η δημοκρατία υπό πίεση

«Η δημοκρατία υπό πίεση», το θέμα του συνεδρίου από τη «International Herald Tribune» και την «Καθημερινή»

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσίασε το πάνελ που ακολούθησε την ομιλία του Αντώνη Σαμαρά, με θέμα «Δημοκρατία υπό πίεση» και συντονιστή τον διευθυντή της «Καθημερινής» Αλέξη Παπαχελά.

Του Γιάννη Παλαιολόγου

Πρώτος πήρε τον λόγο ο Καρλ Μπιλτ, υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας από το 2006, πρώην πρωθυπουργός και αθεράπευτα αισιόδοξος στην οπτική του για τις παγκόσμιες εξελίξεις. Σύμφωνα με τον κ. Μπιλτ, τα τελευταία 20 χρόνια η ανθρωπότητα έχει βιώσει «βαθύτατες και ιδιαίτερα θετικές» αλλαγές – 1 δισ. άτομα έχουν ξεφύγει από τη φτώχεια, έχουν γίνει τεράστια βήματα στην καταπολέμηση ασθενειών, όλο και περισσότερα παιδιά πηγαίνουν σχολείο κ.ο.κ. Όπως τόνισε, τα επιτεύγματα αυτά είναι προϊόν της εξάπλωσης των «ανοικτών κοινωνιών, των ανοικτών κυβερνήσεων και των ανοικτών οικονομιών». Παρέθεσε μάλιστα τα τελευταία στοιχεία του Freedom House, βάσει των οποίων το 66% του παγκόσμιου πληθυσμού διαμένει πλέον σε ελεύθερες ή μερικώς ελεύθερες χώρες. Όσο για τις εντάσεις που προκαλούνται από οικονομικές (και όχι μόνο) προσδοκίες που διαψεύδονται, ο κ. Μπιλτ πιστεύει ότι «οι δημοκρατίες είναι πολύ καλύτερες στη διαχείρισή τους από τα αυταρχικά καθεστώτα», τα οποία βλέπει να οδεύουν προς τη χωματερή της Ιστορίας. Αναφερόμενος στην Ευρώπη, είπε ότι «προσπαθούμε να οικοδομήσουμε τη δημοκρατία πέρα και πάνω από το έθνος-κράτος», εγχείρημα που χαρακτήρισε «έργο εν εξελίξει». Τη σκυτάλη πήρε στη συνέχεια η Μάσα Γκέσεν, ανταποκρίτρια της IHT και άλλων μέσων στη Μόσχα, ειδική σε θέματα Ρωσίας και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ανορθόδοξη συνεισφορά του Ρώσου προέδρου Πούτιν στην πρακτική της σύγχρονης δημοκρατίας. Σύμφωνα με την κ. Γκέσεν, η οργουελιανή χρήση του δημοκρατικού λεξιλογίου από το σοβιετικό καθεστώς είχε μακροχρόνιες συνέπειες από τις οποίες ακόμα δεν έχει απαλλαγεί η Ρωσία. Μιλώντας για τον Πούτιν και τον Σύρο πρόεδρο Ασαντ, η κ. Γκέσεν είπε ότι θα καθεστώτα τους κάποτε θα πέσουν, αλλά το πρόβλημα της διαφθοράς της γλώσσας θα παραμείνει. «Οσο πιο πολύ κυβερνήσει ένα αυταρχικό καθεστώς, τόσο πιο δύσκολο είναι να ευδοκιμήσει η δημοκρατία αφού ανατραπεί» παρατήρησε δυσοίωνα. Ο Σουλτάν αλ Κασέμι από τα Ην. Αραβικά Εμιράτα, αρθρογράφος και επιφανής σχολιαστής της Αραβικής Ανοιξης, αφού σημείωσε ότι ανήκει στο 34% που ακόμα ζει υπό απολυταρχικά καθεστώτα, υπογράμμισε τη σημασία ενός επιτυχημένου δημοκρατικού πειράματος στον αραβικό κόσμο. «Θα είναι φάρος ελπίδας για τους υπόλοιπους», είπε. Σε απάντηση ερώτησης του αρθρογράφου των ΝYT Ρότζερ Κόεν, που επίσης συμμετείχε στο πάνελ, δήλωσε ουσιαστικά ότι αυτή η χώρα πρέπει να είναι η Αίγυπτος. Παράλληλα, ο κ. Αλ Κασέμι αναφέρθηκε στις ανεξέλεγκτες πιέσεις που δημιουργεί στον αραβικό κόσμο ο τεράστιος αριθμός νέων ανθρώπων χωρίς δουλειά και ανέδειξε την προβληματική φύση «σεχταριστικών» δημοκρατιών, όπως του Λιβάνου, όπου συγκεκριμένα υψηλά αξιώματα προορίζονται για συγκεκριμένες εθνοτικές ή θρησκευτικές ομάδες αντί να είναι ανοικτά σε όλο τον πληθυσμό. Αυτός όμως που έκλεψε την παράσταση ήταν ο δρ Σάσι Θαρούρ, συγγραφέας, βουλευτής και υπουργός Ανάπτυξης Ανθρωπίνου Κεφαλαίου της Ινδίας. Ξεκινώντας με χαιρετισμούς «από την πολυπληθέστερη στην παλαιότερη δημοκρατία του κόσμου», ο δρ Θαρούρ χαρακτήρισε τη δημοκρατική διαδικασία «τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης της απερίγραπτης ποικιλομορφίας της ινδικής κοινωνίας», ενώ απέρριψε τη σχολή σκέψης που θέτει οικονομικά κριτήρια στη δυνατότητα ανάπτυξης της δημοκρατίας σε μία χώρα. Τέλος, αντιδρώντας στις ανησυχίες του Ρότζερ Κόεν και του Καρλ Μπιλτ για τον αυξανόμενο απομονωτισμό των ΗΠΑ, ο χαρισματικός Ινδός χρησιμοποίησε την ατάκα της βραδιάς. «Η δημοκρατία είναι σαν την αγάπη» είπε, «δεν μπορεί να επιβληθεί απ’ έξω».καθημερινή