Το νέο μας blog είναι http://havdata.blogspot.com/ ****** [επιλογές από την ειδησεογραφία του διαδικτύου, σχόλια, νέα τοπικού ενδιαφέροντος, ¨κι¨ ό,τι άλλο τύχει]. [A selection of news, comments, and topics of interest]. [ Ελα να ζήσεις την ζωή σου έξω κάμποσες δεκαετίες νεοέλληνα για να καταλάβεις την προνομιακή της Ελλάδας ύπαρξη, στον χώρο στον χρόνο στο κλίμα στη θάλασσα στο αρχιπέλαγος και στην ζωή]. λορνιόν

Sunday, November 30, 2014

Γιατί κομματικές νεολαίες στα πανεπιστήμια

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ

Γιατί κομματικές νεολαίες στα πανεπιστήμια

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:EΠIΦYΛΛIΔA
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών ανακοίνωσε: «Θα εισηγηθούμε στις επιμέρους Σχολές τη διεξαγωγή ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων κατά Τμήματα, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην πλειοψηφία των φοιτητών να αποφασίζουν όλοι απευθείας ως προς την εκάστοτε διακοπή των μαθημάτων... Να δοθεί στη δημοκρατική πλειοψηφία η σύγχρονη δυνατότητα να μιλήσει και να χειριστεί τις τύχες της αναλαμβάνοντας τις ευθύνες της».

Πρώτο λάθος στο γενναίο και τίμιο αυτό κείμενο: Οταν η παρακμιακή διάλυση είναι παγιωμένο καθεστώς, η τετράγωνη λογική της δημοκρατίας δεν έχει καμιά ελπίδα αποτελεσματικότητας. Οι μειοψηφίες της βίας και του ετσιθελισμού δεν πείθονται από τη γλώσσα της λογικής κοινωνίας και το χάος δεν τιθασεύεται με «βελτιώσεις». Στα ελλαδικά πανεπιστήμια της «μεταπολίτευσης» κάποιοι ετοιμάζουν την κομματική τους καριέρα, παγερά αδιάφοροι για την όποια λαχτάρα επενδύουν παιδιά στη σπουδή και στην έρευνα ή για την ελπίδα στενεμένων οικογενειών να κερδίζουν οι κλώνοι τους με τη σπουδή το ψωμί τους.

Δεύτερο λάθος στο μαχητικά δημοκρατικό πρυτανικό κείμενο: Οταν το μπάχαλο είναι «κατάκτηση», εδώ και σαράντα ολόκληρα χρόνια, μια πρυτανεία με ρεαλιστικό αυτοσεβασμό δεν «εισηγείται», απλώς αρνείται να παίξει στο ίδιο γήπεδο. Οργανώνει τότε λ.χ., με το ανθρώπινο δυναμικό των ειδικών Σχολών που διαθέτει και ασκούμενους φοιτητές, πανελλήνια δημοσκόπηση: «Θέλετε πανεπιστήμια για να υπηρετούν τη σπουδή και την έρευνα ή πανεπιστήμια - αρένες της κομματικής κοκορομαχίας;». Να έχει στο χέρι η πρυτανεία ξεκάθαρα εκφρασμένη την κοινωνική βούληση. Οπλο απέναντι στον φασισμό, στον τραμπουκισμό, στην ασυδοσία.

Τρίτο λάθος του σώφρονος πρυτανικού κειμένου: Απευθύνεται στους υποκινούμενους, όχι στους υποκινητές, στους αφιονισμένους εκτελεστές, όχι στα κέντρα που τους κατευθύνουν. Παραδειγματικά και πάλι: Μια πρυτανεία που ψηφίζεται για να διαχειριστεί την ευθύνη λειτουργίας του πρώτου πανεπιστημίου της χώρας, με δεδομένη τη σαραντάχρονη ατίμωση και τον ευτελισμό του από τη φασιστική ασυδοσία των κομματικών νεολαιών, ζητάει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να συγκαλέσει σύσκεψη των κομματικών αρχηγών. Και τους προκαλεί: «Θα αποσύρετε τις κομματικές νεολαίες σας από τα πανεπιστήμια; Θα πάψετε να χρησιμοποιείτε τις εκλογές του φοιτητικού συνδικαλισμού σαν προκριματικές για την καταμέτρηση της δύναμης των κομμάτων σας; Εμείς, από δω και πέρα θα τηρήσουμε τον νόμο: για κάθε παρανομία στα πανεπιστήμια θα καλείται ο εισαγγελέας και η αστυνομία».

Ο φασισμός της κομματοκρατίας έχει, έντεχνα, εξαλείψει από τις μάζες τη συνείδηση ότι η αστυνόμευση είναι κοινωνικό λειτούργημα, συμφωνημένο από όλους όσους αποδεχόμαστε το Σύνταγμα της χώρας. Οι κάποιοι αστυνομικοί υπάλληλοι που κάνουν παράχρηση των αρμοδιοτήτων τους δεν είναι περισσότεροι από τους αντίστοιχους υπαλλήλους των εφοριών ή της πολεοδομίας. Η επέμβαση της αστυνομίας στα πανεπιστήμια είναι επέμβαση των εντεταλμένων της λαϊκής βούλησης, της βούλησης να γίνονται σεβαστοί οι νόμοι, να πατάσσεται η παρανομία, να μην είναι ασύδοτα τα κομματικά πρακτοράκια ή οι ψυχανώμαλοι θεριακλήδες κάθε σέχτας ιδεολογικής. Δεν υπάρχει δημοκρατία χωρίς αστυνόμευση της αυθαιρεσίας, της βίας, του ετσιθελισμού, από οπουδήποτε κι αν προέρχεται.

Η σύγχυση περνάει από τις συνειδήσεις στη γλώσσα: Η φασιστική συμπεριφορά ονοματίζεται «δημοκρατικό δικαίωμα», ο τραμπουκισμός «λαϊκή πάλη», η ωμή βία των γκανγκστερικών εκβιασμών «κοινωνικοί αγώνες». Για την εμπειρική ενάργεια αντίληψης της πραγματικότητας, ας κατανοήσει ο αναγνώστης τη λέξη «ασυδοσία» με εικόνες: Ελάχιστοι φοιτητές («ομάδες κρούσης» κομματικών νεολαιών) να διαλύουν βίαια συνελεύσεις συγκλήτων ή πανεπιστημιακών Τμημάτων. Να κάνουν «κατάληψη» σε πρυτανείες. Να χτίζουν καθηγητές μέσα στα γραφεία τους. Να λεηλατούν γραμματείες και καθηγητικά γραφεία. Να αποφασίζουν αυτοί ποιο μάθημα θα το αφήσουν να διδαχθεί, ποιο όχι.

Εικόνες παγιωμένες, σαράντα χρόνια τώρα, στα ελλαδικά πανεπιστήμια: Η πλημμυρίδα της αφισοκόλλησης στις αυλές, στα κλιμακοστάσια, στους διαδρόμους, στα αμφιθέατρα –κολλημένες οι κομματικές αφίσες σε επάλληλα στρώματα και με τον καιρό φουσκωμένες, κομματιασμένες– σιχαμερή κουρελαρία. Τα αιωρούμενα πανό, άλλη γυφτιά. Τα συνθήματα με σπρέι σε κάθε παραμικρή επιφάνεια τοίχου, σε σκαλοπάτια, σε κάποτε αρχοντικές ορθομαρμαρώσεις. Ο μανιακός βανδαλισμός – καθίσματα, έδρες, πορτοπαράθυρα κατεστραμμένα με σουγιά, μαρκαδόρο, κλειδιά. Τα θηριώδη μεγάφωνα στα προαύλια τις μέρες των φοιτητικών εκλογών για την εκκωφαντική διαφήμιση κάθε κομματικής νεολαίας, ετσιθελική κατάλυση της δυνατότητας να λειτουργήσουν παραδόσεις και εργαστήρια. Τα τραπεζάκια - μαγαζάκια των κομμάτων απέναντι από τις θυρίδες κάθε γραμματείας τις μέρες των εγγραφών, να ψαρεύουν οπαδούς αντιχαρίζοντας δωρεάν εκδρομές, γλέντια ή την υπόσχεση για έγκαιρη «εμπιστευτική» γνωστοποίηση των «θεμάτων» που θα βάλουν στις εξετάσεις ξεπουλημένοι στα κόμματα καθηγητές.

Εικόνες ντροπής: Λευκασμένοι στην έδρα και στην έρευνα δάσκαλοι, με όνομα σεβαστό στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, να εκλιπαρούν παιδάρια, μεθυσμένα από την αχαλίνωτη βία, να τους επιτρέψουν να τελειώσουν το πείραμα που έχουν ξεκινήσει στο εργαστήριο ή την προχωρημένη ανάλυση στο σεμινάριο. Να ικετεύουν τους κομματικούς γενίτσαρους να επιτρέψουν την πρόσβαση στα καθηγητικά γραφεία, μήπως και περισωθεί δουλειά ετών αποθησαυρισμένη στους υπολογιστές. Ο εφιάλτης που έζησαν τα ελλαδικά πανεπιστήμια τα τελευταία σαράντα χρόνια ούτε να περιγραφεί μπορεί ούτε υπαινικτικά να σκιαγραφηθεί. Τα κόμματα στην Ελλάδα κατέλυσαν το πανεπιστήμιο.

Ισως η Αννα Διαμαντοπούλου να ήταν η μόνη υπουργός Παιδείας που τόλμησε να αντιτάξει σθένος στο έγκλημα. Το κομματικό σύστημα που την ανέδειξε, αυτό και την εξουδετέρωσε. Ενας πανεπιστημιακός, ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, εξαγόρασε λίγους μήνες υπουργικής αίγλης αναλαμβάνοντας να ξηλώσει, πόντο-πόντο, τα όσα πρόλαβε να νομοθετήσει η Διαμαντοπούλου. Η ζούγκλα της ψυχανώμαλης ασυδοσίας διαιωνίζεται αυτονόητα και θριαμβικά.

Ας αντιπαραβάλει ο αναγνώστης εικόνες και πάλι: Τα πανεπιστήμια της ντροπής στο φθίνον Ελλαδιστάν με οποιουσδήποτε χώρους ευρωπαϊκού (ή και τουρκικού) πανεπιστημίου. Οι στοχεύσεις κάθε οργανωμένης κοινωνίας, οι εκτιμήσεις της για την ποιότητα της ζωής, αντανακλώνται στην αρχοντιά ή στη γυφτιά των χώρων της ανώτατης παιδείας.

Τη συνταγματική απαλλαγή μας από την κομματοκρατία πώς θα την πετύχουμε;
Έντυπη

«Στόχος η ενότητα»

Πολιτική

«Στόχος η ενότητα»

Με την υπογραφή κοινής δήλωσης που ενισχύει τη χριστιανική αγάπη και τη συνεργασία, οι δυο ηγέτης της Χριστιανοσύνης ολοκλήρωσαν την ιστορική τους συνάντηση στο Φανάρι.
Οι συνομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Φραγκίσκου σφραγίστηκαν από πνεύμα ενότητας και ισχυρής επιθυμίας για στενότερη προσέγγιση, διάλογο και διάθεση για την επίλυση των προβλημάτων, τα οποία δίχαζαν τις δυο εκκλησίες επί αιώνες. Η προσπάθεια αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική μπροστά στους νέους κινδύνους που απειλούν τη Χριστιανοσύνη.
Οι δυο ποιμενάρχες είχαν εμφανιστεί μαζί στον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου, καταχειροκροτούμενοι από τους πιστούς, που είχαν κατακλύσει τον προαύλιο χώρο. Ολοκληρώνοντας την επίσκεψή του στην Τουρκία, ο Πάπας Φραγκίσκος προσήλθε σήμερα το πρωί στο Πατριαρχείο και παρέστη, μαζί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στη θρονική Πατριαρχική Εορτή του πρωτόκλητου Αποστόλου Ανδρέα. Πλήθος πιστών παρακολούθησε τη λειτουργία, ενώ την ελληνική κυβέρνηση εκπροσώπησε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζελος.
Ο Πάπας Φραγκίσκος είναι ο τέταρτος Πάπας που έχει επισκεφθεί το Φανάρι, αλλά η επίσκεψη του χαρακτηρίστηκε από ένα σαφές και νέο πνεύμα για ενίσχυση του εκκλησιαστικού διαλόγου με στόχο την προσέγγιση και τελικά την ενότητα των δυο εκκλησιών σε μια χρονική στιγμή που ο χριστιανισμός ως σύνολο αντιμετωπίζει για πρώτη φόρα συστηματική επίθεση και εκδίωξη από περιοχές, όπου οι πιστοί ζούσαν επί αιώνες. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο οικουμενικός πατριάρχης στο κήρυγμα του μετά το τέλος της λειτουργίας, «δεν έχουμε την πολυτέλεια της μεμονωμένης δράσης, οι διώκτες δεν ρωτούν τους χριστιανούς, εάν είναι ορθόδοξοι η καθολικοί».
Αριάνα Φερεντίνου, Κωνσταντινούπολη  dw de

Der Spiegel: Συμφωνία για γραμμή πίστωσης

Der Spiegel: Συμφωνία για γραμμή πίστωσης

Το γερμανικό περιοδικό DER SPIEGEL υποστηρίζει ότι έχει κλείσει η συμφωνία για την παροχή προληπτικής γραμμής στήριξης προς την Ελλάδα με την αξιοποίηση μέρους του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM).
Σύμφωνα με σημερινή προδημοσίευση από το νέο τεύχος του περιοδικού, που κυκλοφορεί τη Δευτέρα, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν καταλήξει, σε μεγάλο βαθμό, σε μία συμφωνία για προληπτική βοήθεια συνολικού ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό δεν θα προέλθει πάντως από νέα κονδύλια, αλλά από πόρους του μηχανισμού ESM που αρχικά είχαν διατεθεί για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών και δεν έχουν απορροφηθεί μέχρι σήμερα, εκτιμά το γερμανικό περιοδικό.
Σύμφωνα πάντα με το DER SPIEGEL, η προληπτική γραμμή στήριξης θα συνοδεύεται από όρους και ένας είδος εποπτείας. Συγκεκριμένα, το περιοδικό αναφέρει ότι από δύο πιθανές εκδοχές της «προληπτικής γραμμής στήριξης» επελέγη τελικά για την Ελλάδα εκείνη η εκδοχή, που προβλέπει πιο αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις. Η σχετική συμφωνία επήλθε κατά τη διάρκεια συνάντησης στις Βρυξέλλες, τονίζει το γερμανικό περιοδικό.
Υπουργείο Οικονομικών: «Δεν επιβεβαιώνουμε»
Ενημέρωση για την Ελλάδα περιμένει το Γιούρογκρουπ στις 8 Δεκεμβρίου.
Ενημέρωση για την Ελλάδα περιμένει το Γιούρογκρουπ στις 8 Δεκεμβρίου.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών τονίζει ότι «δεν μπορεί να επιβεβαιώσει» το συγκεκριμένο δημοσίευμα. Επισημαίνει πάντως ότι κατά την επόμενη συνάντηση του Γιούρογκρουπ στις 8 Δεκεμβρίου θα υπάρξει αναλυτική ενημέρωση από την τρόικα για την κατάσταση στην Ελλάδα και εκεί θα συζητηθούν και τα επόμενα βήματα.
Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών η γερμανική οικονομική επιθεώρηση Handelsblatt είχε κάνει λόγο για «πιστωτική γραμμή ενισχυμένων όρων» προς την Ελλάδα (Enhanced Conditions Credit Line, ECCL) υπό την ομπρέλα του μηχανισμού ESM, η οποία θα λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας» σε μελλοντική έξοδο της Ελλάδας προς τις αγορές, ενώ θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη ξεκαθαριστεί ποιά μορφή θα πάρει «αυτή η μορφή συνεργασίας».
Γιάννης Παπαδημητρίου (DPA, Reuters)  dw-de

Opinion: Cameron a victim of his own mistakes

IMMIGRATION

Opinion: Cameron a victim of his own mistakes

The British prime minister has promised a European course he can't hold and is paying the price. Instead of defending the EU, he undermines it, which will not help in his struggle against UKIP, argues DW's Barbara Wesel.
David Cameron giving his immigration speech
Photo: REUTERS/Oli Scarff/Pool
British Prime Minister David Cameron wants to avoid a head-on clash with Brussels after all. Prior to delivering his long-awaited speech on curbing immigration, he floated a number of ideas. For starters, he announced an immigration emergency brake that would bar additional EU migrants from entering the UK. Britain, he suggested, was simply full, the social welfare system extremely strained, and it was impossible to integrate any more newcomers.
That was a message, first and foremost, directed at immigrants from Romania and Bulgaria, EU members who have been free to look for work across the bloc since the beginning of the year. The proposal was the subject of some discussion until German Chancellor Angela Merkel unceremoniously put an end to it. Germany, she said, would not weaken EU guidelines that provide for the public's freedom of movement. Her statement made it clear that Cameron would not get the support he'd have needed to radically revise European treaties.
Discriminatory proposals
That led Cameron to take a stab at a slightly less provocative kind of discrimination. Under his new plan, EU immigrants in the UK are to be excluded from receiving certain social welfare benefits, as well as access to social housing and benefits for children living elsewhere in Europe. These are the proposals that would apply to migrants with jobs. Immigrants unable to find employment within six months could be expelled.
Brussels reacted with restraint. The British proposals were part of a debate, and they would be examined "carefully" and "without drama," officials said. It was an attempt to prevent future outbursts in the ongoing dispute with London. Even so, it is clear that European rules disallow unequal treatment of British employees and those from other EU countries.
Cameron's U-turns
The British prime minister's own strategic errors are now catching up with him. When he entered office, he pledged to reduce the number of immigrants to under 100,000 per year in a bid to reach out to the right wing of his own Conservative party and to thwart the rise of UKIP's right-wing populists.
Barbara Wesel
Photo: Georg MATTHES
DW's Barbara Wesel
Yet that promise was nonsense. First of all, there is no way he'll be able to keep it, secondly, he is going to find himself increasingly cornered by the euro-skeptics regardless of what he says or does. In fact the most recent immigration statistics show that the UK's relatively good economic situation has drawn over a quarter of million people to Britain, nearly half of whom are citizens of other EU member states. It's especially the EU immigrants Cameron now wants to scare away. But the measures he announced won't serve that purpose as many eastern European employees will be content to work for Britain's minimum wage - even if they aren't permitted to receive additional welfare benefits.
In his attempts to define his stance on Europe, Cameron is lurching from one pothole to the next. He promised Britons he would completely re-evaluate and re-arrange their relationship with Europe - another far-reaching promise he will not be able to keep.
More and more British voters must feel tricked by the government when it comes to European issues. This, in turn, may come back to haunt Cameron in the 2015 general election and lead to further success of UKIP's euro-skeptics.    dw de

Pope meets Orthodox leader at close of Turkish trip

Pope meets Orthodox leader at close of Turkish trip

Pope Francis has attended an Istanbul church ceremony alongside Patriarch Bartholomew, the spiritual leader of the world's Orthodox Christians. In a symbolic show of deference, Francis asked for Bartholomew's blessing.
Papst Franziskus in Istanbul 30.11.2014
On his third and final day in Turkey, Pope Francis joined Ecumenical Patriarch Bartholomew at the Orthodox Church of St. George in Istanbul, a key meeting aimed at improving relations between the ancient western and eastern arms of Christianity.
The two religious leaders had also met several times on Saturday, when Bartholomew thanked the pontiff for his pursuit of the "fraternal and stable advance … for the restoration of full communion between our churches."
Papst Franziskus in Istanbul 30.11.2014
Bartholomew blessed Francis at the pope's request
During a Saturday evening service, Francis had bowed to Bartholomew and asked for his blessing "for me and the Church of Rome." This step was considered symbolically significant, given that for many years patriarchs were expected to kiss the feet of popes. The Catholic and Orthodox churches split in 1054 over differences on the primacy of the papacy.
Francis was also scheduled to meet young Christian refugees from Syria and Iraq later on Sunday. Well over a million refugees are currently in Turkey, many of them after fleeing the self-styled "Islamic State," which has laid claim to territory in neighboring Iraq and Syria. The pope has repeatedly called for better treatment of refugees and migrants in the past. The Vatican confirmed shortly before his departure for Turkey that Francis would deliver a speech to the youths.
The 77-year-old Argentine, born Jorge Mario Bergoglio, began his three-day trip in the Turkish capital Ankara, meeting Islamist President Recep Tayyip Erdogan in his newly-inaugurated palace. On Saturday, his first day in Istanbul, he visited the Hagia Sophia and shared a "moment of silent adoration" with Grand Mufti Rahmi Yaran in the city's Blue Mosque.
msh/tj (AP, dpa, KNA)  dw de

Political rivals, Turkey and Russia focus on trade

Political rivals, Turkey and Russia focus on trade

Turkish and Russian leaders hope for a boost to business ties between the countries ahead of Russian President Putin's visit to Turkey. Neither side wants political differences to strain bilateral trade relations.
Putin and Erdogan at a meeting in St. Petersburg in November 2013
Photo: REUTERS/Aleksey Nikolskyi/RIA Novosti/Kremlin
Russian President Vladimir Putin will travel to Turkey to take part in a session of the High Level Cooperation Council, similar to a joint cabinet meeting for both countries.
But despite the council's name, the meeting between Putin and his Turkish counterpart, Recep Tayyip Erdogan, is unlikely to be of overly cooperative nature. Both key powers in the Black Sea region as well as in the Middle East, Russia and Turkey encounter each other rather frequently on the international stage - more often than not at odds with each other's political aims.
The Syrian crisis, for example, saw Erdogan calling for the removal of Bashar al-Assad from power, whereas Putin is regarded as one of the Syrian president's most important international allies. In the Ukraine crisis, Turkey openly criticized the annexation of the Crimean peninsula, which is only an hour's flight from Istanbul and home to the Crimean tartars, a people related to the Turks.
Harsh rhetoric to be expected?
Russia expert Kamer Kasim said he does not expect a major policy shift on any contentious issues during Putin's trip to Turkey.
"The positions of both sides remain unchanged," the vice president of the Ankara-based think tank USAK told DW.
There were even problems in bilateral trade, according to Kasim. While the Turks predominantly buy natural gas from Russia, covering 65 percent of their requirements with Russian gas, Turkish exports into Russia have continued to decrease, from $5.1 billion (4.1 billion euros) during the first three quarters in 2013 to $4.5 billion for the same timeframe in 2014. Turkey is facing a growing gap between declining exports to Russia and rising imports, Kasim said.
Pedestrians walk under a board listing foreign currency rates against the Russian ruble outside an exchange office in central Moscow
Photo: VASILY MAXIMOV/AFP/Getty Images
Russia is affected by Western sanctions, which Turkey calls ineffective
Given that neither Erdogan nor Putin is known for avoiding altercations, it would be logical for them to go public on those controversial issues, using harsh rhetoric. However, this is not likely to be the case. "In spite of all the problems both sides make an effort to use diplomatic language," said Kasim.
With agreement elusive on many issues, both states seem determined put aside contentious issues and focus on improving cooperation wherever possible, Kasim said. The Russian state-owned Rosatom nuclear energy corporation is tasked with constructing Turkey's first nuclear power plant in Akkuyu on the Mediterranean coast, expected to begin operations within 10 years. The Turkish tourism industry also makes billions thanks to almost 4.3 million Russians visiting annually.
Turkey not complying with sanctions against Russia
In addition, Turkey sees at least a theoretical chance of compensating for export losses triggered by unrest in the Middle East with increased exports into Russia, said Orkhan Gafarli, an analyst at the Ankara-based New Turkey Center for Strategic Studies. To this end, Ankara pursues some unusual avenues. Turkey is not complying with the Western sanctions imposed on Russia because of the Ukraine crisis. Turkish government circles argue that Ankara did not believe such sanctions were likely to have an effect on Russia, Gafarli told DW. At the same time plans to stop using the US dollar to measure bilateral trade and use the rouble and lira instead are under consideration.
Furthermore, Erdogan's occasionally harsh anti-Western statements continue to be monitored with great interest in Moscow, according Gafarli. While Russian leaders understand that Turkey, as a NATO member and EU candidate, belongs to the West, yet the Russians still have been trying to win Ankara to their side to any extent possible, Gafarli said.
In this context, the debate over Turkey joining the Shanghai Five organization - currently made up of China, Russia, Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan and Tajikistan - could be back on the agenda. In the past, Erdogan had been contemplating openly about turning his back on the EU in favor of the Shanghai Five. Turkey became one of the organization's official "dialogue partners" in 2012.  dw de

Poroshenko: 'Ukrainians died for the right to be Europeans'

Poroshenko: 'Ukrainians died for the right to be Europeans'

In an interview with German broadcaster ARD, President Poroshenko has reiterated Ukraine's desire to join NATO. The statement came on the anniversary of the protests in Kyiv that sparked the ongoing Ukraine crisis.
A year after anti-Russian protests broke out at Kyiv's Maidan Square, a movement that has triggered a diplomatic conflict between East and West reminiscent of the Cold War, Ukraine's president has remained firm on the desire to join the NATO Western military alliance.
"Russia invaded our territory in the latter days of August, starting a real war, and there cannot be peace until those troops withdraw," Poroshenko told Germany's public broadcaster ARD in an interview aired on Sunday.
The Kremlin vehemently rejects allegations that Russian troops have invaded eastern Ukraine, and has warned Kyiv against its intentions of joining NATO. Poroshenko, though saying reforms were needed before his nation could join the alliance, told ARD that it was the genuine desire for his country, and part of greater aim of "rejoining the European family."
Poroshenko called on Russian President Vladimir Putin to use his influence to de-escalate the conflict, assuring that if Russian forces were to leave eastern Ukraine: "It wouldn't take any longer than two or three weeks for peace to return."
Thousands showed up at Maidan Square to honor those who died or were injured last year
Berlin against Ukraine's NATO bid
In response to Poroshenko's comments regarding NATO, meanwhile, Germany has spoken out against Ukrainian membership in NATO, calling "even the notion premature." Foreign Minister Frank-Walter Steinmeier said Sunday in an interview with another German broadcaster ZDF that "NATO membership for Ukraine is not on the agenda, as far as I'm concerned."
Steinmeier added, however, that he understood how the ongoing conflict with Russian-backed separatists could make Ukraine's leaders interested in the security and political support NATO membership would bring. "But we have to remain realistic. We are in the middle of a dangerous conflict. What we are experiencing is awful," Steinmeier said, concluded that "diplomatic responsibility" required him not to further fan the flames by holding out the hope of NATO membership for Ukraine.
Much of the recent fighting in eastern Ukraine has been in and around Donetsk
Russian convoy
Kyiv accuses Moscow of veiling its military support of pro-Russian rebels in Ukraine with humanitarian claims.
A convoy of more than 80 trucks laden with aid from Russia is expected in the eastern Ukrainian city of Donetsk after being delayed by snow, according to a source in the rebel-held eastern Ukrainian city. Poroshenko says the frequent columns of cargo trucks heading from Russia to rebel-held areas in eastern Ukraine have delivered weapons, in addition to humanitarian aid.
A Ukrainian military spokesman said Sunday that three people had been killed in recent fighting around Donetsk, quoting local sources. The town hall of Donetsk, also held by the separatists, said in a statement that explosions were heard early Sunday and that one civilian was killed. Also Sunday, the pro-Kyiv governor of Luhansk said two pensioners had been killed in eastern Popasna.
Since March, the conflict between separatists and Ukrainian forces solders has claimed at least 4,300 lives, according to the United Nations.
glb/shs (Reuters, AP, AFP, dpa)  dw de

Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου

Με την υπογραφή κοινής διακήρυξης για τον χριστιανικό διάλογο αλλά και αναφορές στην ανησυχητική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί για τους χριστιανούς της Μέσης Ανατολής, ολοκληρώθηκε στο Φανάρι, η ιστορική επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου. Είχε προηγηθεί η πανηγυρική Πατριαρχική και Συνοδική Θεία Λειτουργία για τη θρονική εορτή του Αγίου Ανδρέα, ιδρυτή της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, παρουσία του Ποντίφικα και της συνοδείας του.

Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Στο κοινό ανακοινωθέν -που οι δύο Εκκλησίες και οι δύο Προκαθήμενοι είχαν επεξεργαστεί κατά διάρκεια της προετοιμασίας της επίσημης επίσκεψης- τονίζεται η ανάγκη για τη συνέχιση του ενδοχριστιανικού διαλόγου στην παράδοση που έχει ξεκινήσει μετά την άρση σχίσματος, αλλά και για πρώτη φορά τίθενται ευθέως πολιτικά ζητήματα, όπως η επιβίωση των χριστιανών της Μέσης Ανατολής. Οι χριστιανικές κοινότητες απειλούνται με πλήρη εξαφάνιση, τονίζεται στο ανακοινωθέν, στο οποίο επισημαίνεται: «Δεν είναι δυνατόν να αποδεχτούμε μια Μέση Ανατολή χωρίς χριστιανούς».
Μετά την υπογραφή της κοινής διακήρυξης ακολούθησε γεύμα στο οποίο παρακάθισε και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, Ευάγγελος Βενιζέλος. Μετα το πέρας του γεύματος ο Πάπας ολοκλήρωσε την επίσκεψή του και αποχώρησε εν μέσω κωδωνοκρουσιών και ισχυρών μέτρων ασφαλείας.
Νωρίτερα, είχε προηγηθεί πανηγυρική θεία λειτουργία στον ναό του Αγίου Γεωργίου, παρουσία του Πάπα Φραγκίσκου, κατά τη διάρκεια της οποίας το Σύμβολο της Πίστεως ("Πιστεύω") στην αρχική ελληνική εκδοχή του διαβάστηκε από τον άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου κ. Θεόδωρο Αγγελόπουλο.
Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, εκπροσώπησε στις εκδηλώσεις στο Φανάρι ο βουλευτής του κόμματος Γιάννης Αμανατίδης.
Στη λειτουργία προεξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης και συμμετείχαν τα μέλη της Αγίας και Ιεράς Συνόδου.
Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Στο τέλος της λειτουργίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης και ο Πάπας αντήλλαξαν τα καθιερωμένα μηνύματα, που ανταλλάσσουν μετά την άρση του Σχίσματος των Εκκλησιών στη δεκαετία του '60. Από τον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου, οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες χαιρέτησαν τους πιστούς.
Κοινή διακήρυξη Πάπα-Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Την πανηγυρική θεία λειτουργία, καθώς και τις τελετές που θα ακολουθήσουν, μετέδωσε η δημόσια τηλεόραση, ενώ εκατοντάδες δημοσιογράφοι και τηλεοπτικά συνεργεία βρέθηκαν στο Φανάρι για να καλύψουν την επίσκεψη του Πάπα.
Διαβάστε ακόμη:

Τα funds, ο ΣΥΡΙΖΑ και η απουσία σχεδίου Β΄

Τα funds, ο ΣΥΡΙΖΑ και η απουσία σχεδίου Β΄

ΔΩΡΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Σταθάκης και Γιάννης Μηλιός κατάφεραν να «αποδράσουν» από το Σίτι χωρίς να αποκαλύψουν στους εκπροσώπους επενδυτικών funds πώς σκοπεύει να κινηθεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εάν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως θα ήθελε.
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:ΣΥΡΙΖΑ
Ενα μεγάλο αστερίσκο «γέννησαν» οι συναντήσεις των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργου Σταθάκη και Γιάννη Μηλιού με τους εκπροσώπους επενδυτικών funds στο Λονδίνο. Η ένσταση των τελευταίων, σε όσα άκουσαν, η οποία διατυπώθηκε με λιγότερο ή περισσότερο δραματικούς τόνους στις εκθέσεις τους, αφορά την απουσία σχεδίου Β΄. Παρά τις επίμονες ερωτήσεις τους, οι παριστάμενοι στις ενημερωτικές συναντήσεις δεν κατάφεραν να εκμαιεύσουν από τους κ. Σταθάκη και Μηλιό το παραμικρό αναφορικά με το τι προτίθεται να πράξει ο ΣΥΡΙΖΑ σε περίπτωση που, ως κυβέρνηση, βρεθεί μπροστά σε τοίχο άρνησης από τους εταίρους στα αιτήματά του για επαναδιαπραγμάτευση του χρέους, «κούρεμα», μορατόριουμ στην αποπληρωμή δόσεων, χρονική μετάθεση εξόφλησης ομολόγων που λήγουν, ενεργοποίηση της ΕΚΤ για αγορά τους ή αγορά κρατικών ομολόγων. Οι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι, μάλιστα, φαίνεται να προεξοφλούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα εισπράξει αρνητική απάντηση σε όλα αυτά και διατυπώνουν τη βεβαιότητά τους αυτή με το ερώτημα «γιατί η Ε.Ε. και η ΕΚΤ να φανούν υποχωρητικές έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και να δεχθούν αυτά που βάζει στο τραπέζι, όταν διατυμπανίζει ότι δεν θα σεβαστεί τους κανόνες του ισχύοντος προγράμματος;».

Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να κατάφερε να «αποδράσει» από το Σίτι χωρίς να αποκαλύψει το πώς σκοπεύει να κινηθεί εάν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως θα ήθελε, αλλά εισέπραξε εξ αυτού τη σοβαρή αμφισβήτηση των funds, μέσω των στοιχείων των εκθέσεών τους που έχουν γίνει γνωστά. Δεν αμφισβητείται απλώς το εφικτό των προτάσεων της αξιωματικής αντιπολίτευσης για μια διαφορετική πολιτική και οικονομική διαχείριση της κρίσης, αλλά επανέρχεται στην αξιολόγησή τους εμφατικά το στοιχείο της ρευστότητας για τη χώρα.

Στην Κουμουνδούρου, με εξαίρεση το email στελέχους της Capital, που έκανε αναφορά σε φυγή κεφαλαίων από την Ελλάδα, «διότι το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ είναι χειρότερο και από εκείνο των κομμουνιστών», και το οποίο έσπευσαν να καταγγείλουν ως «στημένο», δεν σχολίασαν δημοσίως την αξιολόγηση των άλλων funds. Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν ότι, παρά τις αμφισβητήσεις και τους προβληματισμούς που διατυπώνονται, οι εκθέσεις δεν ήταν ιδιαίτερα αρνητικές. Σπεύδουν, μάλιστα, να βάλουν στη συζήτηση τον παράγοντα «βραχυπρόθεσμο κέρδος», με βάση τον οποίο θεωρούν ότι κινούνται οι επενδυτικοί οίκοι στις αξιολογήσεις τους. Υπενθυμίζουν, δε, ότι, όσον αφορά το χρέος, οι επονομαζόμενες αγορές κατέχουν μόλις το 17% περίπου, οπότε δεν είναι οι κυρίαρχοι συνομιλητές σε μια διαπραγμάτευση για την απομείωσή του. Είναι σαφής η πρόθεση της Κουμουνδούρου να υποβαθμίσει την επιρροή και τον αντίκτυπο που μπορεί να έχουν οι εκθέσεις αξιολόγησης των διεθνών οίκων στα κέντρα αποφάσεων. Ωστόσο, ακόμα κι αν οι επενδυτικοί οίκοι κατέχουν ένα μειοψηφικό μέρος του χρέους, θα πρέπει να απαντηθεί το πώς θα διαχειρισθεί μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τη λήξη των ομολόγων που αντιστοιχούν στο χρέος αυτό, ουσιαστικά από πού θα αντλήσει κεφάλαια για την πληρωμή τους, αφού στο Λονδίνο δόθηκε η διαβεβαίωση ότι τα ομόλογα του ιδιωτικού τομέα θα πληρωθούν στο ακέραιο. Πολύ περισσότερο, δε, που μια διαπραγμάτευση με τους εταίρους για το υπόλοιπο χρέος, το «θεσμικό» όπως το ονομάζουν στην Κουμουνδούρου, δεν θα είναι υπόθεση λίγων εβδομάδων. Κατά την εκτίμηση της Bank of America, θα τραβήξει μέχρι το τέλος του 2015.

Ενα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από τις παρουσιάσεις των κ. Σταθάκη και Μηλιού στο Λονδίνο είναι ότι, παρά τη μεταξύ τους διαφορά στα στοιχεία που έδωσαν (ο πρώτος μίλησε για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και ο δεύτερος για πλεόνασμα 1%), αποκάλυψαν την πρόθεση της Κουμουνδούρου να κινηθεί σε λογική αναθεώρησης προς τα κάτω των στόχων που έχουν τεθεί για πρωτογενές πλεόνασμα 3% για το 2015 και 4,5% για το 2016. Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μιλούν, ούτως ή άλλως, για «εξωπραγματικούς στόχους», ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ επενδύει στην αναθεώρησή τους ως μέσο κάλυψης του δημοσιονομικού κενού. Βεβαίως, η αναθεώρηση των στόχων δεν μπορεί να είναι μονομερής, αλλά προϋποθέτει τη σύμφωνη γνώμη των εταίρων, τη διαδικασία διαπραγμάτευσης και αναδεικνύει, επίσης, το ζήτημα της εναλλακτικής, το ζήτημα του σχεδίου Β΄.
Εσωκομματικά «καρφιά» για Τζάκρη
«Πρόσωπα και δυνάμεις του χρεοκοπημένου και υπόλογου πολιτικού κόσμου, ιδίως όσοι αποδέχθηκαν την πολιτική του μνημονιακού μονόδρομου και έπαιξαν ενεργό ρόλο σε μνημονιακές κυβερνήσεις από θέσεις ευθύνης, δεν μπορεί να έχουν ρόλο στην κυβέρνηση της Αριστεράς». Η συνάντηση που είχε την περασμένη Δευτέρα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας με την προερχόμενη από το ΠΑΣΟΚ ανεξάρτητη βουλευτή Θεοδώρα Τζάκρη ώθησε στελέχη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αναζητήσουν τη συγκεκριμένη παράγραφο της συνεδριακής απόφασης σχετικά με τις προσχωρήσεις στον ΣΥΡΙΖΑ στελεχών από άλλους χώρους.

Η δήλωση της κ. Τζάκρη, αμέσως μετά τη συνάντηση, ότι «θεωρώ πατριωτικό καθήκον μου την ενίσχυση του προοδευτικού χώρου με σκοπό μια ευρεία, πλειοψηφική και αυτοδύναμη νίκη», δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Τα στελέχη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης σπεύδουν να «οχυρωθούν» πίσω από τις συνεδριακές αποφάσεις και υπενθυμίζουν ότι η κ. Τζάκρη διετέλεσε υφυπουργός Εσωτερικών της κυβέρνησης Παπανδρέου και υπερψήφισε δύο Μνημόνια. Η μάχη θα δοθεί προσεχώς στα αρμόδια κομματικά όργανα. Ορισμένοι, μάλιστα, θεωρούν ότι η πρόθεση του κ. Τσίπρα να εισαγάγει έναν κώδικα δεοντολογίας για όσους μπουν στα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελεί ελιγμό για να παρακαμφθούν οι συνεδριακές αποφάσεις.
Έντυπη

Ο ΣΥΡΙΖΑ να ορίσει αναπληρωτές υπουργούς

Ο ΣΥΡΙΖΑ να ορίσει αναπληρωτές υπουργούς

ΣΤΑΥΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ*
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Οι πρόωρες εκλογές είναι σαν τον πρόωρο τοκετό. Είναι επικίνδυνες όταν τις προκαλείς χωρίς λόγο, είναι σωτήριες αν το μωρό κινδυνεύει να πάθει ασφυξία. Είμαστε σε αυτό το σημείο; Ας μη βιαστούμε να δώσουμε την απάντηση πριν ρίξουμε μια ματιά στις «κλινικές εξετάσεις».

Η κυβέρνηση από τις ευρωεκλογές και μετά παραπαίει. Το παραδέχονται ακόμη και οι φίλοι της. Το μικροπολιτικό τρικ του Οκτωβρίου -«να διώξουμε τώρα το ΔΝΤ»- έκανε τους Ευρωπαίους ακόμη πιο καχύποπτους. Το αδιέξοδο του ευφυούς (!) σχεδιασμού επισημοποιήθηκε στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα. Εδώ θα μου επιτρέψετε μια παρένθεση. Η χώρα αντί να έχει μια μόνιμη ισχυρή διαπραγματευτική ομάδα με προσωπικότητες που μπορούν να σηκώσουν το γνωστικό και ηθικό βάρος μιας μαραθώνιας και επαναλαμβανόμενης διαπραγμάτευσης, προσθέτει και αφαιρεί διαπραγματευτές ανάλογα με τις ανάγκες των ελληνικών τηλεοπτικών παραθύρων.

Αλλά ας περάσουμε στα σημαντικά. Στην κουρασμένη κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ απαντά με εφηβική επιπολαιότητα. «Οταν θα έρθει η ώρα, κάτι θα βρούμε να τους πούμε» είναι το plan b του κόμματος που ζητεί να μας κυβερνήσει. Αυτό που προέχει για την Κουμουνδούρου είναι το: «εδώ και τώρα εκλογές». Είναι θλιβερό αλλά το παρελθόν δεν έχει διδάξει τίποτα στους «νέους σωτήρες». Την ίδια βιασύνη να κυβερνήσουν έχουν επιδείξει τόσο η Νέα Δημοκρατία όσο και το ΠΑΣΟΚ. Και αν ρωτήσεις σήμερα κάποιον από τους «πρώην», θα σου ομολογήσουν ότι «βιάστηκαν». Για να υπηρετήσουν αυτό το παλαιοκομματικό «εδώ και τώρα εκλογές» -το οποίο σημειωτέον το λένε από το φθινόπωρο του 2012 (!)- οι άνθρωποι του ΣΥΡΙΖΑ θυσιάζουν και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η οικονομία στην εντατική, οι Ευρωπαίοι στη δυσπιστία τους, η Μέση Ανατολή στις φλόγες, η Τουρκία στους λεονταρισμούς της, αλλά εμείς θέλουμε η χώρα να πορευθεί χωρίς Πρόεδρο και χωρίς κυβέρνηση.

Τι να κάνουμε λοιπόν; Να βγάλουμε Πρόεδρο και να αφήσουμε αυτή τη κυβέρνηση να πελαγοδρομεί μέχρι τον Μάρτιο του 2016;

Η δική μας πρόταση είναι ξεκάθαρη. Ο τόπος έχει ανάγκη από μια πολιτική συμφωνία. Ισχυρός Πρόεδρος από αυτή τη Βουλή, επαναθεμελίωση της δημοκρατίας και εκλογές τον Νοέμβριο.

Γιατί όμως τον Νοέμβριο και όχι τον Μάρτιο ή τον Ιούνιο;

Γιατί πρέπει να διακόψουμε το ατέρμονο λάθος.

Πρέπει να σταματήσει η ασυλία των πολιτικών και των υπουργών, πρέπει δηλαδή να αλλάξουμε το Σύνταγμα, να το φέρουμε πιο κοντά στην εποχή μας (οι επιφανέστεροι συνταγματολόγοι έχουν την πλήρη επιχειρηματολογία).

Πρέπει να υιοθετήσουμε το «γερμανικό εκλογικό σύστημα», να σπάσουμε τουλάχιστον τις μεγάλες περιφέρειες που ευνοούν τους πλούσιους και γνωστούς και να καταργήσουμε το μπόνους των 50 εδρών που επιτρέπει σε κόμματα μειοψηφίας να συμπεριφέρονται ως οι απόλυτοι κυρίαρχοι - θυμίζω ότι τον Μάιο του 2012, η Ν.Δ. με 18,8% πήρε το 36% της Βουλής! (Η πρόταση του «Ποταμιού» είναι το πρώτο κόμμα να παίρνει μία έδρα μπόνους για κάθε ένα τοις εκατό).

Πρέπει να διαπραγματευτεί το χρέος μια εθνική διαπραγματευτική ομάδα και όχι μια κομματική παρέα.

Εκλογές λοιπόν στα τέλη του 2015 και όχι την άνοιξη για έναν ακόμη λόγο που δύσκολα μπορούν να αντιληφθούν οι κρατικοδίαιτοι των κομμάτων. Γιατί εκτός από τη δική τους προσδοκία να μπουν στα υπουργεία υπάρχουν και τα 35 δισ. του τουρισμού που προσδοκά η χώρα.

Αυτή είναι η πατριωτική πρόταση του «Ποταμιού» κόντρα και στα δικά του συμφέροντα, καθότι αν κοιτάζαμε τις δημοσκοπήσεις, θα έπρεπε να λέμε και εμείς «εδώ και τώρα εκλογές» για να μπούμε στη Βουλή ως τρίτο κόμμα μια ώρα αρχύτερα.

«Αλλά μπορούμε να προσδιορίζουμε τον χρόνο των εκλογών ένα χρόνο νωρίτερα;» με ρώτησαν το βράδυ που βγήκα από το Προεδρικό. Είναι το ερώτημα που μαρτυρά πόσο χώρο έχουμε παραχωρήσει στο παράλογο. Δηλαδή σε όλες τις κανονικές χώρες που ο χρόνος εκλογής είναι απολύτως προσδιορισμένος, η κυβέρνηση δεν κυβερνά τους τελευταίους δέκα – δώδεκα μήνες;

«Ναι αλλά αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα». Ε, λοιπόν, να γίνουν! Μια χώρα που γλείφει καθημερινά τον γκρεμό, πρέπει να αλλάξει τον τρόπο που σκέφτεται. Οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν, οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Συντεταγμένα και χωρίς αιφνιδιασμούς.

Και εδώ θέλω να κάνω μια ακόμη πρόταση. Ο Αλέξης Τσίπρας σε συνεννόηση με τον Αντώνη Σαμαρά να ορίσει αναπληρωτές υπουργούς στους τομείς που σχετίζονται με το χρέος και τις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους. Ηχεί παράξενα σε μια χώρα που οι αρχηγοί «κρατάνε μούτρα» και δεν μιλούν ούτε στο τηλέφωνο για να μην το μάθουν τα στελέχη τους και χάσουν την ορμή της μάχης. Αναπληρωτές λοιπόν υπουργούς από το κόμμα που κέρδισε τις ευρωεκλογές, στην κυβέρνηση του κόμματος που κυβερνά. Στη χειρότερη περίπτωση οι αναπληρωτές υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ θα έχουν μια πολύτιμη εμπειρία, θα μάθουν από πρώτο χέρι τις εμμονές των δανειστών και θα εκπαιδευτούν γι’ αυτό που τόσο θέλουν να κάνουν. Και στην καλύτερη περίπτωση θα προτείνουν λύσεις που θα μειώσουν έστω και λίγο το αδιέξοδο της χώρας.

«Δεν γίνονται αυτά στην Ελλάδα» θα επιμείνουν κάποιοι. Θα συμφωνήσω, μόνο που εδώ δεν πρόκειται για την Ελλάδα, πρόκειται για μια χώρα που έχει χρέος 376 δισ., έχει 1.240.000 ανέργους, έχει περισσότερους συνταξιούχους παρά εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, έχει χάσει 63 δισεκατομμύρια καταθέσεις σε πέντε χρόνια, έχει διώξει 150.000 επιστήμονες στο εξωτερικό, έχει τρία εκατομμύρια Ελληνες με ληξιπρόθεσμες οφειλές, είναι πρωταθλήτρια στις οικονομικές ανισότητες και πρέπει να βρει 27,5 δισ. το 2015.

Ας το συνειδητοποιήσουμε ότι γι’ αυτή τη χώρα μιλάμε κι αυτή τη χώρα πρέπει να σώσουμε. Ολα αυτά που δεν γίνονται είναι αυτά που θέλει η πλειοψηφία της κοινωνίας και όλα αυτά που γίνονται είναι οι επιλογές των κομματικών μειοψηφιών που μας οδηγούν στα βράχια.
* Ο κ. Σταύρος Θεοδωράκης είναι επικεφαλής του «Ποταμιού».
Έντυπη

Η καινοτόμος Ελλάδα μεταναστεύει ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ

Η καινοτόμος Ελλάδα μεταναστεύει

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Τα στοιχεία σοκ, που παρουσιάζει σήμερα η «Κ», αποτυπώνουν το μεγάλο πρόβλημα της «διαρροής εγκεφάλων» από την Ελλάδα, προοιωνιζόμενα ίσως τα χειρότερα. Συνολικά και σε όλους τους τομείς, πάνω από 100.000 Ελληνες επιστήμονες, στην πλειονότητα νέοι, βρίσκονται στο εξωτερικό, είτε έχοντας εδραιωθεί επαγγελματικά είτε αναζητώντας μία καλή θέση εργασίας. Επίσης, ακόμη 30.000 Ελληνες σπουδάζουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, πολλοί εκ των οποίων προσβλέπουν σε αναζήτηση εργασίας ώστε να μείνουν μόνιμα στην ξένη χώρα. Και οι διαστάσεις του προβλήματος διευρύνονται. Στο εξωτερικό αρχίζουν να αναζητούν την τύχη τους και έμπειροι πανεπιστημιακοί και ερευνητές, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επιστημονικής έρευνας, αλλά και της «διεκδίκησης» ευρωπαϊκών κονδυλίων. Πρόσφατα, διευθυντής Ερευνητικού Ινστιτούτου μετανάστευσε στη Σιγκαπούρη, ενώ πολλοί έλαβαν άδεια άνευ αποδοχών γιατί βρήκαν (καλύτερη) δουλειά στο εξωτερικό. «Τα πανεπιστήμια και ευρύτερα η ελληνική ερευνητική κοινότητα όχι μόνο δεν μπορούν να πάρουν νέο αίμα, αλλά ούτε να κρατήσουν το έμπειρο προσωπικό τους. Οι επιπτώσεις του προβλήματος θα είναι οξύτατες για τη χώρα εάν αναλογισθούμε την αναπτυξιακή διάσταση που έχουν τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ», τονίζει στην «Κ» η Εύη Σαχίνη, διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Τα οικονομικά και ποιοτικά στοιχεία καταδεικνύουν ότι η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση βρίσκεται στα πρόθυρα μείζονος κρίσης.

Ειδικότερα, με βάση τα συμπεράσματα της έρευνας του καθηγητή του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κ. Λόη Λαμπριανίδη, πάνω από 100.000 Ελληνες επιστήμονες (γιατροί, μηχανικοί, οικονομολόγοι, νομικοί κ.ά.) έως 40 ετών βρίσκονται στο εξωτερικό. Ευρύτερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ, ο αριθμός των Ελλήνων επιστημόνων κάθε ηλικίας οι οποίοι βρίσκονται στο εξωτερικό προσεγγίζει τις 150.000. Πιο συγκεκριμένα, η μετανάστευση των νέων επιστημόνων εντάθηκε την τελευταία πενταετία λόγω της οικονομικής κρίσης και της υψηλής ανεργίας, η οποία ξεπερνάει το 50% στους νέους έως 25 ετών, ενώ παραμένει ιδιαίτερα υψηλή στους νέους 25-29 ετών (40% ) και στην εξίσου δυναμική ηλικιακή ομάδα των 30-44 ετών (25,5%). Με βάση έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Μονάδα Περιφερειακής Ανάπτυξης και Πολιτικής) οι νέοι που αναζητούν την τύχη τους στο εξωτερικό έχουν υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα. Το 73% έχει μεταπτυχιακό τίτλο, το 51,2% διδακτορικό, το 41% έχει σπουδάσει σε πολύ καλό πανεπιστήμιο. Σε αυτούς πρέπει να προστεθούν και οι περίπου 30.000 Ελληνες φοιτητές σε ξένα ΑΕΙ, πολλοί εκ των οποίων επέλεξαν να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό όχι μόνο για να ενισχύσουν τα ακαδημαϊκό τους οπλοστάσιο στη μάχη για μια θέση στην αγορά εργασίας, αλλά και διότι ελπίζουν ότι μετά την αποφοίτησή τους θα βρουν δουλειά στη χώρα των σπουδών τους. Και για πολλούς αυτός είναι και ο βασικός λόγος της μετανάστευσης.

Τα στοιχεία αυτά είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά για την τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας, η οποία δεν ανανεώνεται και σταδιακά οδηγείται στο τέλμα και στην οπισθοδρόμηση σε σχέση με τις διεθνείς εξελίξεις. Είναι χαρακτηριστικά τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης για το European Research Council (ERC) –ευρωπαϊκό όργανο που έχει στόχο να ενισχύσει την υψηλής ποιότητας έρευνα στην Ευρώπη μέσω ανταγωνιστικής χρηματοδότησης– το οποίο χρηματοδοτεί ερευνητικά προγράμματα με κονδύλια έως και 2 εκατ. ευρώ. Στα τρέχοντα χρηματοδοτούμενα από το ERC προγράμματα μετέχουν 41 Ελληνες επιστήμονες υψηλού κύρους, εκ των οποίων οι 27 είναι νέοι και όλοι μένουν εκτός Ελλάδας. «Η χρηματοδότηση από το ERC γίνεται με πολύ υψηλά κριτήρια και η επιλογή ενός προγράμματος είναι σαν ένα μικρό Νομπέλ. Το ERC αξιολογεί ιδέες και στην ουσία ψάχνει τα καινούργια μυαλά της Ευρώπης. Ολοι κατανοούμε, λοιπόν, ότι τα στοιχεία καταδεικνύουν την ποιοτική διάσταση του προβλήματος», λέει η κ. Σαχίνη.

Παράλληλα, το προσωπικό των πανεπιστημίων δεν ανανεώνεται. Ενδεικτικό είναι ότι, με βάση τα στοιχεία της ομοσπονδίας πανεπιστημιακών (ΠΟΣΔΕΠ) έως το 2016 θα αποχωρήσουν περίπου 1.100 πανεπιστημιακοί, δηλαδή ο ένας στους οκτώ από τους 9.149 σήμερα. Επίσης, υπάρχει κίνδυνος να μην πραγματοποιοηθεί μεγάλο μέρος του εκπαιδευτικού έργου, αφού έχουν περικοπεί δραστικά οι πιστώσεις για προσλήψεις συμβασιούχων νέων πανεπιστημιακών. Χαρακτηριστικά, το σχετικό κονδύλι, από 18 εκατομμυρία ευρώ που ήταν το 2011, μειώθηκε σε 5 εκατομμύρια για το 2013, ενώ για το ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 υπάρχουν πιστώσεις μόνο για 100 συμβασιούχους.

«Το ελληνικό πανεπιστήμιο βρίσκεται σε δυσχερή θέση. Το ανθρώπινο δυναμικό φεύγει, ενώ οι οξύτατες παθογένειες επιβαρύνονται από την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού. Και το ερώτημα είναι θεμελιώδες: Θέλουμε ένα ΑΕΙ που να υποστηρίζει το σύγχρονο αναπτυξιακό μοντέλο;».
«Φεύγει» η έρευνα
Ενας 43χρονος πανεπιστημιακός σε ελληνικό ΑΕΙ βρήκε πρόσφατα θέση σε ερευνητικό κέντρο της Γαλλίας, ένας άλλος –διευθυντής ινστιτούτου– το εγκατέλειψε βρίσκοντας δουλειά στη Σιγκαπούρη. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν πανεπιστημιακοί που παίρνουν άδεια άνευ αποδοχών (έως τρία χρόνια) για να εργαστούν στο εξωτερικό. «Πρόκειται για πολύ δυναμικό ερευνητικό προσωπικό που μπορούσε να διεκδικήσει, μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, ανταγωνιστικά κεφάλαια από τη διεθνή αγορά. Αυτά τα προγράμματα δημιουργούν κατά μέσον όρο περί τις τέσσερις νέες θέσεις εργασίας. Κατανοείτε, λοιπόν, τις επιπτώσεις που προκαλεί η μετανάστευση ενός έμπειρου ερευνητή», τόνισε στην «Κ» ο Μπάμπης Σαββάκης, καθηγητής Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής στην Ιατρική Σχολή Κρήτης. Και η ανησυχία είναι έκδηλη, καθώς η χρηματοδότηση από τον τακτικό προϋπολογισμό προς τα ΑΕΙ για έρευνα μειώνεται (από 321,2 εκατ. ευρώ το 2012 σε 253,7 το 2013) και η βασική πηγή είναι τα ευρωπαϊκά κονδύλια μέσω ΕΣΠΑ (από 49,8 εκατ. ευρώ το 2012 αυξήθηκαν στα 114,1 εκατ. το 2013). «Εως τώρα, τα δύο πρώτα χρόνια μετά την έναρξη κάθε νέας περιόδου ΕΣΠΑ είχαμε μικρές απορροφήσεις. Ετσι, το ζητούμενο είναι να ξεκινήσει γρήγορα η απορρόφηση κονδυλίων από το νέο ΕΣΠΑ», λέει η κ. Εύη Σαχίνη από το ΕΚΤ.
Έντυπη

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ 09:24 Γ. Στουρνάρας: «Να υπάρξει συμβιβασμός αμέσως»


ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ 

Γ. Στουρνάρας: «Να υπάρξει συμβιβασμός αμέσως»

ΒΑΣΙΛΗΣ ΖΗΡΑΣ
Γιάννης Στουρνάρας: Υπό όρους μπορεί να μειωθούν οι κανονικοί φορολογικοί συντελεστές, τόσο της άμεσης όσο και της έμμεσης φορολογίας.
ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
Υπέρ μιας συμφωνίας με την τρόικα άμεσα τάσσεται ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γιάννης Στουρνάρας. Στην πρώτη συνέντευξή του με την ιδιότητα του κεντρικού τραπεζίτη και με την εμπειρία δύο χρόνων διαπραγματεύσεων με τους εκπροσώπους των πιστωτών, ο κ. Στουρνάρας λέει κατηγορηματικά ότι ένας ρεαλιστικός συμβιβασμός είναι προτιμότερος από μια μεταβατική προσωρινή λύση, καθώς θα ενίσχυε την αβεβαιότητα και θα απειλούσε να ανακόψει τη θετική πορεία της οικονομίας. Σημειώνει, επίσης, ότι το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών λόγω αδυναμίας εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας επέδρασε αρνητικά στην προσπάθεια εξόδου της Ελλάδας από το Μνημόνιο.

Παράλληλα, στέλνει δύο μηνύματα και προς τους επίσημους πιστωτές. Πρώτον, να δείξουν κι αυτοί ρεαλισμό και ευελιξία. Δεύτερον, να τιμήσουν τη δέσμευση που είχαν αναλάβει έναντι της Ελλάδας για περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους. Εμμέσως πλην σαφώς δε σημειώνει ότι η διευθέτηση του χρέους θα πρέπει να συνοδεύεται και με αλλαγή των δημοσιονομικών στόχων. Ο διοικητής της ΤτΕ επιμένει ότι δεν χρειάζονται οριζόντια δημοσιονομικά μέτρα (υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι στις πρωτογενείς δαπάνες έχουν γίνει ήδη σημαντικές περικοπές), αλλά μεταρρυθμίσεις και κατάργηση ειδικών φορολογικών καθεστώτων, όταν αυτά δεν δικαιολογούνται από κοινωνικούς και αναπτυξιακούς λόγους. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να μειωθούν αντίστοιχα οι άμεσοι και οι έμμεσοι φόροι. Ο κ. Στουρνάρας, απαντώντας στην κριτική που δέχθηκε για τον ΕΝΦΙΑ, υποστηρίζει ότι είναι ένας αποτελεσματικός και κοινωνικά δίκαιος φόρος. Σε ό,τι αφορά τις τράπεζες, ο διοικητής της ΤτΕ, τονίζει ότι θα πρέπει να προχωρήσουν στην αποτελεσματική διαχείριση των προβληματικών δανείων, ώστε να απελευθερωθεί ρευστότητα για τη χρηματοδότηση της οικονομίας. Η συνέντευξη του κ. Στουρνάρα έχει ως εξής:

– Είναι προτιμότερος ένας συμβιβασμός με την τρόικα, έστω και δύσκολος πολιτικά, ώστε να υπάρξει συμφωνία άμεσα ή να παραταθεί για λίγο καιρό το υφιστάμενο πρόγραμμα;

– Είναι προς το συμφέρον τόσο της ελληνικής πλευράς όσο και της τρόικας να υπάρξει συμβιβασμός αμέσως, με βάση τα υπαρκτά δεδομένα και την κοινή λογική. Δεν πρέπει για κανένα λόγο να ανακοπεί η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα μετά τις πλείστες τόσες θυσίες στις οποίες έχει υποβληθεί η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών. Και αυτό, σε μια χρονική περίοδο που καταγράφεται, αρκετά νωρίτερα του αναμενομένου, θετικός, και μάλιστα ο ισχυρότερος στην Ευρωζώνη, ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης, ο οποίος αναμένεται να επιταχυνθεί σημαντικά το επόμενο έτος. Ολοι, και η τρόικα και η ελληνική πλευρά, επιβάλλεται να δείξουμε ρεαλισμό και ευελιξία προκειμένου να κλείσει αμέσως η συμφωνία.

– Ως ΥΠΟΙΚ είδατε την τρόικα να επιμένει σε εκτιμήσεις για μεγάλο δημοσιονομικό κενό, οι οποίες διαψεύστηκαν. Πώς γίνεται να θεωρούνται σήμερα αξιόπιστες οι εκτιμήσεις τους από τους προϊσταμένους τους στην ΕΚΤ, στο Eurogroup και το ΔΝΤ;

– Σήμερα το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας, αυτό που κυρίως προκάλεσε τον οικονομικό εκτροχιασμό της στο πρόσφατο παρελθόν, έχει σε μεγάλο βαθμό επιλυθεί, έπειτα από επώδυνα μέτρα που αποκατέστησαν τη δημοσιονομική ισορροπία μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα και σε οδυνηρές συνθήκες ύφεσης. Πράγματι, τα τελευταία δύο χρόνια, οι εκτιμήσεις της τρόικας για το δημοσιονομικό κενό δεν επαληθεύτηκαν. Αν πέρυσι τον Σεπτέμβριο είχαμε αποδεχθεί τις εκτιμήσεις αυτές και προχωρούσαμε στις παραμετρικές αλλαγές που η τρόικα απαιτούσε, ίσως σήμερα να είχαμε ακόμα έντονα αρνητικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Επομένως, χρειάζεται προσοχή. Ιδιαίτερα τώρα, που ανακάμπτει η οικονομία με ρυθμό ταχύτερο του αναμενόμενου:

α) Δεν απαιτούνται οριζόντιες παραμετρικές αλλαγές και πρέπει να αφεθούν να λειτουργήσουν κατά το δυνατόν ελεύθερα οι λεγόμενοι «αυτόματοι σταθεροποιητές».

β) Πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η φορολογική διοίκηση και η διοίκηση που αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές, προκειμένου να αυξηθεί η εισπραξιμότητα των κρατικών εσόδων.

γ) Πρέπει να επιταχυνθούν οι ιδιωτικοποιήσεις.

δ) Πρέπει να προωθηθούν οι λοιπές μεταρρυθμίσεις που αφορούν κυρίως τη λειτουργική αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα, την περαιτέρω απελευθέρωση επαγγελμάτων, καθώς και εκείνων των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών που, σύμφωνα με την εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, παρουσιάζουν σχετική υστέρηση στην ένταση ανταγωνισμού.

ε) Μπορούν να εξεταστούν, να κοστολογηθούν και να αρχίσουν να αίρονται, στον βαθμό που ανακάμπτει η οικονομία, οι ποικίλες εξαιρέσεις από τις γενικές φορολογικές διατάξεις, εκτός αν αφορούν:

• Κοινωνικές ομάδες έντονα πληττόμενες από την κρίση ή που βρίσκονται σε συνθήκες φτώχειας, και

• Αναπτυξιακά κίνητρα, η συμβολή των οποίων στην οικονομική ανάπτυξη είναι μείζονος σημασίας.

στ) Στον βαθμό που υλοποιείται το προηγούμενο μέτρο, μπορεί να μειωθούν οι κανονικοί φορολογικοί συντελεστές, τόσο της άμεσης όσο και της έμμεσης φορολογίας.

– Αν και το Eurogroup είχε πει το 2012 ότι θα γίνει ελάφρυνση του χρέους, μόλις η Ελλάδα πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα, φαίνεται να υπαναχώρησε. Δεν το έδωσαν όταν ως ΥΠΟΙΚ εκπληρώσατε τους όρους. Τώρα πολλοί, μεταξύ αυτών και ο κ. Ντράγκι, λένε ότι δεν χρειάζεται. Πώς εξηγείτε την υπαναχώρηση από τα υπεσχημένα;

– Η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην ελληνική οικονομία από το Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2012 μέχρι σήμερα είναι αδιαμφισβήτητη. Αυτό έχει οδηγήσει ορισμένους σημαντικούς παράγοντες της Ευρωζώνης να πουν ότι, εφόσον το ελληνικό χρέος καθίσταται βιώσιμο, δεν είναι αναγκαία η ελάφρυνσή του, χρησιμοποιώντας την τυπική φράση: «εφόσον είναι αναγκαίο – if necessary» που υπάρχει στα συμπεράσματα εκείνου του Eurogroup. Αυτή όμως η προσέγγιση δεν είναι ορθή, κατά την άποψή μου. Πιστεύω ότι η περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους που είχε προβλεφθεί σ’ εκείνο το Eurogroup (και με τους τρόπους που είχε προβλεφθεί) πρέπει να υλοποιηθεί, μαζί με την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή, τις ιδιωτικοποιήσεις και τις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Πρώτον, διότι η βιωσιμότητα του τρέχοντος επιπέδου του χρέους εξαρτάται από ένα πολύ υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα για τα δεδομένα της Ευρωζώνης, το οποίο είναι αναγκαίο από το 2016 και μετά (4,5% του ΑΕΠ). Δεύτερον, διότι η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, σύμφωνα με τον διάλογο και τα επιχειρήματα εκείνης της εποχής στο Eurogroup, ενείχε και μια δεύτερη διάσταση: αυτή της ανταμοιβής (reward) της Ελλάδας έπειτα από μια μακρά και επίπονη δημοσιονομική προσαρμογή.

– Γιατί οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά στην προοπτική να μείνει η Ελλάδα χωρίς την τρόικα και το ΔΝΤ;

– Παρατηρείται σήμερα το εξής παράδοξο φαινόμενο: η Ελλάδα, έπειτα από μακρά και επίπονη προσπάθεια, έχει επιτύχει την εξάλειψη του δημοσιονομικού ελλείμματος, του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την επανάκαμψη σε θετικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης ύστερα από έξι συναπτά χρόνια ύφεσης, αλλά την ίδια στιγμή οι αγορές αντιδρούν αρνητικά στην προοπτική εξόδου από το Πρόγραμμα, όπως αντανακλάται στην πρόσφατη αύξηση του κόστους δανεισμού. Το ενδεχόμενο πρόωρων και πιθανώς επαναληπτικών εκλογών, ως αποτέλεσμα μιας ενδεχόμενης αδυναμίας εκλογής από την παρούσα Βουλή Προέδρου της Δημοκρατίας, δημιουργεί πράγματι μεγάλη αβεβαιότητα στις αγορές για την πορεία της οικονομίας, και ειδικότερα για το εάν η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει την πορεία της δημοσιονομικής εξυγίανσης και των μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησε με επιτυχία τα τελευταία χρόνια.
ΕΚΤ και ECCL
– H EKT φαίνεται να έπαιξε ρόλο στην απόφαση για πιστωτική γραμμή με αυστηρούς όρους, την ECCL...

– Η ΕΚΤ, προκειμένου να παρέχει ρευστότητα σε τράπεζες των οποίων τα προσφερόμενα περιουσιακά στοιχεία ως εξασφαλίσεις δεν ικανοποιούν τα κριτήρια ελάχιστης πιστοληπτικής διαβάθμισης που έχει θέσει, απαιτεί οι χώρες-μέλη, στις οποίες οι τράπεζες αυτές έχουν την έδρα τους, να είναι είτε σε Πρόγραμμα είτε στην ECCL.

– Θα διακόψει η ΕΚΤ την παροχή ρευστότητας εάν δεν υπάρχει πρόγραμμα ή ECCL την 1η Ιανουαρίου και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις;

– Στην περίπτωση αυτή, η ρευστότητα δεν θα διακοπεί, αλλά θα χορηγείται με βάση τον έκτακτο μηχανισμό παροχής ρευστότητας (ELA). Η παρεχόμενη ρευστότητα με βάση αυτόν τον μηχανισμό κοστίζει περισσότερο και χορηγείται κάτω από έκτακτες συνθήκες. Το σημαντικά υψηλότερο κόστος αυτής της ρευστότητας, εφόσον οι ελληνικές τράπεζες αναγκαστούν να προσφύγουν σε αυτόν τον μηχανισμό, αναμένεται να επιβαρύνει την πραγματική οικονομία. Σήμερα, οι ελληνικές τράπεζες αναχρηματοδοτούν τα δάνειά τους από το Ευρωσύστημα με κόστος περίπου 0,05%. Στην απευκταία περίπτωση που αναγκαστούν να προσφύγουν στον ELA, το κόστος θα γίνει περίπου 1,55%.

– Γίνεται μεγάλη συζήτηση για το εάν η ΕΚΤ θα πρέπει να πάρει κι άλλα αντισυμβατικά μέτρα για την τόνωση της οικονομίας της Ευρωζώνης. Η αγορά κρατικών ομολόγων πιστεύετε ότι θα πρέπει να είναι μεταξύ αυτών;

– Η ΕΚΤ έχει ήδη ανακοινώσει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο μέτρων νομισματικής πολιτικής. Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ είναι ομόφωνο στην πρόθεσή του να εντείνει τη χρήση των ήδη θεσπισμένων, μη συμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής ή και να εισαγάγει, αν αυτό κριθεί αναγκαίο, και άλλα μη συμβατικά μέτρα, εφόσον είναι συμβατά με το Καταστατικό της, προκειμένου να αποσοβηθεί ο κίνδυνος της διατήρησης επί μακρόν του πληθωρισμού στη Ζώνη του Ευρώ στα παρόντα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, κ. Μάριο Ντράγκι, τόσο στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε αυτή την ανακοίνωση, όσο και σε ομιλία του στη Φρανκφούρτη στις 21 Νοεμβρίου, εξειδίκευσε με μεγάλη λεπτομέρεια αυτό το πλαίσιο αποφάσεων. Αυτές οι ανακοινώσεις με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο, επομένως δεν χρειάζεται να προσθέσω κάτι περισσότερο.
Κοινωνικά δίκαιος ο ΕΝΦΙΑ
Ως υπουργός Οικονομικών, ο κ. Στουρνάρας επικρίθηκε με την ίδια σχεδόν ένταση και από «εχθρούς» και από «φίλους» για τον ΕΝΦΙΑ και για τη δήλωσή του ότι δεν υπάρχει υπερφορολόγηση στην Ελλάδα. Και σήμερα, ωστόσο, επιμένει στην ορθότητα και των δύο.

– Είχατε δεχθεί κριτική από τους βουλευτές της συμπολίτευσης για τον ΕΝΦΙΑ. Μάλιστα και ο διάδοχός σας στο ΥΠΟΙΚ κράτησε αποστάσεις από τον φόρο. Τι πήγε στραβά στον ΕΝΦΙΑ;

– Ο ΕΝΦΙΑ είναι ένας αποτελεσματικός και κοινωνικά δίκαιος φόρος που συναντάται σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Σας θυμίζω ότι το ΕΕΤΗΔΕ (και οι διαδοχικές παραλλαγές του) είχε κριθεί αντισυνταγματικός φόρος από το ΣτΕ και πήραμε τότε εξάμηνη και τελεσίδικη προθεσμία να τον καταργήσουμε. Επίσης, η ΔΕΗ μάς ζητούσε επιμόνως να απαλλαγεί από το βάρος του φόρου αυτού, διότι έθετε σε κίνδυνο την εισπραξιμότητα των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ο ΕΝΦΙΑ επιβάλλεται σε όλη την ακίνητη περιουσία, και όχι μόνο στα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, άρα είναι συγκριτικά πολύ πιο δίκαιος φόρος: Σήμερα πληρώνουν περίπου το ίδιο συνολικό ποσό πολύ περισσότεροι πολίτες, δηλαδή ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών πληρώνει λιγότερα απ’ ό,τι πριν. Περισσότερα πληρώνουν μόνο οι κάτοχοι σχετικά μεγάλης ακίνητης περιουσίας. Τυχόν τεχνικά προβλήματα στην εφαρμογή του μπορούν πολύ εύκολα να αντιμετωπιστούν, όπως και αντιμετωπίστηκαν, αλλά ήταν απλώς η αφορμή για να ανοίξει συζήτηση για την απόσυρσή του. Ευτυχώς η κυβέρνηση αντιστάθηκε. Το αντίθετο θα ήταν αφενός κοινωνική οπισθοδρόμηση και αφετέρου θα έθετε σε άμεσο κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους.

– Επίσης, σας επέκριναν επειδή υποστηρίξατε ότι δεν υπάρχει υπερφορολόγηση στην Ελλάδα. Δεν πρέπει να μειωθούν οι φόροι;

– Το συνολικό φορολογικό βάρος, δηλαδή το σύνολο των εισπραττομένων φόρων ως ποσοστό του ΑΕΠ μέχρι το 2013 ήταν αρκετά χαμηλότερο στην Ελλάδα απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρωζώνη. Σήμερα είναι περίπου το ίδιο. Αυτή είναι η αλήθεια με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Ισως να ενοχλεί, αλλά αυτή είναι η αλήθεια. Είναι όμως αλήθεια, επίσης, ότι οι κανονικοί φορολογικοί συντελεστές είναι λίγο υψηλότεροι στην Ελλάδα απ’ ό,τι κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη. Ομως, με τους κανονικούς συντελεστές φορολογούνται αναλογικώς λιγότεροι πολίτες στην Ελλάδα απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους: Πρώτον, διότι υπάρχει συγκριτικά μεγαλύτερη φοροδιαφυγή, παρά το γεγονός ότι αυτή έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως μέσα από τις προσπάθειες της εν γένει φορολογικής διοίκησης. Δεύτερον, διότι στην Ελλάδα υπάρχουν συγκριτικά περισσότερες εξαιρέσεις από τους κανονικούς φορολογικούς συντελεστές και τις γενικές φορολογικές διατάξεις. Οι κανονικοί φορολογικοί συντελεστές, λοιπόν, μπορούν πράγματι να μειωθούν, όπως ήδη ανέφερα, στον βαθμό που η φορολογική διοίκηση συλλαμβάνει φοροδιαφεύγουσα σήμερα ύλη και στον βαθμό που, καθώς η οικονομία ανακάμπτει, καταργούνται εξαιρέσεις από τους κανονικούς συντελεστές, οι οποίες δεν δικαιολογούνται είτε με αμιγώς κοινωνικά είτε με αμιγώς αναπτυξιακά κριτήρια.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι από την πλευρά των πρωτογενών δαπανών έχουν ήδη σημειωθεί σημαντικές περικοπές: οι πρωτογενείς δαπάνες γενικής κυβέρνησης στην Ελλάδα είναι πλέον από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ πριν από την κρίση ήταν από τις υψηλότερες.
Τι θα γίνει με τα «κόκκινα δάνεια»
Μπορεί οι τράπεζες να πέρασαν τα stress tests της ΕΚΤ και να κάλυψαν τις κεφαλαιακές τους ανάγκες, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να ενισχυθεί η ρευστότητα στην οικονομία, λέει ο κ. Στουρνάρας.

– Η ρύθμιση για τα επιχειρηματικά δάνεια που πέρασε από τη Βουλή και η άλλη για τα στεγαστικά που προαναγγέλθηκε είναι προς τη σωστή κατεύθυνση;

– Η ρύθμιση για τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελεί αναμφισβήτητα κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση. Παρέχει κίνητρα τόσο στους οφειλέτες όσο και στις τράπεζες για την ελάφρυνση των δανείων σε καθυστέρηση των μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών, προσφέρει λύσεις για τη ρύθμιση των δανείων σε καθυστέρηση βιώσιμων επιχειρήσεων όταν αυτές οφείλουν σε περισσότερες από μία τράπεζες, και επιτρέπει την ανάληψη πρωτοβουλίας από τις τράπεζες για να θέσουν σε ειδική διαχείριση όσες επιχειρήσεις αδυνατούν να εξυπηρετήσουν το χρέος τους. Σε συνδυασμό με το νέο κανονιστικό πλαίσιο της ΤτΕ υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις για την ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος. Παραμένουν, βεβαίως, προς επίλυση άλλα εμπόδια, κυρίως σε σχέση με τις μεγάλες καθυστερήσεις που παρουσιάζει το δικαστικό σύστημα στην οριστική εκδίκαση των υποθέσεων, αλλά και εκεί αναλαμβάνονται σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες από το υπουργείο Δικαιοσύνης.

Οσον αφορά τα στεγαστικά δάνεια, δεδομένου ότι δεν έχει παρουσιαστεί μια οριστική πρόταση από την κυβέρνηση, δεν μπορώ να εκφέρω συγκεκριμένη άποψη. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι στο πλαίσιο του Κώδικα Δεοντολογίας, ήδη προσφέρεται ένα φιλικό πλαίσιο ρυθμίσεων για τον συνεργαζόμενο οφειλέτη, χωρίς να δημιουργεί τον ηθικό κίνδυνο εις βάρος των συνεπών οφειλετών που μια οριζόντια ρύθμιση εγκυμονεί. Πάντως, δεν είναι στις προθέσεις των τραπεζών να αντιμετωπίσουν επιθετικά όσους οφειλέτες βρίσκονται σε πραγματική αδυναμία να εξυπηρετήσουν το στεγαστικό τους δάνειο. Αλλωστε, και οι δεσμευτικές κατευθύνσεις που δίδονται από την ΤτΕ για την αντιμετώπιση των στεγαστικών δανείων σε καθυστέρηση, οδηγούν σε λύσεις κοινωνικά αποδεκτές και βιώσιμες.

– Τώρα που οι τράπεζες πέρασαν τα stress tests, θα μπορέσουν να δώσουν περισσότερα δάνεια;

– Οπως είναι γνωστό, στην ευρωπαϊκή άσκηση εφαρμόστηκαν κοινή μεθοδολογία και πρότυπα (standards) και για τις 130 τράπεζες που συμμετείχαν σε αυτή. Οι ελληνικές τράπεζες, που λειτουργούν σε μία οικονομία που έχει υποστεί σημαντική ύφεση, αξιολογήθηκαν με τον ίδιο τρόπο με τράπεζες που λειτουργούν κάτω από σημαντικά ευνοϊκότερες συνθήκες. Είναι ιδιαίτερα σημαντική η επιβεβαίωση από την εν λόγω άσκηση ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, μετά και τις αυξήσεις που έλαβαν χώρα το πρώτο εξάμηνο του 2014, είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες.

Η διατήρηση της κεφαλαιακής επάρκειας είναι, βεβαίως, μία συνεχής διαδικασία. Για να διασφαλίσουν οι τράπεζες ότι δεν θα έχουν προβλήματα θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να εφαρμόσουν τα σχέδια αναδιάρθρωσης με βάση τα οποία αξιολογήθηκε η κεφαλαιακή τους επάρκεια, αλλά κυρίως να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που αποτελούν πλέον ένα σημαντικό τμήμα του ισολογισμού τους. Η παροχή δανείων δεν εξαρτάται μόνο από την κεφαλαιακή επάρκεια, αλλά και από τη ρευστότητα των τραπεζών. Οι τράπεζες, μετά τις πρόσφατες αυξήσεις κεφαλαίων, έχουν επαρκή κεφαλαιακή βάση, αλλά οι πιέσεις που δέχεται η ρευστότητά τους παραμένουν έντονες. Το υπόλοιπο των καταθέσεων παραμένει ακόμη σημαντικά μικρότερο σε σχέση με αυτό που υπήρχε πριν από την εκδήλωση της κρίσης, οι τράπεζες δεν έχουν ακόμη πρόσβαση στις αγορές χρήματος, παρά μόνο για μικρά ποσά και με υψηλό κόστος, και η αξία των εξασφαλίσεων, που είναι αποδεκτές για χρηματοδότηση από το Ευρωσύστημα, παραμένει χαμηλή, παρά τη βελτίωση που έχει επιτευχθεί προσφάτως.

Σημαντικό, όμως, ρόλο για τη ρευστότητα διαδραματίζει και ο μεγάλος όγκος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, είναι απαραίτητη για την υποστήριξη της πραγματικής οικονομίας από τις τράπεζες.
Έντυπη