«Δεν μας κοινοποιήθηκε η σύμβαση του ΔΕΣΦΑ»

«Δεν μας κοινοποιήθηκε η σύμβαση του ΔΕΣΦΑ» Ο Ευρωπαίος επίτροπος για θέματα ενέργειας, Γκίντερ Ετινγκερ, ήρθε στην Αθήνα και μίλησε στην «Κ» για όλα τα ανοικτά θέματαΣυνέντευξη στη Χρυσα Λιαγγου Υπέρ μιας συνολικότερης μεταρρύθμισης στην αγορά του φυσικού αερίου που θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό τάσσεται ο αρμόδιος για θέματα Ενέργειας επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Γκίντερ Ετινγκερ. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα, ο κ. Ετινγκερ χαρακτηρίζει μάλιστα απαράδεκτη, ενόψει της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ, τη σημερινή δομή της εγχώριας λιανικής αγοράς φυσικού αερίου. Αποκαλύπτει δε ότι η σύμβαση εξαγοράς του ΔΕΣΦΑ από την αζέρικη Socar δεν έχει κοινοποιηθεί στην Ε.Ε., απαντώντας στις κυβερνητικές διαρροές περί καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση της διαδικασίας από πλευράς της Ε.Ε. Ο επίτροπος τάσσεται υπέρ του τερματισμού της υπεραντιστάθμισης των παραγωγών ΑΠΕ, αλλά κατά των αναδρομικών αλλαγών που μπορούν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο σύνολο της Ε.Ε. Εκτιμά ότι η αποκρατικοποίηση της ΔΕΗ θα αυξήσει τον ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρισμού, κρίνει ωστόσο εξίσου σημαντικές, για τη μείωση των τιμών, τις μεταρρυθμίσεις στη χονδρική αγορά. «Δεν είμαι σε θέση να κρίνω την απόφαση της Gazprom» δηλώνει σε σχέση με την ατυχή έκβαση του διαγωνισμού της ΔΕΠΑ. Χαρακτηρίζει «μοναδική τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας» και τονίζει ότι έχει όλες τις δυνατότητες να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον τομέα του φυσικού αερίου. – Μόλις πρόσφατα η τρόικα έθεσε το θέμα της κατάργησης του μονοπωλίου των Εταιρειών Παροχής Αερίου. Ποια είναι η θέση σας για το θέμα αυτό; – Η τρέχουσα οργάνωση της διανομής και προμήθειας φυσικού αερίου χρονολογείται από την εποχή που η ελληνική αγορά φυσικού αερίου ήταν ουσιαστικά μια αναδυόμενη βιομηχανία. Η δημιουργία περιφερειακών μονοπωλίων και η άρνηση σε όλους σχεδόν τους καταναλωτές φυσικού αερίου του δικαιώματος να επιλέγουν τους προμηθευτές τους ίσως να ήταν η ορθή επιλογή τότε, αλλά επρόκειτο πάντα για προσωρινό μέτρο. Σήμερα, οι αγορές φυσικού αερίου έχουν αναπτυχθεί και η τρέχουσα οργάνωση δεν φαίνεται να στηρίζει αποτελεσματικά την ανάπτυξη του δικτύου, αλλά μάλλον παρεμποδίζει κάθε πεδίο ανάπτυξης ανταγωνιστικών αγορών φυσικού αερίου. Το τελευταίο είναι το πιο απαράδεκτο ενόψει της εξελισσόμενης διαδικασίας ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ. Χρειάζεται μια μεταρρύθμιση η οποία κατά τη γνώμη μου δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη μεταρρύθμιση της διανομής φυσικού αερίου και στη λιανική πώληση –που αναφέρετε– αλλά πρέπει να είναι πιο περιεκτική και να αντιμετωπίσει και τις αγορές χονδρικής πώλησης φυσικού αερίου. Μόνο όταν κάθε Ελληνας πολίτης θα μπορεί να επιλέγει τον προμηθευτή φυσικού αερίου θα μπορέσει η Ελλάδα να αποκομίσει όλα τα οφέλη από τον ανταγωνισμό που θα ευνοηθεί από τις εν λόγω μεταρρυθμίσεις και τον ανταγωνισμό εντός του κλάδου του φυσικού αερίου που θα φέρει η κατασκευή του αδριατικού αγωγού (ΤΑP). – Η ατυχής έκβαση του διαγωνισμού ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ έχει αποδοθεί και στις αντιρρήσεις της Ε.Ε. για την είσοδο της Gazprom στην ελληνική αγορά. Είναι πράγματι έτσι; – Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων στην Ελλάδα είναι ευθύνη των ελληνικών αρχών και τη διαχειρίζεται το Ταμείο Ανάπτυξης Περιουσιακών Στοιχείων της Ελληνικής Δημοκρατίας. Οι διαδικασίες και οι αποφάσεις της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων λαμβάνονται από το διοικητικό συμβούλιο του ΤΑΙΠΕΔ σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στην προκειμένη περίπτωση, η Gazprom αποφάσισε να μην υποβάλει προσφορά για τη ΔΕΠΑ στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Δεν είμαι σε θέση να κρίνω την απόφαση της Gazprom. – Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού βρίσκεται ο φάκελος της σύμβασης πώλησης του 66% του ΔΕΣΦΑ στην αζέρικη εταιρεία Socar. Πόσο θα βαρύνει την τελική απόφαση της Επιτροπής το γεγονός ότι για πρώτη φορά ο έλεγχος δικτύων φυσικού αερίου περνάει σε τρίτη χώρα, καθώς επίσης και το γεγονός ότι ο επενδυτής είναι και παραγωγός αερίου και μάλιστα εν δυνάμει βασικός προμηθευτής της Ευρώπης; – Η δυνατότητα απόκτησης ενός ευρωπαϊκού δικτύου μεταφοράς αερίου, από μια κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση φυσικού αερίου εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, έχει ήδη προβλεφθεί στην Τρίτη Δέσμη για την Ενέργεια. Η απόκτηση του ΔΕΣΦΑ από τη SOCAR δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αν και όταν γίνει η κοινοποίηση, η συναλλαγή θα πρέπει να γίνει μέσω μιας καλούμενης διαδικασίας πιστοποίησης με την εθνική ρυθμιστική αρχή ενέργειας (στην Ελλάδα τη ΡΑΕ) και την επιτροπή· θα πρέπει επίσης να εκτιμηθεί βάσει του κανονισμού συγκεντρώσεων της Ε.Ε. Η εκτίμηση θα γίνει αυτοτελώς, ανεξαρτήτως της προέλευσης του αγοραστή. Κατά τη διαδικασία πιστοποίησης, ελέγχεται αν πληρούνται όλες οι περί διαχωρισμού απαιτήσεις που καθορίζονται στην Τρίτη Δέσμη για την Ενέργεια. Οι εν λόγω απαιτήσεις αποσκοπούν στο να εξασφαλίσουν ισότιμο ανταγωνισμό για όλους τους συμμετέχοντες στην αγορά που πρέπει να χρησιμοποιήσουν το δίκτυο του ΔΕΣΦΑ για να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα και εκτός αυτής. Η διαδικασία αυτή ισχύει για κάθε ολοκληρωμένο ιδιοκτήτη συστήματος μεταφοράς αερίου και ως εκ τούτου δεν είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της απόκτησης του ΔΕΣΦΑ από τη SOCAR. Επιπλέον, δεδομένου ότι πρόκειται για απόκτηση από μια κάθετα ολοκληρωμένη επιχείρηση τρίτης χώρας, η Τρίτη Δέσμη στην περίπτωση αυτή προβλέπει ότι πρέπει να διασφαλίζεται ότι η εν λόγω εξαγορά δεν θέτει σε κίνδυνο στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης. – Οι ενεργειακές διασυνδέσεις βρίσκονται στην κορυφή των προτεραιοτήτων της Ε.Ε. Με δεδομένες τις εξελίξεις στην αγορά της νοτιοανατολικής Μεσογείου και την απόφαση υλοποίησης του αγωγού ΤΑP, κρίνετε ότι η Ελλάδα μπορεί πράγματι να διαδραματίσει ένα αναβαθμισμένο ρόλο σε αυτόν τον τομέα; – Θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η Ελλάδα δεν θα εκμεταλλευόταν τη μοναδική γεωγραφική της θέση. Οντας στο σταυροδρόμι της διαδρομής φυσικού αερίου από την περιοχή της Κασπίας Θάλασσας, δυνητικά της Ανατολικής Μεσογείου, και τώρα με τον αγωγό μέσω Αδριατικής, η Ελλάδα έχει όλες τις πιθανότητες να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον τομέα του φυσικού αερίου στην περιοχή. – Κρίνετε επαρκή τα μέτρα που πήρε η ελληνική κυβέρνηση στον τομέα των ΑΠΕ για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αγοράς; – Η Επιτροπή χαιρετίζει τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να τερματίσει την υπεραντιστάθμιση των παραγωγών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά προτρέπει να αποφευχθούν οι αναδρομικές αλλαγές που μπορούν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο σύνολο της Ενωσης. Δεύτερον, η κυβέρνηση είχε δεσμευθεί να διαπραγματευθεί με τους παραγωγούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προκειμένου να υπάρξει συμφωνία για το πώς θα εισαγάγει εκ νέου τη σταθερότητα του καθεστώτος στήριξης. Το νομοσχέδιο που υποβλήθηκε πρόσφατα στη Βουλή δεν αντικατοπτρίζει αυτή τη δέσμευση. Ο νόμος πρέπει να βασίζεται στο αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με τους παραγωγούς ΑΠΕ όταν πρόκειται για αναδρομικές αλλαγές στις καταβολές για τον υφιστάμενο εξοπλισμό. Η «μικρή ΔΕΗ» και ο ανταγωνισμός – Η Ε.Ε. έχει στα χέρια της το σχέδιο αποκρατικοποίησης της ΔΕΗ εδώ και πολλούς μήνες. Εκτιμάτε ότι η πώληση της «μικρής ΔΕΗ» θα επιλύσει το θέμα του ανταγωνισμού στους λιγνίτες; – Η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα αυξήσει σίγουρα τον ανταγωνισμό στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας. Οχι μόνο διότι θα συνεπάγεται τη δημιουργία νέου, πλήρως κάθετα ολοκληρωμένου παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και διότι το σχέδιο προβλέπει ιδιοκτησιακό διαχωρισμό του ΑΔΜΗΕ. Αυτό θα ενισχύσει τη δημιουργία ισότιμων συνθηκών ανταγωνισμού, όχι μόνο για τη «μικρή ΔΕΗ» αλλά και για όλους τους παράγοντες στις ελληνικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι αυτή η ευνοϊκή για τον ανταγωνισμό διαδικασία ιδιωτικοποίησης συνοδεύεται από μεταρρύθμιση των αγορών χονδρικής στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας για να καταστούν πιο αποδοτικές, και από μέτρα για την εκκίνηση του ανταγωνισμού στην ελληνική λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η «μικρή ΔΕΗ» ίσως έχει πρόσβαση σε λιγνιτική παραγωγική ικανότητα, ενώ πιο εξελιγμένες αγορές χονδρικής στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας θα παρέχουν σαφέστερα μηνύματα σχετικά με τις τιμές για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασικού φορτίου με βάση τον λιγνίτη. Είμαι πεπεισμένος ότι αυτό θα αποτελέσει σημαντική πρόοδο.   kathimerini