Θωρακισμένος κρίκος συνδέει Αθήνα – Μόσχα/ apo kathimerini

Θωρακισμένος κρίκος συνδέει Αθήνα – Μόσχα Η αγορά των ρωσικών τεθωρακισμένων, «χαρτί» προς αξιοποίηση στα εθνικά θέματα Της Δωρας Αντωνιου Το πολυαναμενόμενο ξεπάγωμα των εξοπλιστικών προγραμμάτων από την κυβέρνηση σηματοδοτήθηκε από μια απόφαση η οποία εκτιμάται ότι θέτει νέα γεωστρατηγικά δεδομένα και στέλνει μηνύματα με πολλαπλούς αποδέκτες για το πώς πρόκειται να αξιοποιηθεί από την Αθήνα το «χαρτί» των εξοπλισμών και η συνακόλουθη μεγάλη οικονομική δαπάνη. Το ΚΥΣΕΑ αποφάσισε την αγορά 450 Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης (ΤΟΜΑ) από τη Ρωσία. Πρόκειται για τα ΤΟΜΑ τύπου ΒΜΡ-3Μ, τα οποία προτιμήθηκαν, σύμφωνα με την επίσημη αιτιολόγηση, έναντι των υπολοίπων υποψήφιων οχημάτων που εξετάσθηκαν, λόγω ανταγωνιστικής τιμής, υψηλού ποσοστού συμπαραγωγής από την Ελλάδα, που αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 25% - 30% και της προσφοράς αμφίβιων οχημάτων ως αντισταθμιστικά οφέλη. Η απόφαση για την αγορά των ρωσικών ΤΟΜΑ, έναντι δαπάνης που θα αγγίξει τα 1,2 δισ. ευρώ, στην πραγματικότητα έρχεται να επιβεβαιώσει την απόφαση της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού κ. Κώστα Καραμανλή προσωπικά, για ενδυνάμωση των σχέσεων με τη Ρωσία. Σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία στη Δύση αυξάνεται ο προβληματισμός για «το πού το πάει ο Πούτιν», με τη συντριπτική επικράτηση του Ρώσου προέδρου στις πρόσφατες εκλογές να αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, η ανακοίνωση της απόφασης για την αγορά των ρωσικών αρμάτων κατέδειξε ότι η σταδιακή προσέγγιση Ελλάδας - Ρωσίας συνεχίζεται και επεκτείνεται σε νέους τομείς. Σε βάθος χρόνου Η προσπάθεια της Ρωσίας να πάρει κομμάτι από την εξοπλιστική πίτα της ελληνικής κυβέρνησης έχει βάθος χρόνου. Το θέμα της πώλησης ΤΟΜΑ στον ελληνικό στρατό ετέθη και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον αγωγό Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης, ενώ ο υπουργός Εθνικής Αμυνας κ. Ευάγγελος Μεϊμαράκης το είχε συζητήσει με τον Ρώσο ομόλογό του Ανατόλι Σερντιούκοφ στα τέλη του περασμένου Μαΐου, όταν συνόδευσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια στην επίσημη επίσκεψή του στη Ρωσία. Η ευδοκίμηση των διαπραγματεύσεων σηματοδοτήθηκε από την απόφαση του ΚΥΣΕΑ, με την οποία η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., η οποία προχωρά σε προμήθεια ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού. Με την απόφαση αυτή στις αποσκευές του θα ταξιδέψει στη Μόσχα στις 18 Δεκεμβρίου ο πρωθυπουργός, κομίζοντας απτή απόδειξη της πρόθεσής του για ουσιαστική μετεξέλιξη στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Μάλιστα, η διαδικασία για αγορά των ρωσικών ΤΟΜΑ προβλέπεται να γίνει με το λεγόμενο «δόγμα Πούτιν», με διακρατική απευθείας διαπραγμάτευση, δηλαδή χωρίς αντιπροσώπους και μεσάζοντες. Το ενδιαφέρον της Ρωσίας βεβαίως για την ελληνική αγορά δεν σταματάει εδώ, ίσως τώρα αρχίζει. Ηδη, το πυροσβεστικό αεροσκάφος Beriev, που επιχείρησε στην Ελλάδα στη διάρκεια των καταστροφικών πυρκαγιών σε Πελοπόννησο και Εύβοια, προβάλλεται ως μια καλή λύση για την ανανέωση του στόλου εναέριας πυρόσβεσης, την οποία μελετά η ελληνική κυβέρνηση. Οι παραδοσιακά καλές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας, πάντως, απέκτησαν ουσιαστικά δυναμική μετά την απόφαση για κατασκευή του αγωγού Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης. Από πλευράς Ρωσίας, με την κατασκευή του συγκεκριμένου αγωγού αυξάνεται η ενεργειακή επιρροή προς τη Δύση, με ταυτόχρονη παράκαμψη της Τουρκίας, που έδειχνε να μονοπωλεί τη διοχέτευση ρωσικών ενεργειακών πόρων. Για την Ελλάδα, η κατασκευή του αγωγού σήμανε αναβάθμιση του ρόλου της στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής και, παράλληλα, ενίσχυση των σχέσεων με τη Ρωσία, η οποία επί ημερών Πούτιν μπήκε εκ νέου στο παιχνίδι ως μεγάλη δύναμη. Η ανακοίνωση κατασκευής του αγωγού Southstream για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου, μέσω της χώρας μας στην Ιταλία, έδειξε ότι η Ρωσία συνειδητά επενδύει στη συνεργασία με την Ελλάδα. Με την απόφαση για την αγορά των ρωσικών αρμάτων μάχης, η ελληνική κυβέρνηση θέλει να δείξει στη ρωσική πλευρά ότι επιβραβεύει από την πλευρά της αυτή τη συνεργασία. Ταυτόχρονα, στέλνει ένα μήνυμα «απεξάρτησης» από τις ΗΠΑ αλλά και την Ε.Ε. στον τομέα των εξοπλισμών, διαμηνύοντας ότι οι διόλου ευκαταφρόνητες αμυντικές δαπάνες διατίθενται σε σχέση αξιολόγησης με το σύνολο των εθνικών συμφερόντων. Ειδικά στη δεδομένη χρονική στιγμή, η Αθήνα επιθυμεί στήριξη στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων και προσβλέπει σε αρωγή της Μόσχας, εάν τεθεί στον ΟΗΕ θέμα αναγνώρισης της ΠΓΔΜ με το συνταγματικό της όνομα. Η στάση των ΗΠΑ Από αμερικανικής πλευράς, η ελληνορωσική προσέγγιση και η διεύρυνση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών σε όλο και περισσότερους τομείς, παρακολουθείται στενά. Στον ενεργειακό τομέα, η αμερικανική πλευρά δεν κουράζεται να επαναλαμβάνει ότι είναι υπέρ των πολλών εναλλακτικών οδών μεταφοράς ενέργειας και ενάντια στην ενεργειακή εξάρτηση της Δύσης από τη Ρωσία. Στο πλαίσιο αυτό, πιέζει ο αγωγός φυσικού αερίου Τουρκίας - Ελλάδας - Ιταλίας, τον οποίο εγκαινίασαν πρόσφατα οι πρωθυπουργοί Ελλάδας και Τουρκίας, να τροφοδοτείται με αζερικό αέριο και όχι με ρωσικό, παρά το γεγονός ότι η παραγωγή του Αζερμπαϊτζάν δεν είναι ικανή να καλύψει τη μεταφορική ικανότητα του αγωγού. Στο θέμα προμήθειας των ΤΟΜΑ δεν κατεγράφη έντονη αντίδραση από αμερικανικής πλευράς, ίσως διότι τα πλέον ανταγωνιστικά οχήματα στα ρωσικά που επελέγησαν ήταν σουηδικής και γερμανο-αυστριακής παραγωγής. Ομως, κύκλοι της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα τονίζουν ότι ο τομέας αμυντικής βιομηχανίας της χώρας τους είναι πολύ σημαντικός και οι ΗΠΑ είναι πολύ ανταγωνιστικές στην προώθηση των συμφερόντων τους. Η ίδια πηγή προσθέτει ότι τις ΗΠΑ ενδιαφέρει πρωτίστως η διαδικασία επιλογής σε θέματα προμηθειών να είναι ανοιχτή, να γίνεται με όρους αγοράς. Σε σχέση με τις προτεραιότητες των ΗΠΑ, όσον αφορά την ελληνική αγορά εξοπλισμών, αυτές εστιάζονται στην πώληση πολεμικών αεροσκαφών. Λεπτή ισορροπία Η Αθήνα προσπαθεί μέσα σ’ ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο πλαίσιο γεωστρατηγικών ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή να εξισορροπήσει αντίρροπες δυνάμεις, προκειμένου να αντλήσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη. Να ενισχύσει την επιρροή της στον ενεργειακό χάρτη, ενδυναμώνοντας τη σχέση με τη Ρωσία, αλλά, παράλληλα, να συνεχίσει να λειτουργεί ως αξιόπιστος και σταθερός εκπρόσωπος των ευρωατλαντικών θεσμών στην περιοχή, αλλά και παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ. Με την κατάσταση στα Βαλκάνια να είναι εύθραυστη, κυρίως με επίκεντρο τις εξελίξεις στο Κόσοβο, που αποτελεί εδώ και καιρό ένα ακόμη πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, η διατήρηση των ισορροπιών απαιτεί ιδιαίτερα λεπτούς χειρισμούς.