Γιατί δεν τολμά ο κ. Ερντογάν -καθημερινή.

Του Αλεξη Παπαχελα

Η παρούσα συγκυρία θα μπορούσε να είναι ιδανική για την επίτευξη μιας ουσιαστικής συμφωνίας ανάμεσα στην Αθήνα και την Αγκυρα. Καραμανλής και Ερντογάν έχουν επανεκλεγεί, δεν αντιμετωπίζουν πραγματική αντιπολίτευση και έχουν μια πολύ καλή προσωπική σχέση. Βετεράνοι διπλωματικοί παρατηρητές εκτιμούν άλλωστε πως ανάλογη πολιτική συγκυρία δεν έχει διαμορφωθεί από τη δεκαετία του ’80, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Τουργκούτ Οζάλ επιχείρησαν τον ιστορικό συμβιβασμό στο Νταβός. Είναι άλλωστε βέβαιο πως ο κ. Κώστας Καραμανλής θα επιθυμούσε να περάσει στην Ιστορία ως ο άνθρωπος που έφερε τη «μεγάλη συνεννόηση» στα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο. Είναι ένα θέμα που το ξέρει και του «πάει», αλλά και μία πράξη που μπορεί θεωρητικά να εξασφαλίσει οφέλη στο κεφάλαιο της υστεροφημίας.

Ο κ. Ερντογάν δεν μοιάζει όμως έτοιμος να επιταχύνει τις συνομιλίες ή να συμβάλει καταλυτικά στην επίτευξη μιας συμφωνίας. Ελληνες επισκέπτες που τον έχουν συναντήσει παίρνουν τη μονότονη απάντηση: «Αυτά γίνονται σιγά σιγά· σιγά σιγά δένει και η σούπα». Ο Τούρκος ηγέτης πιστεύει πως έχει έναν έγκυρο συνομιλητή στο πρόσωπο του κ. Καραμανλή, ο οποίος και τον στήριξε σε δύσκολες στιγμές. Προφανώς όμως επιλογή του είναι να μην προχωρήσει σε σημαντικές κινήσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Το ερώτημα είναι το γιατί. Πρώτα απ’ όλα γιατί η προτεραιότητα που τον «καίει» αυτή την ώρα είναι το Βόρειο Ιράκ και η κρίση με τους Κούρδους. Αυτό είναι το μεγαλύτερο ζήτημα εθνικής ασφαλείας της Τουρκίας, το οποίο μπορεί εύκολα να καταστεί απίστευτη απειλή για το πολιτικό μέλλον του κ. Ερντογάν.

Αν πάλι ρωτήσετε κάποιον από τους συμβούλους του κ. Ερτνογάν για το ίδιο θέμα, σίγουρα θα σας αναφέρει και την Κύπρο. Ο ίδιος θεωρεί ότι πήρε μεγάλο ρίσκο όταν άδειασε τον Ραούφ Ντενκτάς και τάχθηκε υπέρ του Σχεδίου Ανάν γιατί ήταν η πρώτη φορά που Τούρκος πρωθυπουργός έπαιρνε το ρίσκο μιας λύσης. Η εκτίμησή του είναι ότι «κάηκε» από αυτό το επεισόδιο, καθώς ακόμη δεν έχει τα ανταλλάγματα που ήθελε, ως προς την άρση του εμπάργκο εναντίον του ψευδοκράτους. Ο τρίτος λόγος για τον οποίο δεν βιάζεται ο κ. Ερντογάν είναι ότι δεν πιέζεται πλέον από τη διαδικασία της ένταξης στην Ε.Ε., την οποία η τουρκική ελίτ αντιμετωπίζει ως μάλλον απομακρυσμένη πιθανότητα.

Το βέβαιο είναι πως προς το παρόν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα μείνουν παγωμένες, χωρίς θεαματικά αποτελέσματα. Οπότε επανερχόμεθα στο παλαιό δοκιμασμένο δόγμα της αποφυγής στραβοπατημάτων ή περιπετειών ανάμεσα στις δύο χώρες!