Κέρκυρα 11-12-07. -από καθημερινή

Hμερομηνία δημοσίευσης: 11-12-07

Η Κέρκυρα, παραμονή και ανήμερα, γιορτάζει τον πολιούχο της Αγιο – τόμος «Αγιος Σπυρίδων», όλα όσα πρέπει κανείς να ξέρει για τον θαυματουργό Αγιο... Ατενίζοντας την παλιά πόλη από το καμπαναριό «τ’ Αγιού», όπου σήμερα κι αύριο, οι καμπάνες, ασταμάτητα, χτυπούν. Ο Μητροπολίτης της Κέρκυρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος. Αποψη της λιτανείας, το πρωί του Μ. Σαββάτου, στην πύλη του Αγίου Γεωργίου, στα Ανάκτορα (από τον τόμο, φωτο Δ. Ταλιάνη). Tης Eλενης Mπιστικα Σήμερα, παραμονή του Αγίου Σπυριδώνου, όπως λένε οι Κερκυραίοι, τον πολιούχο και θαυματουργό Αγιό τους και η Κέρκυρα ξυπνά με τη μοσχοβολιά από τις τηγανίτες, τους λουκουμάδες, δηλαδή, με το μέλι. Αυτές είναι το τρατάρισμα της ημέρας, καθώς και αύριο, ανήμερα. Οι Κερκυραίοι μετά τον εκκλησιασμό μαζεύονται στα φιλικά σπίτια και στα φιλόξενα γραφεία της Φιλαρμονικής και γιορτάζουν τον Αγιο, που παίζει πρωταρχικό ρόλο στη θρησκευτική και κοινωνική ζωή των Κερκυραίων. Στις 11 το πρωί σημαίνουν οι καμπάνες για τον εκκλησιασμό, καθώς και ανήμερα, και δεν σταματούν καθόλου. Ολο το βράδυ, της παραμονής και της γιορτής, οι πιστοί μαζεύονται στην εκκλησία και κάνουν παρακλήσεις και τάματα. Κύριο χαρακτηριστικό στις ολονυχτίες αυτές είναι η βαθιά πίστη των ευσεβών ότι ο Αγιος Σπυρίδων θα εισακούσει την παράκλησή τους, θα γειάνει την ασθένειά τους, τον βαθύ καημό τους και θα τους προστατέψει, όπως τόσες φορές η Χάρη του γλίτωσε την πόλη της Κερκύρας, και αυτές οι θαυματουργές επεμβάσεις του Αγίου γιορτάζονται κάθε χρόνο με τέσσερις λιτανείες. Εμείς, οι μη Κερκυραίοι που αγαπούμε την Κέρκυρα και έχουμε καλούς φίλους στο νησί του Ιονίου, ζούμε μαζί τους την ένταση της πίστης, κυριολεκτικά και μεταφορικά της λατρείας απέναντι στον Αγιό τους. Ενα πρωτόγνωρο συναίσθημα που όμως είναι μεταδοτικό, γαληνεύει το είναι μας και μας γεμίζει αισιοδοξία. Και ένα κερί να ανάψουμε, ή ένα βαθύ προσκύνημα στο ιερό σκήνωμα, αλλάζει προς το καλύτερο τη ζωή μας. Είναι μια βαθιά σχέση αγάπης με τον Αγιο, που είναι καταλυτική για τη συμπεριφορά και την όλη ζωή τους. Μνημειώδης τόμος Φέτος προστέθηκε κι ένας τόμος, έκδοση 2007, της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων». Τίτλος, «Αγιος Σπυρίδων, ο Ναός και η Λατρεία του στην Κέρκυρα», σε ελληνική και αγγλική έκδοση «St Spyridon, his church and cult in Corfu», σε μετάφραση Geoffrey Cox. Οι επισκέπτες και προσκυνητές, Ελληνες και ξένοι, μπορούν να αντλήσουν υπεύθυνες πληροφορίες και λεπτομέρειες για τον Αγιο Σπυρίδωνα, τον «Βίο» του, από τον πρωτ. Γεώργιο Δ. Μεταλληνό, από τον Πάνο Θεοδωρίδη «Ο Αγιος των Κερκυραίων», από τον Πρωτ. Θεμιστοκλή Μουρτζάνο «Θεολογικό σχόλιο στο Απολυτίκιο του Αγίου Σπυρίδωνος», από τον Γεράσιμο Χυτήρη «Λαϊκή ψυχοσύνθεση και λατρεία», Αφροδίτη Αγοροπούλου - Μπιρμπίλη «Ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα στην Κέρκυρα, η αρχιτεκτονική του», από τον ιστορικό και πρόεδρο της Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας Γιάννη Σ. Πιέρη, «η εξέλιξη του εσωτερικού διακόσμου του ναού του Αγίου Σπυρίδωνα», από τον Κωνσταντίνο Π. Θύμη «Αναθήματα και επιγραφές», από τον Σπύρο Χρ. Καρύδη «Το σκήνωμα του Αγίου Σπυρίδωνος και το κτητορικό δικαίωμα της οικογένειας Βούλγαρη», από τον Χρήστο Δεσύλλα «η παρουσία του ιερού Προσκυνήματος στον κοινωνικό περίγυρο». Ολα αυτά σε έναν τόμο με ατμοσφαιρικές φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη, επιμέλεια ύλης από την Αθηνά Δούντση και οργάνωση - εκτέλεση των Εκδόσεων ΤΟΠΙΟ. Στη σκιά του Αγίου «Ο Αγιος Σπυρίδων αποτελεί το καύχημα του τόπου και του λαού μας», γράφει στον προλογικό χαιρετισμό του ο Μητροπολίτης κ. Νεκτάριος. «Παρότι είναι δύσκολο για έναν ξένο να γίνει απολύτως αποδεκτός από αυτούς που συναντά, όταν μεταβαίνει και εγκαθίσταται σε έναν άλλο τόπο, εντούτοις, για τον Αγιό μας, αυτό ουδέποτε ίσχυσε. Η φήμη του πάντοτε προέτρεχε και όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά θάνατον. Τον αναζητούσαν οι άνθρωποι τόσο στον τόπο του, τη νήσο της Κύπρου, όσο και στη Βασιλίδα των πόλεων, την Κωνσταντινούπολη, αλλά και στο ευλογημένο νησί μας, την Κέρκυρα, όπου το σεπτό και άφθαρτο σκήνωμά του μετέβη, θεία βουλή και χάριτι… Ταπεινό αντίδωρο ευγνωμοσύνης, σεβασμού και μνήμης είναι ο παρών τόμος. Θελήσαμε με τη βοήθεια εκλεκτών επιστημόνων και συνεργατών να αποτυπώσουμε εικόνες, σκέψεις, ιστορικά γεγονότα, θεολογικούς και κοινωνικούς προβληματισμούς για τον Αγιο, τον ναό του, το ιερό Προσκύνημα, την Κέρκυρα. Πρωτίστως, να καταδείξουμε την ευλάβεια και την αγάπη των ανθρώπων, όπως αυτή αποτυπώνεται κάθε φορά που κρούουν την θύρα του Αγίου»… Ο Σπυρίδων, επίσκοπος Τριμυθούντος ο Θαυματουργός, έζησε τον 4ο αιώνα στην Κύπρο, ήταν βοσκός στο επάγγελμα, έγγαμος και πατέρας μιας κόρης, της Ειρήνης. Οταν πέθανε η γυναίκα του, ο Σπυρίδων αφιέρωσε πλέον τη ζωή του ολοκληρωτικά στον Θεό. Χωρίς να το επιδιώξει –γράφει ο πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός– «απέκτησε φήμη στη μεγαλόνησο και όταν εκοιμήθη ο επίσκοπος της Τριμυθούντος, κοντά στη Σαλαμίνα, ομόφωνα οι πιστοί εξέλεξαν τον Σπυρίδωνα ως διάδοχό του. Αυστηρός με τον εαυτό του και γεμάτος αγάπη με τους συνανθρώπους του, ο Σπυρίδων απέκτησε παρρησία ενώπιον του Θεού και έκανε πλήθος θαυμάτων… Ο Αγιος παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο στις 12 Δεκεμβρίου 348, σε ηλικία 78 ετών. Αυτή την ημέρα η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του. Το σκήνωμά του παρέμεινε άφθαρτο πλην της δεξιάς χειρός του. Μέχρι τον 7ο αιώνα παρέμεινε στην Κύπρο. Κατόπιν μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Μετά την άλωση της Πόλης μεταφέρθηκε από τον ιερέα Γεώργιο Καλοχαιρέτη, μέσω Ηπείρου, στην Κέρκυρα το 1456, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα ως θησαυρός πολυτίμητος στον περικαλλή ναό που φέρει το όνομά του. Το νησί ξεπέρασε δοκιμασίες χάρις στον Αγιο. Τέσσερις φορές η βενετοκρατούμενη Κέρκυρα σώθηκε το 1553 από την πείνα (σιτοδεία). Γι’ αυτόν το λόγο καθιερώθηκε η λιτανεία του Μεγάλου Σαββάτου. Το 1630 απάλλαξε το νησί από την πανώλη, λιτανεία της Κυριακής των Βαΐων, το 1673 έσωσε την Κέρκυρα από την πανώλη, λιτανεία κάθε πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου (Πρωτοκύριακο). Τέλος, το 1716 απάλλαξε το νησί από την πολιορκία των Τούρκων, για τον λόγο αυτό καθιερώθηκε η λιτανεία της 11ης Αυγούστου… Οποιος έζησε μία τέτοια λιτανεία δεν ξεχνά τη συγκίνηση μπροστά στην πίστη του κόσμου, στους δρόμους, στα στολισμένα παράθυρα, που προσκυνούν το ιερό σκήνωμα καθώς διασχίζει την πόλη, με τις Φιλαρμονικές του νησιού να παιανίζουν θούρια και εκκλησιαστικά άσματα. Το ποτάμι του κόσμου γονατίζει, ο άγιος διαβαίνει, ολόρθος, και τους ευλογεί… Σήμερα, παραμονή, στις 11 το πρωί «βγαίνει ο άγιος» από την κρύπτη του, ορθό το σκήνωμα στη θύρα μένει για προσκύνημα ώς την Πέμπτη 13. Η Φιλαρμονική μπαίνει μέσα στην εκκλησία και παίζει, ενώ το σκήνωμα περιφέρεται τρεις γύρους, σε κάθε γύρο βγαίνει ώς τη Νότια Πύλη και ευλογεί τον κόσμο συγκεντρωμένο στην πλατεία, στην «πιατσέτα», που σταυροκοπιέται και προσκυνά. Αυτά είναι τα «μπάσματα», από την επιστροφή του Αγίου πίσω στην κρύπτη του. Εξοχες και στο κλίμα της κατάνυξης οι φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη κάνουν αξιομνημόνευτη και ξεχωριστή την έκδοση αυτή. «Τι είναι για σας, τους Κερκυραίους, ο Αγιος Σπυρίδων», ρωτήσαμε τον Σέργιο Βούλγαρι, της ιστορικής οικογενείας της Κέρκυρας, που ως απόγονοι του ιερέα Γεώργιου Καλοχαιρέτη είχαν τα κτητορικά δικαιώματα του ιερού λειψάνου – σχεδόν ώς τις μέρες μας; «Ο Αγιος είναι το παν» η απάντησή του. Και όχι μόνο για τους Κερκυραίους, αλλά για όλους τους χριστιανούς, μεγάλη η Χάρη Του.