|
 Αστρονόμοι είδαν ότι ισχυρά μαγνητικά κύματα γύρω από τον Ηλιο καθορίζουν την πορεία του NASA ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Εικόνες, που εξασφάλισε πρόσφατα το χρηματοδοτούμενο από τη ΝΑΣΑ τηλεσκόπιο του ιαπωνικού εξερευνητικού διαστημοπλοίου «Χινοντέ», έριξαν φως στο μαγνητικό πεδίο του Ηλιου και στην προέλευση του ηλιακού ανέμου, του φαινομένου που διαταράσσει τα ηλεκτρικά δίκτυα, τις δορυφορικές συνδέσεις και τις τηλεπικοινωνίες στη Γη. Κρίσιμος ο ρόλος τους Τα δεδομένα που εξασφάλισε και έστειλε στη Γη ο δορυφόρος «Χινοντέ» δείχνουν ότι τα μαγνητικά κύματα διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην καθοδήγηση του ηλιακού ανέμου στο Διάστημα. Ο ηλιακός άνεμος είναι ροή ηλεκτρικά φορτισμένου αερίου, που εξαπολύεται από τον Ηλιο προς κάθε κατεύθυνση, με ταχύτητα 1 εκατ. χιλιομέτρων την ώρα. Η καλύτερη κατανόηση του ηλιακού ανέμου ίσως οδηγήσει στην ακριβέστερη πρόβλεψη των καταστροφικών ραδιενεργών κυμάτων, προτού αυτά καταστρέψουν δορυφόρους εν πτήσει. Ο τρόπος με τον οποίο σχηματίζεται και κινείται ο ηλιακός άνεμος έχει αποτελέσει θέμα συζήτησης μεταξύ αστρονόμων εδώ και δεκαετίες. Τα ισχυρά μαγνητικά κύματα Αλφεν, στο ηλεκτρικά φορτισμένο αέριο γύρω από τον Ηλιο, υπήρξαν ανέκαθεν ο πρώτος «ύποπτος» μεταξύ των δυνάμεων που κινούν τον ηλιακό άνεμο, καθώς τα κύματα αυτά έχουν -θεωρητικά- την ικανότητα να μεταφέρουν ενέργεια από την επιφάνεια του Ηλιου, μέσω της ατμόσφαιράς του, στον ηλιακό άνεμο. Στην ηλιακή ατμόσφαιρα, τα κύματα Αλφεν δημιουργούνται όταν ηχητικά και άλλα κύματα σπρώχνουν μαγνητικά πεδία, υποχρεώνοντάς τα να αλλάξουν σχήμα ή να ενωθούν με άλλα. «Μέχρι σήμερα, η παρατήρηση των κυμάτων Αλφεν ήταν αδύνατη, εξαιτίας της περιορισμένης ευκρίνειας των οργάνων παρατήρησης. Με τη βοήθεια του “Χινοντέ” έχουμε σήμερα τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε σαφείς αποδείξεις της ύπαρξης των κυμάτων αυτών, λύνοντας το μυστήριο σχηματισμού του ηλιακού ανέμου», λέει ο Αλεξέι Πετσόφ, μέλος της επιστημονικής ομάδας του δορυφόρου «Χινοντέ». Παρατήρησαν 240 πίδακες Χάρη στο τηλεσκόπιο ακτίνων Χ υψηλής ανάλυσης του «Χινοντέ», η ομάδα με επικεφαλής της τον Φυσικό Τζόναθαν Σιρτέιν, του Διαστημικού Κέντρου Μάρσαλ της ΝΑΣΑ στο Χάντσβιλ της Αλαμπάμα, μπόρεσε να «κοιτάξει» βαθιά μέσα στη στεφάνη στους πόλους του Ηλίου, καταγράφοντας τεράστιους αριθμούς πιδάκων ακτίνων Χ. Οι πίδακες αυτοί είναι πηγές ταχέως κινούμενου πλάσματος, ενώ παλαιότερες μελέτες είχαν εντοπίσει μόλις λίγους πίδακες κάθε εικοσιτετράωρο. Η αυξημένη ευαισθησία του «Χινοντέ» επέτρεψε στην ομάδα του δρος Σιρτέιν να παρατηρήσει 240 τέτοιους πίδακες το 24ωρο, οδηγώντας τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι η μαγνητική επανένωση, η διαδικασία κατά την οποία δύο αντίθετα φορτισμένα μαγνητικά πεδία συγκρούονται απελευθερώνοντας ενέργεια, συμβαίνει συχνά στα χαμηλά επίπεδα της ηλιακής στεφάνης. Η αλληλεπίδραση αυτή οδηγεί στον σχηματισμό κυμάτων Αλφεν και εκρήξεων πλάσματος, με τη μορφή πιδάκων ακτίνων Χ. «Οι παρατηρήσεις αυτές δείχνουν ξεκάθαρα τη σχέση μεταξύ μαγνητικής επανένωσης και σχηματισμού κυμάτων Αλφεν, στους πίδακες ακτίνων Χ. Ο μεγάλος αριθμός πιδάκων, μαζί με τις υψηλές ταχύτητες του εκλυόμενου πλάσματος, ενισχύουν την άποψη που θέλει τους πίδακες ακτίνων Χ να αποτελούν την κινητήριο δύναμη της δημιουργίας του ηλιακού ανέμου», εξηγεί ο δρ Σιρτέιν. Αλλη ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής της τον Φυσικό του Εργαστηρίου Αστροφυσικής της Lockheed Martin, δρα Μαρτ Ντεποντιέ, εστίασε τις ερευνητικές της προσπάθειες στη χρωμόσφαιρα του Ηλιου, την περιοχή που βρίσκεται μεταξύ της επιφάνειας του άστρου μας και της στεφάνης του. Με τη βοήθεια εικόνων μεγάλης ευκρίνειας, τις οποίες εξασφάλισε το Οπτικό Τηλεσκόπιο του «Χινοντέ», η ομάδα του δρα Ντεποντιέ διαπίστωσε ότι η χρωμόσφαιρα είναι γεμάτη κύματα Αλφεν. Οταν τα κύματα αυτά διαρρεύσουν προς τη στεφάνη, είναι αρκετά ισχυρά, ώστε να κινητοποιήσουν τον ηλιακό άνεμο. «Ανακαλύψαμε ότι τα περισσότερα από αυτά τα κύματα Αλφεν είχαν περιόδους πολλών λεπτών, πολύ μεγαλύτερες από εκείνες των θεωρητικών μοντέλων που είχαμε δημιουργήσει στο εργαστήριο», λέει ο δρ Ντεποντιέ. Συγκρίσεις με τη βοήθεια προτύπων ηλεκτρονικών υπολογιστών έδειξαν ότι η επανένωση δεν είναι η μοναδική πηγή δημιουργίας κυμάτων Αλφεν. «Τα εργαστηριακά πειράματα μας κάνουν να υποθέτουμε ότι πολλά από τα κύματα αυτά εμφανίζονται όταν το μαγνητικό πεδίο του Ηλιου διαταράσσεται στα κατώτερα επίπεδα της ατμόσφαιράς του» καταλήγει ο δρ Ντεποντιέ. |
Comments