Του ανταποκριτή μας στη Μοσχα Αχιλλεα Πατσουκα
Λίγες ημέρες μετά την τελευταία Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι και την άρνηση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στο αίτημα για ένταξη στους κόλπους της, της Γεωργίας και της Ουκρανίας, ο Βλαντιμίρ Πούτιν υποδεχόταν στην εξοχική του κατοικία στο Σότσι τον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους. Απαντώντας στην απορία του Αμερικανού προέδρου «γιατί είστε τόσο αντίθετος στην ένταξη αυτού του κράτους (Ουκρανία) στο ΝΑΤΟ», ο Πούτιν με ισχυρή δόση μαύρου χιούμορ αποκρίθηκε «μα δεν είναι κράτος».
Δέκα μήνες μετά, η φράση αυτή χρησιμοποιείται μεταφορικά από στελέχη της Γκαζπρόμ που θέλουν να περιγράψουν το χάος που επικρατεί στο Κίεβο. Σήμερα η «Κ» αποκαλύπτει σειρά στοιχείων που προέρχονται από έγκυρες πηγές του Κιέβου και δευτερευόντως της Μόσχας για το πώς οδηγηθήκαμε στο ενεργειακό μπλακ άουτ.
Ανάκληση στο «παρά πέντε»
Το σίριαλ αυτό θα μπορούσε να είχε λάβει τέλος το πρωί της 31ης Δεκεμβρίου, αν ο πρόεδρος της Ουκρανίας δεν είχε αντίθετη άποψη. Το πρωί εκείνης της ημέρας και ενώ η Ουκρανή πρωθυπουργός Γιούλια Τιμοσένκο βρισκόταν με τις βαλίτσες στο χέρι έτοιμη να πετάξει στη Μόσχα και να συνάψει συμφωνία, ο πρόεδρος Βίκτορ Γιούσενκο στο «παρά πέντε» της απαγόρευσε να μεταβεί στη ρωσική πρωτεύουσα. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας τη στιγμή που οι αντιπροσωπείες της Γκαζπρόμ και της Ναφτογκάζ βρίσκονταν με τα στυλό στο χέρι έτοιμες να υπογράψουν, τα στελέχη της Ναφτογκάζ δέχτηκαν τηλεφώνημα από τον Γιούσενκο, ο οποίος χωρίς να δώσει την παραμικρή εξήγηση ζήτησε να μην υπογράψουν και να επιστρέψουν τάχιστα στο Κίεβο. Οι ημέρες περνούσαν και ενώ όλοι προέβλεπαν πως η κρίση αυτή θα τελείωνε σύντομα, ο Ουκρανός πρόεδρος έως το βράδυ της Πέμπτης έκανε ό,τι μπορούσε προκειμένου να... συνεχιστεί το αδιέξοδο.
Αξιωματούχος του Κρεμλίνου υποστήριζε πως ο πρόεδρος της Ουκρανίας βρίσκεται σε «διατεταγμένη υπηρεσία» από την Ουάσιγκτον. Οι στόχοι πίσω από το «κατενάτσιο» το οποίο παίζει ο κ. Γιούσενκο είναι δύο. Ο πρώτος είναι κοινός με τις ΗΠΑ και ο δεύτερος προσωπικός.
Οπως υπενθύμιζε η ίδια πηγή στην «Κ», επί δύο χρόνια τόσο η Κοντολίζα Ράις όσο και άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ζητούσαν ανοικτά από την Ε.Ε. να απεξαρτηθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο. Με τις προτροπές αυτές να πέφτουν στο κενό, Ουάσιγκτον και Γιούσενκο σκλήρυναν το παιχνίδι, έχοντας μέχρι στιγμής αποτελέσματα, καθώς αναμφισβήτητα το κύρος της Γκαζπρόμ επλήγη ενώ βαρύτατεςς είναι και οι οικονομικές ζημίες της εταιρείας.
Οικονομική κρίση
Περνώντας στα προσωπικά κίνητρα του κ. Γιούσενκο, αυτά δεν είναι άλλα από τα ζωτικής σημασίας για τον ίδιο και τη χώρα του προβλήματα σε μια περίοδο που η Ουκρανία οικονομικά βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού. Με το «καλημέρα» του νέου έτους χιλιάδες ήταν οι Ουκρανοί που έμειναν χωρίς δουλειά, την ίδια στιγμή που οι τιμές στα προϊόντα εκτοξεύτηκαν, ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ενώ πριν από έναν μήνα το ένα ευρώ ισοδυναμούσε με επτά γκρίβνια την περασμένη εβδομάδα άγγιξε τα δεκατέσσσερα.
Τις δυσμενείς αυτές εξελίξεις για τη χώρα του, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ουκρανός πρόεδρος επιθυμεί να τις κρύψει πίσω από την ενεργειακή κρίση. Παράλληλα, ελπίζει πως η σκληρή του τακτική μπορεί να του χαρίσει πόντους, γι’ αυτό και δεν άφηνε την Τιμοσένκο να κλείσει αυτή τη συμφωνία. Ωστόσο, στο εσωτερικό οι Ουκρανοί –το παράδοξον του πράγματος– παρακολουθούν μάλλον με απάθεια τις εξελίξεις, με τους Ευρωπαίους να ενδιαφέρονται σαφώς περισσότερο.
Η Μόσχα από την πλευρά της τονίζει πως η στάση της απέναντι στο Κίεβο δεν κρύβει πολιτικούς σκοπούς, καθώς το 1/3 των Ουκρανών είναι Ρώσοι υπήκοοι. Σχολιάζοντας την στάση της Ουκρανίας, αξιωματούχος του ρωσικού υπουργείου Ενέργειας αναρωτιόταν πώς είναι δυνατόν «όλοι οι πελάτες της Γκαζπρόμ, συμπεριλαμβανομένης και της Γεωργίας να είναι συνεπείς και μόνον η Ουκρανία να δημιουργεί διαρκώς προβλήματα».
Στον αντίποδα της διπλωματικής μάχης, ανάλογης δυναμικής είναι και ο επικοινωνιακός αγώνας που δίδει η Γκαζπρόμ. Καθημερινά από τα γραφεία της στις Βρυξέλλες όλοι οι ξένοι ανταποκριτές στη Ρωσία δέχονται βροχή τηλεφωνημάτων και email. Στα τηλεφωνήματα αυτά, πέραν των εξελίξεων, τα στελέχη της εταιρείας υπογραμμίζουν πως σύντομα τα προβλήματα της Ευρώπης, αλλά και της Ρωσίας θα λάβουν τέλος, καθώς στις αρχές του 2011 θα τεθεί σε λειτουργία ο Βαλτικός Αγωγός, ενώ το 2012 υπολογίζεται να είναι έτοιμος και ο South Stream. Αποτέλεσμα αυτού –λένε– θα είναι η Ουκρανία από κομβικό ενεργειακό παίκτη να μετατραπεί σε απλό θεατή.
Comments