Tου Aλεξη Παπαχελα
Είναι πολύ παράξενο και συνάμα πολύ ενδιαφέρον πώς μπορεί ένας ολόκληρος λαός να «τυφλωθεί» από έναν αδιέξοδο ενθουσιασμό. Εχει συμβεί σε πολλούς λαούς, αλλά τώρα συμβαίνει στον ισραηλινό. Σε οιονδήποτε ψύχραιμο παρατηρητή είναι κάτι παραπάνω από φανερό πως το Ισραήλ δεν θα κερδίσει τίποτα από την επίθεση στη Γάζα. Η Χαμάς κερδίζει ολοένα και περισσότερους οπαδούς, ακόμη και στην πιο «χορτασμένη» Δυτική Οχθη. Σε μετριοπαθείς μουσουλμανικές χώρες, όπως την Τουρκία, οι πληθυσμοί εξωθούνται στα άκρα. Το πρόβλημα της τρομοκρατίας ασφαλώς και δεν πρόκειται να λυθεί με την καταστροφή των τούνελ γιατί είναι πιο σημαντικό γεγονός, τελικά, η δημιουργία μιας ακόμη απελπισμένης γενιάς νέων Παλαιστίνιων και μουσουλμάνων γενικώς.
Το Ισραήλ θα πρέπει να αναρωτηθεί γιατί χάνει τους φίλους του διεθνώς, γιατί δεν συναντά πια τη συμπάθεια όσων υπερασπίσθηκαν την ύπαρξή του. Γιατί το σημερινό Ισραήλ δεν έχει τίποτα να κάνει με το αδύναμο μεταπολεμικό κατασκεύασμα που είχε απέναντί του όλο τον αραβικό κόσμο να το απειλεί. Το δυστύχημα είναι πως έχει μπει εδώ και δεκαετίες σε έναν μονόδρομο συνεχούς επιθετικότητος και επεκτατισμού που δεν αφήνει ούτε μια ανάσα στους Παλαιστίνιους. Οποιος έχει περπατήσει στο γκέτο της Γάζας ή έχει διαπιστώσει πόσο αφόρητη είναι η ζωή των Παλαιστινίων μετά το τείχος στην Δυτική Οχθη, δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά του Ισραήλ. Ο γράφων δεν θα ξεχάσει ποτέ την εικόνα μιας κυνηγημένης οικογένειας που διέσχιζε παράνομα μια χαράδρα για να πάει από το ένα χωριό στο άλλο, παρακάμπτοντας το τείχος.
Δεν υπάρχει καμιά δικαιολογία για την τρομοκρατία, για τον μισαλλόδοξο φανατισμό της Χαμάς κ.λπ. κ.λπ. Από την άλλη όμως η Χαμάς είναι σε μεγάλο βαθμό δημιούργημα του ίδιου του Ισραήλ στην προσπάθειά του να ενθαρρύνει τον εμφύλιο ανάμεσα στους Παλαιστίνιους.
Το Iσραήλ θέλει να φτάσει στο σημείο που θα πει στην διεθνή κοινότητα: «Βλέπετε ότι δεν έχω συνομιλητή απέναντί μου πέρα από φανατικούς οπαδούς των μουλάδων και τρομοκράτες; Τι θέλετε να κάνω;». Το δίλημμα «τι προτιμάτε, το Iσραήλ ή τη Χαμάς;», είναι ψευδές. Η εφικτή λύση είναι αυτή που περιέγραφε πριν από λίγες εβδομάδες ο σημερινός πρωθυπουργός Ολμερτ σε συνέντευξή του: η δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους με βάση τα προ του 1967 σύνορα. Οσο το Ισραήλ στραγγαλίζει οικονομικά τους Παλαιστίνιους, όσο τους αναγκάζει να ζουν σε αφόρητες συνθήκες, όσο τους αρνείται το αυτονόητο ενός ενιαίου παλαιστινιακού κρατιδίου, τόσο θα βουλιάζει μέσα στα αδιέξοδά του ελπίζοντας πως οι Παλαιστίνιοι κάπως, κάποτε, θα... μετακομίσουν.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο πρόβλημα του Iσραήλ προφανώς. Και λίγο ενδιαφέρει αν αυτή η μοντέρνα και αξιοθαύμαστη από πολλές απόψεις δημοκρατία δεν μπορεί να βρει τους ηγέτες που θα μπορούσαν να μετρηθούν με τον Ράμπιν ή ακόμη και τον Σαρόν και να επωμισθούν έναν ιστορικό και έντιμο συμβιβασμό. Το κόστος από την κατάσταση στην Παλαιστίνη θα το πληρώσει, τελικ, όλη η διεθνής κοινότητα και ειδικώς οι ΗΠΑ. Γι’ αυτό είναι μεγάλες οι προσδοκίες για τον Μπαράκ Ομπάμα, για το αν θα μπορέσει να απογαλακτισθεί από τα φιλοϊσραηλινά συμφέροντα και να πιέσει –με «αγάπη αλλά σκληρή αγάπη», όπως έγραφε ο Ρότζερ Κόεν– το Iσραήλ. Ισως κάποιοι θέλησαν να τον παγιδεύσουν με την επιχείρηση στην Γάζα, πιστεύοντας πως θα βρει μπροστά του ένα νέο κύκλο τρομοκρατίας, θα πάρει το μέρος του Ισραήλ και δεν θα τολμήσει να θίξει τις βαθύτερες ρίζες του. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα είναι εξαιρετικά λυπηρό και επικίνδυνο.
Comments