Μηνύματα με πολλούς αποδέκτες

Μηνύματα με πολλούς αποδέκτες

Του Ηλία Σιακαντάρη

Στα νέα ότι οι διαπραγματεύσεις Ιράν - Δύσης «δεν παρήγαγαν αποτέλεσμα σε αυτή τη φάση», η τιμή του πετρελαίου (Brent) επέδειξε παραδοσιακά αντανακλαστικά: Τη Δευτέρα ήταν σχεδόν τρία δολάρια υψηλότερα από το χαμηλό της Πέμπτης, όταν άρχιζαν οι διαπραγματεύσεις σε επίπεδο ΥΠΕΞ στη Γενεύη. Επίσημα, ήταν η Γαλλία στον ρόλο του «κακού» που χάλασε τη συνταγή και διέψευσε τα προγνωστικά (για «συμφωνία ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο»). Ενώ, στην Ουάσιγκτον, μέλη του Κογκρέσου διέρρεαν ότι θα προχωρήσουν σε νέο γύρο κυρώσεων εναντίον της Τεχεράνης. *** Η πραγματικότητα όμως, αυτή τη φορά, είναι πιο περίπλοκη. Λίγο μετά την πρώτη σοδειά αντιδράσεων, μια νέα άρχισε να βελτιώνει την αφήγηση: Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Λοράν Φαμπιούς, αφού τορπίλισε τις διαπραγματεύσεις και ανακοίνωσε την αποτυχία τους, εκτίμησε ότι μια συμφωνία με το Ιράν δεν είναι μακριά. Η αμερικανική διπλωματία μεταδίδει πως αναμένει συνέχιση και βελτίωση του καλού κλίματος στις διαπραγματεύσεις που θα επαναληφθούν σε 10 ημέρες (όχι όμως σε υπουργικό επίπεδο). Δεν είναι τα μόνα αντιφατικά στοιχεία: Χθες, μετά το πέρας του «αποτυχημένου» γύρου διαπραγματεύσεων, η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε πως το Ιράν συμφώνησε σε νέο γύρο ελεγχόμενων αυτοψιών σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, ξεκινώντας από τον αντιδραστήρα του Αράκ. *** Η «σκληρή στάση» της Γαλλίας ή οι πρώτες διακηρύξεις για σκλήρυνση της στάσης της Κογκρέσου μοιάζουν περισσότερο με απόπειρες να ηρεμήσουν γείτονες του Ιράν, όπως το Ισραήλ. Αλλά η οργή του Τελ Αβίβ δεν είναι πλέον συγκαλυμμένη. Θεωρούν ότι οι Ιρανοί έχουν ήδη κερδίσει τη «γεωπολιτική τους αποκατάσταση» και τη χαλάρωση των κυρώσεων, απλώς η Ουάσιγκτον προσπαθεί να το φέρει μαλακά. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα της προσέγγισης τους επιβεβαιώνει. Για μήνες, ο κλοιός στο Ιράν εκδηλωνόταν σαν ένα παιχνίδι γάτας με ποντίκι, όπου η γάτα νικάει: Οι αμερικανικές υπηρεσίες έβαζαν στη μαύρη λίστα των κυρώσεων εταιρείες και πρόσωπα ως συνεργαζόμενα με το Ιράν. Οι Ιρανοί αντιδρούσαν με αναζήτηση νέων συνεργατών, παρένθετων διοικήσεων μέχρι να «αμαυρωθούν» και αυτές. Αλλά ξαφνικά, η γάτα «αποσύρθηκε»: Στον ενάμιση μήνα που προηγήθηκε των ιρανικών εκλογών, οι ΗΠΑ είχαν βάλει στη μαύρη λίστα 100 εταιρείες και άτομα, εξουδετερώνοντάς τα. Στους πέντε μήνες που έχουν περάσει έκτοτε, μόνο έξι άτομα και δύο εταιρείες μπήκαν σε αυτήν. Γωνιές της ιρανικής οικονομίας άρχισαν να νιώθουν τη συμβολική ανακούφιση. Ταυτόχρονα, τα αντανακλαστικά στο Ισραήλ (αλλά και στις αραβικές χώρες πέριξ του Περσικού) χτύπησαν κόκκινο. Τhink tanks φιλικά στους άσπονδους γείτονες ισχυρίζονται πως η χαλάρωση του κλοιού έχει επιτρέψει στην Τεχεράνη να εξαγάγει 35 εκατ. βαρέλια από τις εκλογές. *** Ο Λευκός Οίκος αρνείται ότι έχει χάσει την πρωτοβουλία ή τον έλεγχο. Θεωρεί ότι η πίεση έκανε τον κύκλο της – τώρα οι συνθήκες έχουν ωριμάσει για μια πολιτική διαπραγμάτευση, που έχει σταματήσει από την εποχή που, στην Ελλάδα, ο Αντρέας Παπανδρέου φορούσε ζιβάγκο. Η Ουάσιγκτον μπορεί να υποεκτίμησε το κίνητρο του Ισραήλ να επηρεάσει και άλλους ηγέτες και να τορπιλίσει σε αυτή τη φάση την προσέγγιση. Συνεχίζει όμως απρόσκοπτα τις διπλωματικές ζυμώσεις. *** Το Ιράν έχει «δώσει» πολλές γεωπολιτικές δονήσεις στις αγορές. Σήμερα, η προσέγγιση της Δύσης προσπαθεί να ξεγελάσει τους σεισμογράφους. Από την εποχή της υποβόσκουσας αντιπαλότητας περάσαμε στην εποχή υποβόσκουσας προσέγγισης με το Ιράν. Η τιμή του πετρελαίου δεν είναι η μόνη που θα επηρεαστεί. Ο κόσμος βλέπει εν εξελίξει μια στροφή στον πραγματισμό, σε μια φάση που τόσο το Ιράν όσο και η Δύση μόνο να κερδίσουν μπορούν από την αρχή εκτόνωσης μιας υπερ-τριακονταετούς κρίσης. Ομως, «σιγά σιγά, μην ξεσηκωθεί η γειτονιά».  kathimerini