Ιστορική αδικία απέναντι στη Σερβία/ από καθημερινή
Η αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου καθιστά το διεθνές σύστημα πιο ασταθές, πιο ανασφαλές και πιο απρόβλεπτο
Του Vuk Jeremic* / The New York Times
Το διεθνές σύστημα, το οποίο επέφερε μια άνευ προηγουμένου ευημερία στον κόσμο, μετά το 1945 βασίζεται σε κανόνες, που εφαρμόζονται χωρίς εξαιρέσεις. Αυτό το σύστημα υποτίθεται ότι προστατεύει τα θεμελιώδη, νόμιμα εθνικά συμφέροντα κάθε χώρας, πλούσιας ή φτωχής, ισχυρής ή αδύναμης. Οι δεσμευτικές αρχές της περιλαμβάνουν την έννοια της κυριαρχίας των κρατών, τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και το απαραβίαστο των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων.
Παρ' όλα αυτά, στις 17 Φεβρουαρίου, η σερβική επαρχία του Κοσσυφοπεδίου, που βρισκόταν υπό τη διακυβέρνηση των Ηνωμένων Εθνών από το 1999, κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της από τη χώρα μου. Αυτή η παράνομη πράξη, δυστυχώς αναγνωρίστηκε από την κυβέρνηση Μπους και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία. Αλλες χώρες της Ευρώπης -μεταξύ τους η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Ισπανία- ανέβαλαν την αναγνώριση, όπως και οι περισσότερες από τις επιφανέστερες παγκόσμιες και περιφερειακές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία, Κίνα, Αίγυπτος, Ινδία, Ισραήλ, Ρωσία και Νότια Αφρική.
Οπως έχουν τα πράγματα, οι χώρες που θα αναγνωρίσουν ένα ανεξάρτητο Κόσοβο δεν θα ξεπεράσουν τις 40, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των περίπου 200 μελών του ΟΗΕ δεν θα το αναγνωρίσουν. Μεταξύ τους, βεβαίως και η Δημοκρατία της Σερβίας.
Μια ειρηνική διαδήλωση περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων, στο Βελιγράδι, την περασμένη εβδομάδα, καταδίκασε αυτή την πράξη παράνομης απόσχισης. Δυστυχώς, λίγες εκατοντάδες χούλιγκανς επιτέθηκαν σε πρεσβείες, μεταξύ αυτών και της αμερικανικής, λεηλάτησαν καταστήματα, επιτέθηκαν ακόμη και εναντίον του υπουργείου μου. Η κυβέρνησή μας καταδίκασε αυτές τις ενέργειες και θα ασκήσει διώξεις εναντίον των δραστών.
Η επιχειρηματολογία εναντίον της αναγνώρισης δεν βασίζεται μόνο στην απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του 1999, που επαναβεβαιώνει την κυριαρχία της Σερβίας στο Κόσοβο, αλλά και στην άποψη ότι το διεθνές σύστημα έχει γίνει, ως αποτέλεσμα αυτής της εχθρικής ενέργειας από μέρους των Αλβανών του Κοσόβου, πιο ασταθές, πιο ανασφαλές και πιο απρόβλεπτο.
Ιδού γιατί. Η αναγνώριση της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τη Σερβία νομιμοποιεί το δόγμα της επιβολής λύσεων σε εθνικές διενέξεις. Νομιμοποιεί την πράξη της μονομερούς απόσχισης ενός επαρχιακού, ή άλλου μη-κρατικού παράγοντα. Μετατρέπει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης σε απροκάλυπτο δικαίωμα ανεξαρτησίας. Νομιμοποιεί το βίαιο διαμελισμό διεθνώς αναγνωρισμένων, κυρίαρχων κρατών.
Μια ιστορική αδικία επιβάλλεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα, η οποία ξεπέρασε πολλά εμπόδια, μετά τη δημοκρατική ανατροπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, τον Οκτώβριο 2000. Η αναγνώριση του Κοσόβου σημαίνει, στην πράξη, ότι η σερβική δημοκρατία πρέπει να τιμωρηθεί, επειδή ένας τύραννος -κάποιος, ο οποίος διέπραξε αποτρόπαιες ενέργειες εναντίον των Αλβανών του Κοσόβου- έμεινε ατιμώρητος. Τέτοια μετατοπισμένη εκδίκηση μπορεί να κάνει ορισμένους να αισθάνονται καλύτερα, αλλά θα κάνει το διεθνές σύστημα να αισθάνεται πολύ χειρότερα.
Αν μπορούσαμε να βρούμε έναν τρόπο να απομακρυνθούμε από την άβυσσο της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, θα μπορούσαμε να διασώσουμε την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος, αλλά και να το ενισχύσουμε με μια επαναδέσμευση στις βασικές του αρχές. Κάποιοι θα πουν ότι είναι πολύ αργά για να ξαναμπεί το τζίνι στο μπουκάλι. Δεν πιστεύω ότι είναι αλήθεια, επειδή δεν είναι ποτέ αργά, για να σφυρηλατηθεί ένα πλούσιο μέλλον για όλους.
* Ο Βουκ Γέρεμιτς είναι υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας.
Του Vuk Jeremic* / The New York Times
Το διεθνές σύστημα, το οποίο επέφερε μια άνευ προηγουμένου ευημερία στον κόσμο, μετά το 1945 βασίζεται σε κανόνες, που εφαρμόζονται χωρίς εξαιρέσεις. Αυτό το σύστημα υποτίθεται ότι προστατεύει τα θεμελιώδη, νόμιμα εθνικά συμφέροντα κάθε χώρας, πλούσιας ή φτωχής, ισχυρής ή αδύναμης. Οι δεσμευτικές αρχές της περιλαμβάνουν την έννοια της κυριαρχίας των κρατών, τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και το απαραβίαστο των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων.
Παρ' όλα αυτά, στις 17 Φεβρουαρίου, η σερβική επαρχία του Κοσσυφοπεδίου, που βρισκόταν υπό τη διακυβέρνηση των Ηνωμένων Εθνών από το 1999, κήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της από τη χώρα μου. Αυτή η παράνομη πράξη, δυστυχώς αναγνωρίστηκε από την κυβέρνηση Μπους και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία. Αλλες χώρες της Ευρώπης -μεταξύ τους η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Ισπανία- ανέβαλαν την αναγνώριση, όπως και οι περισσότερες από τις επιφανέστερες παγκόσμιες και περιφερειακές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων η Βραζιλία, Κίνα, Αίγυπτος, Ινδία, Ισραήλ, Ρωσία και Νότια Αφρική.
Οπως έχουν τα πράγματα, οι χώρες που θα αναγνωρίσουν ένα ανεξάρτητο Κόσοβο δεν θα ξεπεράσουν τις 40, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των περίπου 200 μελών του ΟΗΕ δεν θα το αναγνωρίσουν. Μεταξύ τους, βεβαίως και η Δημοκρατία της Σερβίας.
Μια ειρηνική διαδήλωση περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων, στο Βελιγράδι, την περασμένη εβδομάδα, καταδίκασε αυτή την πράξη παράνομης απόσχισης. Δυστυχώς, λίγες εκατοντάδες χούλιγκανς επιτέθηκαν σε πρεσβείες, μεταξύ αυτών και της αμερικανικής, λεηλάτησαν καταστήματα, επιτέθηκαν ακόμη και εναντίον του υπουργείου μου. Η κυβέρνησή μας καταδίκασε αυτές τις ενέργειες και θα ασκήσει διώξεις εναντίον των δραστών.
Η επιχειρηματολογία εναντίον της αναγνώρισης δεν βασίζεται μόνο στην απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του 1999, που επαναβεβαιώνει την κυριαρχία της Σερβίας στο Κόσοβο, αλλά και στην άποψη ότι το διεθνές σύστημα έχει γίνει, ως αποτέλεσμα αυτής της εχθρικής ενέργειας από μέρους των Αλβανών του Κοσόβου, πιο ασταθές, πιο ανασφαλές και πιο απρόβλεπτο.
Ιδού γιατί. Η αναγνώριση της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τη Σερβία νομιμοποιεί το δόγμα της επιβολής λύσεων σε εθνικές διενέξεις. Νομιμοποιεί την πράξη της μονομερούς απόσχισης ενός επαρχιακού, ή άλλου μη-κρατικού παράγοντα. Μετατρέπει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης σε απροκάλυπτο δικαίωμα ανεξαρτησίας. Νομιμοποιεί το βίαιο διαμελισμό διεθνώς αναγνωρισμένων, κυρίαρχων κρατών.
Μια ιστορική αδικία επιβάλλεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα, η οποία ξεπέρασε πολλά εμπόδια, μετά τη δημοκρατική ανατροπή του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, τον Οκτώβριο 2000. Η αναγνώριση του Κοσόβου σημαίνει, στην πράξη, ότι η σερβική δημοκρατία πρέπει να τιμωρηθεί, επειδή ένας τύραννος -κάποιος, ο οποίος διέπραξε αποτρόπαιες ενέργειες εναντίον των Αλβανών του Κοσόβου- έμεινε ατιμώρητος. Τέτοια μετατοπισμένη εκδίκηση μπορεί να κάνει ορισμένους να αισθάνονται καλύτερα, αλλά θα κάνει το διεθνές σύστημα να αισθάνεται πολύ χειρότερα.
Αν μπορούσαμε να βρούμε έναν τρόπο να απομακρυνθούμε από την άβυσσο της μονομερούς ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, θα μπορούσαμε να διασώσουμε την αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος, αλλά και να το ενισχύσουμε με μια επαναδέσμευση στις βασικές του αρχές. Κάποιοι θα πουν ότι είναι πολύ αργά για να ξαναμπεί το τζίνι στο μπουκάλι. Δεν πιστεύω ότι είναι αλήθεια, επειδή δεν είναι ποτέ αργά, για να σφυρηλατηθεί ένα πλούσιο μέλλον για όλους.
* Ο Βουκ Γέρεμιτς είναι υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας.
Comments