Αφιερώματα - Γενικά kathimerini.gr
Αφιερώματα - Γενικά kathimerini.gr
Hμερομηνία : 28-02-08 Eκτύπωση | e-mail
Κόσοβο: Νέο πρότυπο διάσπασης κρατών
Nτόμινο διεθνών εξελίξεων έχει προκαλέσει η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από το Κοσσυφοπέδιο, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο στις διεθνείς σχέσεις
Του Νϊκου Ιτσινέ
nitsines@kathimerini.gr
Νέα δεδομένα προκαλεί στη διεθνή πολιτική σκηνή και έννομη τάξη, η μονομερής κήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου. Μετά το πρώτο κύμα χωρών που αναγνώρισαν το νέο «κρατίδιο», η διεθνής κοινότητα παρατηρεί τα τεκταινόμενα και αναμένει με επιφύλαξη τις εξελίξεις που συμβαίνουν στο κέντρο των Βαλκανίων.
Η ανεξαρτησία της πρώην σερβικής επαρχίας, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για πολλές μειονότητες και αυτονομιστικά κινήματα σε όλο τον κόσμο και να οδηγήσει σε διάλυση μία σειρά κρατών με εύθραυστη εθνική ή εθνοτική ισορροπία.
Η Βοσνία το πρώτο θύμα
Άμεσος ήταν ο αντίκτυπος από την ανεξαρτησία στη γειτονιά των Βαλκανίων. Η πρώτη χώρα που βίωσε τις επιπτώσεις ήταν η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, όπου οι ηγέτες της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, συζητούν την ιδέα της απόσχισης και προσχώρησης στη Σερβία. Οι Σερβοβόσνιοι δεν κρύβουν την αγανάκτησή τους για την διπλή πολιτική που ακολουθεί η Δύση, καθώς τους έχουν αποτρέψει μέχρι σήμερα να ζητήσουν δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία τους.
Οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ
Διεκδικούν από το 2001 την αυτονομία τους από την κυβέρνηση των Σκοπίων. η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς το Τέτοβο, η περιοχή στην οποία κατοικούν οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ, συνορεύει άμεσα με το Κοσσυφοπέδιο και την Αλβανία.
Η μικρή βαλκανική χώρα έχει φτάσει αρκετές φορές στα πρόθυρα της διάλυσης. Μάλιστα, το 2001 η κρίση στο Τέτοβο είχε οδηγήσει στην ένοπλη σύγκρουση στρατού και Αλβανών, η οποία κατέληξε σε συμβιβασμό, καθώς δόθηκε μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής στη διακυβέρνηση της χώρας.
Οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες
Αντίστοιχες κινήσεις βιώνει και η Γεωργία, με την Αμπχαζία να διεκδικεί την ανεξαρτησία της, η Υπερδνειστερία στη Μολδαβία και η Τρανσυλβανία στη Ρουμανία. Το Αζερμπαϊτζάν νιώθει την πίεση από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, του οποίου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Αρμένιοι και για το οποίο έχει εμπλακεί σε πόλεμο με το Ερεβάν. Αντίστοιχα, η Γεωργία πιέζεται από τη νότια Οσσετία και την Αμπχαζία, που ζητούν την ανεξαρτησία τους. Μάλιστα, η νότια Οσσετία ζητάει να προσχωρήσει στην Οσσετία, η οποία ανήκει στη ρωσική ομοσπονδία. Επιπλέον, υπάρχει και η Μολδαβία, όπου ήδη υπάρχει η ένοπλη διαμάχη μεταξύ των ανταρτών και του ρωσικού στρατού.
Ο κίνδυνος για την Κύπρο
Ωστόσο, το Κοσσυφοπέδιο δημιουργεί μεγαλύτερη ανησυχία στην Κύπρο και στην Ισπανία. Η Κύπρος γιατί το κατεχόμενο κομμάτι της έχει κηρύξει παράνομα την ανεξαρτησία του από το 1983. Παρότι δεν έχει αναγνωριστεί από καμία χώρα, η ανεξαρτησία της πρώην σερβικής επαρχίας, παρέχει στους Τουρκοκύπριους το απαιτούμενο προηγούμενο για να διεκδικήσουν τη δική τους αναγνώριση.
Βάσκοι και Καταλανοί στην Ισπανία
Στην άλλη πλευρά της Μεσογείου, οι Βάσκοι αποτελούν το μεγάλο αγκάθι για τη Μαδρίτη, ενώ πρόβλημα - αν και σε σαφώς μικρότερο βαθμό - αντιμετωπίζουν με τους Καταλανούς. Η Χώρα των Βάσκων είναι ένα καζάνι που βράζει, αναζητώντας την πρώτη ευκαιρία για να ανεξαρτητοποιηθεί. Ήδη από το 1969 η ΕΤΑ έχει κηρύξει ένοπλο αγώνα κατά της ισπανικής κυβέρνησης, χτυπώντας με τρομοκρατικές επιθέσεις κατά στρατιωτικών και πολιτικών στόχων. Εξάλλου, παρά τη διευρυμένη ανεξαρτησία που απολαμβάνουν, στόχος είναι η πλήρης ανεξαρτησίας της χώρας τους από την Μαδρίτη.
Επίσης, οι Καταλανοί έχουν πετύχει τη δική τους αυτονομία, ωστόσο, συνεχίζουν να διεκδικούν την ανεξαρτησία τους, αν και σε πιο ήπιους τόνους.
Αντίστοιχα κινήματα υπάρχουν και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Υπάρχει η έντονη ανησυχία ότι κινήματα που υπάρχουν σε πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής θα μιμηθούν το παράδειγμα του Κοσσυφοπεδίου και θα διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους, δημιουργώντας νέα κράτη, αναφερόμενοι στις πολιτικές, θρησκευτικές και γλωσσικές τους ταυτότητες.
Εάν υπάρξει μαζική αναγνώριση του Κοσόβου, τότε πολλές κυβερνήσεις στον κόσμο θα πρέπει να αιτιολογήσουν για ποιο λόγο δεν επιτρέπουν στα αυτονομιστικά κινήματα, ν' ακολουθήσουν αντίστοιχη πορεία.
Κίνα
Εκτός Ευρώπης, η Κίνα είναι αυτή που έχει τους μεγαλύτερους λόγους ανησυχίας. Στην κινεζική επικράτεια ζουν μία σειρά μειονοτήτων που διεκδικούν την αυτονομία τους από το Πεκίνο. Ωστόσο, τα μεγαλύτερα προβλήματα για την κυβέρνηση εστιάζονται στο Θιβέτ, που κατέχει από το 1959 και η Ταϊβάν, την ανεξαρτησία της οποίας αρνείται κατηγορηματικά ν' αναγνωρίσει το Πεκίνο από το 1949. επιπλέον, η αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια στο Χονγκ Κονγκ, θα μπορούσε να οδηγήσει την πρώην βρετανική αποικία να διεκδικήσει με τη σειρά της την ανεξαρτησία.
Διεθνής προβληματισμός
Στην Ιταλία κάνουν ήδη λόγο για το «φαινόμενο του ντόμινο». Μέσα σε αυτό το κλίμα ανησυχίας και προβληματισμού για τις πιθανές επιπτώσεις, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ρουμανία, η Κύπρος, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία έχουν δηλώσει την επιφύλαξή τους για την αναγνώριση της πρώην σερβικής επαρχίας.
Ένα βήμα πιο πέρα έχει κάνει η Ρωσία και φυσικά η Σερβία, οι οποίες έχουν αποκλείσει κατηγορηματικά ότι θα αναγνωρίσουν το Κοσσυφοπέδιο. Με αυτό τον τρόπο γίνεται προσπάθεια να μειώσουν τον αντίκτυπο από την ανεξαρτησία των Κοσοβάρων. Ωστόσο, εκτός Ευρώπης οι κυρίαρχες χώρες θα πρέπει να διεκδικήσουν πιο δυναμικά την εδαφική τους ενότητα και ακεραιότητα. Αντιθέτως στη Γηραιά Ήπειρο αναζητείται η σωστή νομική επιχειρηματολογία για να διατηρηθεί το υπάρχον status quo και πάνω απ' όλα να αποφευχθεί η πρόκληση νέων εστιών έντασης.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC, Spiegel, Καθημερινή, Reuters και AP
Hμερομηνία : 28-02-08 Eκτύπωση | e-mail
Κόσοβο: Νέο πρότυπο διάσπασης κρατών
Nτόμινο διεθνών εξελίξεων έχει προκαλέσει η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από το Κοσσυφοπέδιο, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο στις διεθνείς σχέσεις
Του Νϊκου Ιτσινέ
nitsines@kathimerini.gr
Νέα δεδομένα προκαλεί στη διεθνή πολιτική σκηνή και έννομη τάξη, η μονομερής κήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου. Μετά το πρώτο κύμα χωρών που αναγνώρισαν το νέο «κρατίδιο», η διεθνής κοινότητα παρατηρεί τα τεκταινόμενα και αναμένει με επιφύλαξη τις εξελίξεις που συμβαίνουν στο κέντρο των Βαλκανίων.
Η ανεξαρτησία της πρώην σερβικής επαρχίας, θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για πολλές μειονότητες και αυτονομιστικά κινήματα σε όλο τον κόσμο και να οδηγήσει σε διάλυση μία σειρά κρατών με εύθραυστη εθνική ή εθνοτική ισορροπία.
Η Βοσνία το πρώτο θύμα
Άμεσος ήταν ο αντίκτυπος από την ανεξαρτησία στη γειτονιά των Βαλκανίων. Η πρώτη χώρα που βίωσε τις επιπτώσεις ήταν η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, όπου οι ηγέτες της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, συζητούν την ιδέα της απόσχισης και προσχώρησης στη Σερβία. Οι Σερβοβόσνιοι δεν κρύβουν την αγανάκτησή τους για την διπλή πολιτική που ακολουθεί η Δύση, καθώς τους έχουν αποτρέψει μέχρι σήμερα να ζητήσουν δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία τους.
Οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ
Διεκδικούν από το 2001 την αυτονομία τους από την κυβέρνηση των Σκοπίων. η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη, καθώς το Τέτοβο, η περιοχή στην οποία κατοικούν οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ, συνορεύει άμεσα με το Κοσσυφοπέδιο και την Αλβανία.
Η μικρή βαλκανική χώρα έχει φτάσει αρκετές φορές στα πρόθυρα της διάλυσης. Μάλιστα, το 2001 η κρίση στο Τέτοβο είχε οδηγήσει στην ένοπλη σύγκρουση στρατού και Αλβανών, η οποία κατέληξε σε συμβιβασμό, καθώς δόθηκε μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής στη διακυβέρνηση της χώρας.
Οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες
Αντίστοιχες κινήσεις βιώνει και η Γεωργία, με την Αμπχαζία να διεκδικεί την ανεξαρτησία της, η Υπερδνειστερία στη Μολδαβία και η Τρανσυλβανία στη Ρουμανία. Το Αζερμπαϊτζάν νιώθει την πίεση από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, του οποίου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Αρμένιοι και για το οποίο έχει εμπλακεί σε πόλεμο με το Ερεβάν. Αντίστοιχα, η Γεωργία πιέζεται από τη νότια Οσσετία και την Αμπχαζία, που ζητούν την ανεξαρτησία τους. Μάλιστα, η νότια Οσσετία ζητάει να προσχωρήσει στην Οσσετία, η οποία ανήκει στη ρωσική ομοσπονδία. Επιπλέον, υπάρχει και η Μολδαβία, όπου ήδη υπάρχει η ένοπλη διαμάχη μεταξύ των ανταρτών και του ρωσικού στρατού.
Ο κίνδυνος για την Κύπρο
Ωστόσο, το Κοσσυφοπέδιο δημιουργεί μεγαλύτερη ανησυχία στην Κύπρο και στην Ισπανία. Η Κύπρος γιατί το κατεχόμενο κομμάτι της έχει κηρύξει παράνομα την ανεξαρτησία του από το 1983. Παρότι δεν έχει αναγνωριστεί από καμία χώρα, η ανεξαρτησία της πρώην σερβικής επαρχίας, παρέχει στους Τουρκοκύπριους το απαιτούμενο προηγούμενο για να διεκδικήσουν τη δική τους αναγνώριση.
Βάσκοι και Καταλανοί στην Ισπανία
Στην άλλη πλευρά της Μεσογείου, οι Βάσκοι αποτελούν το μεγάλο αγκάθι για τη Μαδρίτη, ενώ πρόβλημα - αν και σε σαφώς μικρότερο βαθμό - αντιμετωπίζουν με τους Καταλανούς. Η Χώρα των Βάσκων είναι ένα καζάνι που βράζει, αναζητώντας την πρώτη ευκαιρία για να ανεξαρτητοποιηθεί. Ήδη από το 1969 η ΕΤΑ έχει κηρύξει ένοπλο αγώνα κατά της ισπανικής κυβέρνησης, χτυπώντας με τρομοκρατικές επιθέσεις κατά στρατιωτικών και πολιτικών στόχων. Εξάλλου, παρά τη διευρυμένη ανεξαρτησία που απολαμβάνουν, στόχος είναι η πλήρης ανεξαρτησίας της χώρας τους από την Μαδρίτη.
Επίσης, οι Καταλανοί έχουν πετύχει τη δική τους αυτονομία, ωστόσο, συνεχίζουν να διεκδικούν την ανεξαρτησία τους, αν και σε πιο ήπιους τόνους.
Αντίστοιχα κινήματα υπάρχουν και σε άλλες περιοχές του κόσμου. Υπάρχει η έντονη ανησυχία ότι κινήματα που υπάρχουν σε πολλές χώρες της Ασίας και της Αφρικής θα μιμηθούν το παράδειγμα του Κοσσυφοπεδίου και θα διεκδικήσουν την ανεξαρτησία τους, δημιουργώντας νέα κράτη, αναφερόμενοι στις πολιτικές, θρησκευτικές και γλωσσικές τους ταυτότητες.
Εάν υπάρξει μαζική αναγνώριση του Κοσόβου, τότε πολλές κυβερνήσεις στον κόσμο θα πρέπει να αιτιολογήσουν για ποιο λόγο δεν επιτρέπουν στα αυτονομιστικά κινήματα, ν' ακολουθήσουν αντίστοιχη πορεία.
Κίνα
Εκτός Ευρώπης, η Κίνα είναι αυτή που έχει τους μεγαλύτερους λόγους ανησυχίας. Στην κινεζική επικράτεια ζουν μία σειρά μειονοτήτων που διεκδικούν την αυτονομία τους από το Πεκίνο. Ωστόσο, τα μεγαλύτερα προβλήματα για την κυβέρνηση εστιάζονται στο Θιβέτ, που κατέχει από το 1959 και η Ταϊβάν, την ανεξαρτησία της οποίας αρνείται κατηγορηματικά ν' αναγνωρίσει το Πεκίνο από το 1949. επιπλέον, η αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια στο Χονγκ Κονγκ, θα μπορούσε να οδηγήσει την πρώην βρετανική αποικία να διεκδικήσει με τη σειρά της την ανεξαρτησία.
Διεθνής προβληματισμός
Στην Ιταλία κάνουν ήδη λόγο για το «φαινόμενο του ντόμινο». Μέσα σε αυτό το κλίμα ανησυχίας και προβληματισμού για τις πιθανές επιπτώσεις, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ρουμανία, η Κύπρος, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία έχουν δηλώσει την επιφύλαξή τους για την αναγνώριση της πρώην σερβικής επαρχίας.
Ένα βήμα πιο πέρα έχει κάνει η Ρωσία και φυσικά η Σερβία, οι οποίες έχουν αποκλείσει κατηγορηματικά ότι θα αναγνωρίσουν το Κοσσυφοπέδιο. Με αυτό τον τρόπο γίνεται προσπάθεια να μειώσουν τον αντίκτυπο από την ανεξαρτησία των Κοσοβάρων. Ωστόσο, εκτός Ευρώπης οι κυρίαρχες χώρες θα πρέπει να διεκδικήσουν πιο δυναμικά την εδαφική τους ενότητα και ακεραιότητα. Αντιθέτως στη Γηραιά Ήπειρο αναζητείται η σωστή νομική επιχειρηματολογία για να διατηρηθεί το υπάρχον status quo και πάνω απ' όλα να αποφευχθεί η πρόκληση νέων εστιών έντασης.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC, Spiegel, Καθημερινή, Reuters και AP
Comments