Απάτης απόρρητο

Tου Μπαμπη Παπαδημητριου Συχνά μπερδεύουμε τα σημαντικά με τα ολιγότερο σημαντικά. Κατά τον ίδιο τρόπο, συγχέουμε -μάλλον επίτηδες- τις μεγάλες αξίες με όσα υπηρετούν τις δικές μας σκοπιμότητες. Η περίπτωση του απόρρητου που καλύπτει τη δημοσιογραφική εργασία -και όχι ιδιότητα- είναι χαρακτηριστική. Το απόρρητο που χρειάζεται η ελευθερία του Τύπου, είναι συνώνυμο της ελευθερίας γνώμης. Χρειάζεται ακριβώς γιατί υποστηρίζει τη διαμόρφωση επιχειρημάτων, μας ανοίγει τα μάτια. Αυτό είναι άλλωστε που ενοχλεί και προστατεύει τους αδύναμους, τους τολμηρούς και, τελικά, τον κοινό νου που κρίνει καλύτερα από οιονδήποτε άλλον, ακόμη και τον κοινό δικαστή, ποιο είναι το κοινό καλό. Τα κατοχυρωμένα «απόρρητα» στη χώρα μας, αποσκοπούν στην προστασία του ατόμου και προσωπικών του στοιχείων. Κακώς δεν περιλαμβάνεται η προστασία της προέλευσης κρίσιμων πληροφοριών της δημοσιογραφικής έρευνας, μεταξύ των προστατευόμενων σήμερα «επαγγελματικών μυστικών». Με τις σοβαρές διαφορές που έχει, από εκείνο του ιατρού, του ιερέα, του δικαστή ή του στρατιωτικού. Η προστασία των πηγών της δημοσιογραφικής έρευνας, αποσκοπεί στην αύξηση των δυνατοτήτων που πρέπει να έχει ο ερευνητής, προκειμένου να επιτυγχάνει μεγαλύτερες και ακόμη πιο ενοχλητικές αποκαλύψεις σε βάρος εξουσιών, διεφθαρμένων πολιτικών ή επιχειρηματιών, εγκληματιών και άλλων παρόμοιων. Γι’ αυτό άλλωστε, καμία σχέση δεν έχει η επίκληση του απορρήτου με την ιδιότητα του εργαζομένου που έχει πληρώσει τη συνδρομή του στο συνδικάτο του. Δεν απονέμεται κατ’ αποκοπή, ως διακριτική ευχέρεια μιας ομάδας προυχόντων. Η χρήση της προστασίας των πηγών γίνεται για λόγους συνείδησης και μπορεί να ελεγχθεί μόνον μέσα από την ομάδα εργασίας στην οποία ανήκει ο δημοσιογράφος. Είναι προφανές και αποτελεί κανόνα της καλώς εννοούμενης δημοσιογραφικής εργασίας, ότι κάθε δημοσιογράφος εμπιστεύεται με τον εντεταλμένο αρχισυντάκτη ή και διευθυντή του κάθε αναγκαίο επαγγελματικό μυστικό. Βεβαίως και αυτό, όπως οτιδήποτε άλλο. Αλλά και η χρήση του όπως οποιαδήποτε άλλη, μπορεί να τεθεί στον έλεγχο της δικαστικής εξουσίας. Με την ίδια έννοια που δεν μπορεί να ζητείται κατά περίσταση, εκεί που μας συμφέρει δηλαδή, η προστασία του απορρήτου, πίσω από το οποίο κάνουμε τις δουλειές μας. Πολύ σωστά ο θεατής στο σίριαλ «ήταν κάποτε οι ειδήσεις των 8» έχει καταλάβει πως οι πληροφορίες ανώνυμων πηγών στα «παράθυρα», σπανίως αξίζουν την ανωνυμία και συχνά πρόκειται για κουτσομπολιά ή μια περίεργη αλυσίδα σχολίων μεταξύ κατεργαραίων. Είναι προφανές ότι αυτό που κρύβουν οι «προστάτες» του διαπλεκόμενου δήθεν δημόσιου «βίου» δεν χρειάζεται καμία προστασία. Τελικά είναι επαρκής η κατεύθυνση που δίνει το άρθρο 9 της, αυξημένης νομικής ισχύος, Οδηγίας: «Ο δημοσιογράφος οφείλει να μην αποκαλύπτει την ταυτότητα πηγής πληροφορίας που του ανακοινώθηκε εμπιστευτικά» (Κανονισμός ΕΣΡ, 1/1991). Η απλή ερμηνεία της δίνει κάθε δικαίωμα στον κ. Ι. Ανδριανό να μην αποκαλύψει τίποτε απολύτως για τον πληροφοριοδότη του, όσο παραμένει δημοσιογράφος σε κρατική... αποστολή.