Νέο κεφάλαιο μετά τη συμφωνία των «27» καθημερινή
Του ανταποκριτή μας στις Βρυξeλλες Κωνσταντινου Καλλεργη
Χωρίς τις ολονύκτιες διαπραγματεύσεις και τις μελοδραματικές συγκρούσεις άλλων συνόδων κορυφής, οι «27» της Ενωσης κατέληξαν στη Λισσαβώνα, όπως ήταν προγραμματισμένο, αργά το βράδυ της Πέμπτης, σε συμφωνία για τη νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της Ε.Ε. που έρχεται να συμπληρώσει και ώς έναν βαθμό να αντικαταστήσει τα ισχύοντα σήμερα, διαδεχόμενη το Σύνταγμα που ατύχησε στα δημοψηφίσματα στη Γαλλία και την Ολλανδία.
Κλειδί για την επίτευξη της συμφωνίας ήταν η ικανοποίηση, που αρχικά ουδείς επιθυμούσε, του βασικού αιτήματος της Πολωνίας, με άλλα λόγια της σαφέστερης ένταξης στο βασικό δίκαιο της Ενωσης, της δυνατότητας μιας μειοψηφίας κρατών να αναστέλλουν για «εύλογο» χρονικό διάστημα τη λήψη αποφάσεων με τις οποίες διαφωνούν. Είναι ο λεγόμενος Συμβιβασμός των Ιωαννίνων που εγκρίθηκε στα Γιάννενα το 1994, προεδρεύοντος τότε του συμβουλίου του σημερινού προέδρου της Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια.
Οι Πολωνοί προσήλθαν στη σύνοδο με τον πρόεδρο Λεχ Κατσίνσκι, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα επιτρέψουν την επίτευξη συμφωνίας αν δεν ικανοποιηθούν. Τελικά όπως φάνηκε κανείς δεν είχε τη διάθεση να εξερευνήσει την αντοχή και υπομονή της Βαρσοβίας και το αίτημα, ουσιαστικά ικανοποιήθηκε, με πρόσθετο «δώρο» τη γραπτή διαβεβαίωση πως τα συμφωνηθέντα δεν μπορούν να μεταβληθούν χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της ίδιας της Πολωνίας.
Συγκατάθεση
Κατόπιν αυτού, οι δίδυμοι Κατσίνσκι έδωσαν τη συγκατάθεσή τους στην επιτυχή ολοκλήρωση των εργασιών της συνόδου αφού, αν μη τι άλλο, απεδείχθη και μάλιστα πολύ γρήγορα ότι με τις απειλές τους στις ημέρες και ώρες πριν από τη συνάντηση έκρουαν επί ανοικτών θυρών.
Σε ένα δεύτερο ζήτημα, που χωρίς να απειλήσει ευθέως τη σύνοδο αποτέλεσε εστία προβληματισμού και ενδεχόμενη πηγή αναστάτωσης σε μελλοντικές αντίστοιχες συναντήσεις, ικανοποίηση έλαβε και η Ιταλία, η οποία απαιτούσε να διατηρήσει και μετά το 2009 ισοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τη Γαλλία και τη Βρετανία. Για να το επιτύχει αυτό είχε ανάγκη δύο επιπλέον έδρες, και τελικά η φόρμουλα που επελέγη ήταν να της δοθεί μία επιπλέον έδρα, ώστε με 73 έδρες να επιτύχει την ισοπαλία με τη Βρετανία έναντι 74 της Γαλλίας.
Για να επιτευχθεί αυτό, στερήθηκε την ψήφο του ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, ο οποίος έγινε έτσι ένα είδος παράπλευρης απώλειας της συμφωνίας, αν και είναι αλήθεια ότι στην πράξη σπανιότατα είχε συμμετάσχει ο ίδιος σε ψηφοφορία. Μια άλλη συνέπεια είναι, βέβαια, ότι για να διατηρήσει αυτή την ισοπαλία της με τη Βρετανία, η Ιταλία θα πρέπει να στερηθεί… εσαεί τη δυνατότητα να διεκδικήσει κάποιος ευρωβουλευτής της την προεδρία του σώματος.
Μάλιστα, ο Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι είχε δηλώσει ότι δεν θα απαιτήσει ικανοποίηση στη Λισσαβώνα αλλά τελικά προτιμήθηκε να του δοθεί, προς αποφυγήν περιπετειών στο μέλλον...
Δημοψήφισμα
Ικανοποιημένος απόλυτα δηλώνει και ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, ο οποίος σε συνέντευξη που παραχώρησε πριν από την έναρξη της συνόδου επικαλέσθηκε 19 φορές το «βρετανικό εθνικό συμφέρον», για να διαβεβαιώσει ότι αυτό εξυπηρετείται απόλυτα με τη συνθήκη, διά της εξαίρεσης της Βρετανίας από μια σειρά κοινών πολιτικών με επίκεντρο τα εργασιακά-κοινωνικά δικαιώματα και την εσωτερική ασφάλεια.
Κατόπιν αυτού επέμεινε και στην απόφασή του να μην οργανώσει δημοψήφισμα στη Βρετανία για την επικύρωση της Συνθήκης, με τη δικαιολογία ότι κάτι τέτοιο δεν απαιτείται λόγω της πλήρους ικανοποίησης των βρετανικών αιτημάτων και των περιορισμένων φιλοδοξιών της Συνθήκης, αλλά και με τη βεβαιότητα ότι οποιοδήποτε δημοψήφισμα θα είχε αρνητική έκβαση…
Τέλος, δύο μικρότερα προβλήματα που είχαν ανακύψει λύθηκαν και αυτά με πλήρη ικανοποίηση των θορυβούντων: η Επιτροπή διετάχθη να παύσει για πέντε χρόνια κάθε δίωξη της Αυστρίας για τις ποσοστώσεις που επιβάλλει στις εγγραφές αλλοδαπών φοιτητών, και στη Βουλγαρία επετράπη να γράφει όπως αυτή επιθυμεί, δηλαδή με το κυριλλικό αλφάβητο, τη λέξη «ευρώ», παρά τις εντονότατες αντιρρήσεις της καθ’ ύλην αρμοδίας για τέτοια θέματα Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Κατόπιν αυτού, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Πέμπτης, η συμφωνία υπήρξε πλήρης και οριστική και αν κάτι αποτύπωσε την αγωνία και την κατήφεια των δύο τελευταίων ετών στη θεσμική κορυφή της Ευρώπης, ήταν, ακριβώς, οι σχεδόν ποδοσφαιρικής έντασης πανηγυρισμοί των ηγετών των «27», που ήλθαν να σφραγίσουν δύο χρόνια «ευρωπαϊκής περισυλλογής» αλλά και να αποτυπώσουν εν τέλει την αγωνία που μέχρι τέλους υπήρξε για το κατά πόσον θα στεφθεί η σύνοδος από επιτυχία.
Επικύρωση
Τι μένει; Η επικύρωση της νέας συνθήκης από τα 27 κράτη–μέλη, η οποία εμφανίζεται λιγότερο εφιαλτική και καταδικασμένη σε αποτυχία από ό,τι η διαδικασία επικυρώσεων του Συντάγματος απλά και μόνο γιατί μόνο μία χώρα, η Ιρλανδία, είναι σήμερα δεδομένο ότι θα προχωρήσει σε δημοψήφισμα. Οι υπόλοιπες μάλλον θα αρκεσθούν στην επικύρωση από τα κοινοβούλιά τους παρά τις προσπάθειες που γίνονται να πειθαναγκασθούν ορισμένες κυβερνήσεις, κυρίως εκείνες της Βρετανίας, της Δανίας και της Ολλανδίας να κάνουν, τελικά, δημοψήφισμα.
Το επιχείρημα είναι, ορθώς, ότι η νέα Συνθήκη ελάχιστα διαφέρει από το Σύνταγμα και, δολίως, ότι απαιτείται «λαϊκή εντολή», κάτι που όμως έχει για τους διοργανωτές της εκστρατείας μία και μόνο διάσταση: την απόρριψη του Συντάγματος, όπως άλλωστε προκύπτει και από την εμμονή τους για διεξαγωγή δημοψηφίσματος σε ακριβώς εκείνες τις χώρες στις οποίες είναι πιθανότερη μια αρνητική ψήφος.
Με τη σύνοδο κορυφής της Λισσαβώνας, η Ευρώπη πράγματι αφήνει πίσω της μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο. Εκείνο που μένει να φανεί είναι κατά πόσον θα μπορέσει να αξιοποιήσει παραγωγικά τις δυνατότητες που της δίνει η νέα Συνθήκη.
Comments