Συνένευξη Γιλμάζ στη γερμανική ραδιοφωνία,

Συνέντευξη του Τούρκου πρώην πρωθυπουργού Μεσούτ Γιλμάζ στη γερμανική ραδιοφωνία: το κοσμικό κράτος, η ενδεχόμενη υποψηφιότητα Ερντογάν και τα λάθη στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις... Συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εν είδει οδικού χάρτη διαπραγματεύσεων με την ΕΕ ζητά σήμερα εκ νέου σε συνέντευξή του προς την γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung ο τούρκος πρωθυπουργός. Ποικιλοτρόπως σχολιάζεται σήμερα η απαίτηση αυτή του Ταγίπ Ερντογάν από τον γερμανικό τύπο με πολλές εφημερίδες να εκτιμούν ότι τέτοιου είδους δηλώσεις προορίζονται περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση και εξυπηρετούν λιγότερο τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες του ισχυρού άνδρα της Άγκυρας. Στην Τουρκία ούτως ή άλλως το μείζον ζήτημα αυτές τις ημέρες είναι εάν θα θέσει ο κ. Ερντογάν υποψηφιότητα για το προεδρικό αξίωμα. Το Σαββατοκύριακο εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι πολίτες διαδήλωσαν κατά της ενδεχόμενης υποψηφιότητάς του. Γιατί όμως η υποψηφιότητα αυτή προκαλεί τόσες αντιδράσεις, ρωτήθηκε σήμερα ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας Μεσούτ Γιλμάζ, ο οποίος μίλησε προς τη γερμανική ραδιοφωνία; «Ο φόβος των Τούρκων μπροστά στη δημιουργία ενός θρησκευτικού κράτους μπορεί να συγκριθεί με την ευαισθησία των Γερμανών έναντι του εθνικοσοσιαλισμού. Ο λαϊκισμός συνιστά αναπόσπαστο μέρος του τουρκικού συντάγματος. Αυτό σημαίνει ότι είναι μία αδιαπραγμάτευτη αρχή που δεν μπορεί να αλλάξει. Η δυσπιστία μεγάλου μέρους του τουρκικού πληθυσμού δείχνει ότι δεν εμπιστεύονται τον Ερντογάν και το κόμμα του στην υλοποίηση αυτής της βασικής αρχής, κυρίως όταν το κόμμα του όχι μόνο έχει την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο αλλά και όταν προσπαθεί να θέσει υπό τον έλεγχό του και το προεδρικό μέγαρο». Ο Μεσούτ Γιλμάζ εκτιμά ότι ο διαχωρισμός κράτους και θρησκείας στην Τουρκία δεν διατρέχει κίνδυνο, ωστόσο, όπως υπογραμμίζει «εδώ και χρόνια παρατηρείται στη χώρα μία διάσπαση της κοινωνίας σε δύο στρατόπεδα, τους οπαδούς του κοσμικού κράτους από τη μία και τους υπέρμαχους του θρησκευτικού από την άλλη. Αυτή η διαμάχη μπορεί να λάβει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις σε περίπτωση εκλογής του Ταγίπ Ερντογάν στον προεδρικό θώκο. Γεγονός», σύμφωνα με τον κ. Γιλμάζ, «που θα συνιστούσε δοκιμασία για την ενότητα της Τουρκίας και θα εγκυμονούσε κινδύνους για τη δημοκρατία». Ποιος είναι όμως ο ρόλος του στρατού σε όλη αυτή τη διαδικασία, ρωτήθηκε ο κ. Γιλμάζ; «Από καθαρά νομική άποψη η επιρροή του στρατού είναι περιορισμένη και συχνά υπερεκτιμάται στο εξωτερικό. Το εθνικό συμβούλιο ασφαλείας, στο οποίο μετέχουν και στρατιωτικοί, έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα. Ακόμη και εδώ όμως είναι η μειοψηφία. Ο στρατός δεν μπορεί να παρέμβει στην τρέχουσα πολιτική αλλά ούτε και να επηρεάσει αποφάσεις δικαστηρίων. Η ισχύς του στρατού περιορίζεται στην παρουσία του στα ΜΜΕ. Ο στρατός είναι προσηλωμένος στις αρχές του κοσμικού κράτους, αλλά δεν υπάρχει ένα νομικό πλαίσιο που να προβλέπει στρατιωτική παρέμβαση για την υπεράσπισή του». «Ωστόσο είναι κοινό μυστικό», παραδέχεται ο πρώην πρωθυπουργός, «ότι η επιρροή του στρατού είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερη». Ο ίδιος συμφωνεί πάντως με την κριτική που ασκεί ο Ταγίπ Ερντογάν στους Ευρωπαίους αναφορικά με την πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. «Τα λάθη όμως έγιναν παλαιότερα», λέει: «Ο κ. Ερντογάν δεν έπρεπε να δεχθεί την απόφαση ότι κάθε κεφάλαιο πρέπει να κλείνει με τη σύμφωνη γνώμη και των 27 πρωθυπουργών. Το ίδιο ισχύει και για το πρόβλημα με την Κύπρο η επίλυση του οποίου μετατίθεται συνεχώς. Όλα αυτά τα ζητήματα ευθύνονται σήμερα για τις καθυστερήσεις που διαπιστώνονται στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις». «Η ειδική προνομιακή σχέση που προκρίνει μεταξύ άλλων η γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ», καταλήγει ο Μεσούτ Γιλμάζ, «θεωρείται στην Τουρκία καθεστώς δεύτερης κατηγορίας και συνεπώς δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή».