Σύλληψη Κάρατζιτς - Διεθνείς αντιδράσεις
Η διαδικασία για την παράδοση του κατηγορουμένου για εγκλήματα πολέμου, Ράντοβαν Κάρατζιτς, στο δικαστήριο της Χάγης βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο. Η προκαταρκτική ανάκριση του πρώην ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας ολοκληρώθηκε στις 3:00 τα ξημερώματα και ξεκίνησε η διαδικασία εξακρίβωσης της ταυτότητάς του με τη μέθοδο του DNA, όπως προβλέπει ο νόμος."Ο Ράντοβαν Κάρατζιτς ζούσε εδώ και αρκετό καιρό στο Νέο Βελιγράδι, δεν κρυβόταν και συνεργαζόταν σε ιατρείο εναλλακτικής ιατρικής", δήλωσαν σε κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν, στο Βελιγράδι, ο γενικός εισαγγελέας του Ειδικού Δικαστηρίου, Βλάντιμιρ Βουκτσέβιτς και ο επικεφαλής της επιτροπής για τη συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για την πρώην Γιουγκοσλαβία, Ρασίμ Λιάγιτς και ανέφεραν ότι ο Κάρατζιτς χρησιμοποιούσε το όνομα Ντράγκαν Ντάμπιτς.
Ο γενικός εισαγγελέας έδωσε στη δημοσιότητα φωτογραφία πρόσφατη που Κάρατζιτς, στην οποία ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας είναι εμφανώς αδυνατισμένος, φέρει γένια και φυσιογνωμικά δεν θυμίζει τον Κάρατζιτς της περιόδου του πολέμου στη Βοσνία.
Ο Βούκτσεβιτς δήλωσε ότι δεν υπήρξε συμμετοχή ξένων μυστικών υπηρεσιών για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του Κάρατζιτς. Οι υπηρεσίας ασφάλειας της Σερβίας λειτούργησαν σε απόλυτη μυστικότητα, παρακολουθώντας τον Σερβοβόσνιο πρώην ηγέτη εδώ και αρκετές εβδομάδες, ανακοινώθηκε στη συνέντευξη Τύπου.
Ο Ράντοβαν Κάρατζιτς, που κατηγορείται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα πολέμου, παραβίαση των κανόνων πολέμου και μαζικές διώξεις μη σερβικού πληθυσμού κατά την διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία την περίοδο 1992-1995, θα μεταφερθεί στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο συμφώνως προς τη διαδικασία που προβλέπεται από το νόμο, δήλωσε ο σέρβος εισαγγελέας.
Ο συνήγορος υπεράσπισης του Ράντοβαν Κάρατζιτς, Σβέτοζαρ Βούγιατσιτς, δήλωσε στο σερβικό πρακτορείο ειδήσεων "Τανγιούγκ" ότι θα καταθέσει έφεση κατά της απόφασης των σερβικών αρχών για έκδοση του πελάτη του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) για την πρώην Γιουγκοσλαβία, την προσεχή Παρασκευή, 25 Ιουλίου.
Σύμφωνα με το σερβικό δίκαιο, η προκαταρκτική ακρόαση είναι το πρώτο βήμα στη διαδικασία που οδηγεί στην έκδοση του υπόπτου προς το ΔΠΔ.
Ο δικαστής πρέπει στη συνέχεια, μέσα σε προθεσμία τριών ημερών, να αποφασίσει αν ο κατηγορούμενος εκπληρώνει ή όχι τις προϋποθέσεις για να προσαχθεί στο δικαστήριο της Χάγης. Ο Κάρατζιτς μπορεί, μέσα σε τρεις ημέρες, να καταθέσει προσφυγή εναντίον αυτής της απόφασης. Μια επιτροπή δικαστών για τα εγκλήματα πολέμου στο Βελιγράδι έχει από την πλευρά της προθεσμία τριών ημερών για να αποφανθεί αναφορικά με ένα τέτοιο αίτημα. Στη συνέχεια ο κατηγορούμενος δεν έχει καμιά άλλη προσφυγή στη διάθεσή του και το υπουργείο Δικαιοσύνης μπορεί τότε να πάρει την απόφαση για την μεταφορά του τελευταίου στο ΔΠΔ.
Από την πλευρά του, ο συνήγορος υπεράσπισης του Ράντοβαν Κάρατζιτς, Σβέτοζαρ Βούγιατσιτς, δήλωσε στο σερβικό πρακτορείο ειδήσεων "Τανγιούγκ" ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης των σερβικών δικαστικών αρχών.
Ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας στη διάρκεια του πολέμου, Ράντοβαν Κάρατζιτς, ένας από τους πλέον καταζητούμενους ανθρώπους στον κόσμο, συνελήφθη χθες στη Σερβία, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος της χώρας, Μπόριτς Τάντιτς επισήμως.
Ωστόσο, ο συνήγορος του Κάρατζιτς είπε ότι ο πελάτης του δήλωσε ότι "συνελήφθη την Παρασκευή σε ένα λεωφορείο" στο Βελιγράδι και έκτοτε τον κρατούσαν "σε ένα κελί". Ο Κάρατζιτς χαρακτήρισε "φάρσα" την όλη υπόθεση και έκανε χρήση του δικαιώματός του να μη μιλήσει κατά τη διάρκεια της ανάκρισης.
Ο Βούγιακιτς είπε εξάλλου ότι ο 63χρονος Κάρατζιτς, ο οποίος εξετάστηκε από γιατρό, "ήταν ήρεμος και αξιοπρεπής" κατά τη διάρκεια της ανάκρισης και πρόσθεσε ότι θα παραμείνει σε μια ειδική μονάδα κράτησης του σερβικού δικαστηρίου που εξετάζει εγκλήματα πολέμου εν αναμονή της παράδοσής του στη Χάγη.
Ο Κάρατζιτς γεννήθηκε το 1945 στο Μαυροβούνιο. Σπούδασε στο Σεράγεβο Ιατρική και αργότερα ειδικεύτηκε στην ψυχιατρική. Εισήλθε στην πολιτική το 1989 όταν εξελέγη πρόεδρος του Σερβικού Δημοκρατικού Κόμματος (SDS)στη Βοσνία. Τον Μάιο του 1992 εξελέγη πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας στη Βοσνία και παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι τον Ιούλιο του 1996. Κατά την διάρκεια του πολέμου ασκούσε, συνταγματικά, καθήκοντα ανωτάτου διοικητή των ενόπλων δυνάμεων της σερβικής Δημοκρατίας. Το Νοέμβριο του 1995 απαγγέλθηκε από την εισαγγελία του ΔΠΔ της Χάγης εναντίον του Κάρατζιτς κατηγορητήριο για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Αντιδράσεις στο Βελιγράδι
Δεκάδες νεαροί συγκεντρώθηκαν μία ώρα μετά τα μεσάνυχτα έξω από το ειδικό δικαστήριο της Σερβίας στο Βελιγράδι διαμαρτυρόμενοι για τη σύλληψη του κατηγορούμενου για εγκλήματα πολέμου Ράντοβαν Κάρατζιτς.
Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα υπέρ του Κάρατζιτς και κατά του προέδρου της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς. Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις που βρισκόταν μπροστά από το κτίριο του δικαστηρίου απώθησαν τους διαδηλωτές χωρίς να κάνουν χρήση βίας. Μικροεπεισόδια σημειώθηκαν στο κέντρο του Βελιγραδίου όταν διαδηλωτές αντιδρώντας στη σύλληψη του Κάρατζιτς επιτέθηκαν φραστικά σε αστυνομικούς. Δέκα άτομα συνελήφθησαν.
Από τις αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση του εθνικιστικού Ριζοσπαστικού Κόμματος (SRS) που χαρακτήρισε "ειδεχθή" την είδηση για τη σύλληψη του Κάρατζιτς. Ο γενικός Γραμματέας του Ριζοσπαστικού Κόμματος Αλεξάνταρ Βούτσιτς χαρακτήρισε τον Κάρατζιτς "σύμβολο του πατριωτισμού" και δήλωσε ότι "η σύλληψη του οδηγεί στον αφανισμό της Σερβίας".
Ο υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας, Βουκ Γέρεμιτς, δήλωσε σήμερα το πρωί, από τις Βρυξέλλες, ότι η σύλληψη του Κάρατζιτς αποτελεί απόδειξη ότι η Σερβία αντιμετωπίζει με σοβαρότητα το ευρωπαϊκό της μέλλον.
"Με τη σύλληψη του Κάρατζιτς έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα στο δρόμο προς την ευρωπαϊκή ενσωμάτωση", αναφέρεται σε δήλωση που έδωσε στη δημοσιότητα ο υπουργός Άμυνας της Σερβίας, Ντράγκαν Σουτάνοβατς
Προς το παρόν δεν υπάρχει κάποια επίσημη δήλωση από την πλευρά του πρωθυπουργού της Σερβίας, Μίρκο Τσβέτκοβιτς.
Σε ανακοίνωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος Σερβίας (το κόμμα συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό) αναφέρεται ότι πρέπει να γίνει σεβαστό τόσο η εθνική όσο και η διεθνής νομοθεσία, ωστόσο σημειώνει ότι το κόμμα εξακολουθεί να αντιτίθεται στην έκδοση Σέρβων πολιτών, παρά το γεγονός ότι η συνεργασία με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία είναι μεταξύ των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας. Στην ίδια ανακοίνωση επισημαίνεται, ωστόσο, πως "οι μεταρρυθμίσεις στους νόμους και οι συνταγματικές λύσεις που δόθηκαν από το 2000 έως σήμερα, έχουν δημιουργήσει προϋποθέσεις για εκδόσεις (πολιτών)".
Σημειώνεται δε πως το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας θα εξετάσει τις συνθήκες υπό τις οποίες συνελήφθη ο Κάρατζιτς και θα ζητήσει να πληροφορηθεί και ο σερβικός λαός τόσο για την ίδια τη σύλληψη όσο και για τις συνθήκες της παραμονής του στη Σερβία υπό τον έλεγχο των δυνάμεων ασφαλείας.
Έκπληκτος από τη σύλληψη του Κάρατζιτς δήλωσε ο πρόεδρος του κόμματος "Νέα Σερβία", Βέλιμιρ Ίλιτς.
Η εξέλιξη αυτή φέρνει τη Σερβία ένα βήμα εγγύτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σημείωσε ο κ. Ίλιτς, ο οποίος αναρωτήθηκε, ωστόσο, "τι θα φέρει σε εμάς η Ε.Ε.". Σύμφωνα με τον κ. Ίλιτς, "η τελευταία επαναστατική ενέργεια της Σερβίας ήταν το να κρύψει τον Κάρατζιτς και τον Μλάντιτς. Αναρωτήθηκε δε "γιατί οι (διεθνείς) υποχρεώσεις απέναντι στη Σερβία δεν εκπληρώνονται, όταν οι σερβικές αρχές εκπληρώνουν τις δικές τους".
Στον αντίποδα, την είδηση της σύλληψης του Κάρατζιτς χαιρέτισε το Φιλελεύθερο- Δημοκρατικό Κόμμα (LDP), με ανακοίνωσή του, στην οποία αναφέρεται- μεταξύ άλλων- ότι αυτός είναι "ο μόνος τρόπος για να αποκαλυφθεί η πλήρης αλήθεια και να αντιμετωπιστούν τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο όνομα των πολιτών της Σερβίας".
Αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να προχωρήσει μπροστά η Σερβία, σημειώνεται στην ανακοίνωση και προστίθεται: "Οι πολίτες της Σερβίας υπήρξαν επί χρόνια όμηροι της πολιτικής του Μιλόσεβιτς και των καταζητούμενων από τη Χάγη, που διαφεύγοντας τη σύλληψη διακύβευαν τα συμφέροντα του σερβικού λαού".
Διεθνείς αντιδράσεις
"Η Σερβία σταθερά κλείνει το κεφάλαιο του προβληματικού παρελθόντος και μπαίνει με μια νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή της πορεία. Και αυτό κατά την άποψή μας είναι ιδιαίτερα θετικό. Η Ελλάδα όπως ξέρετε, στηρίζει με όλες τις δυνάμεις αυτή την πορεία της Σερβίας", δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, σχολιάζοντας τη σύλληψη Κάρατζιτς.
"Η νέα κυβέρνηση της Σερβίας υποκύπτοντας στις πιέσεις των ΗΠΑ - ΕΕ συνέλαβε και ετοιμάζεται να εκδώσει τον Ράντοβαν Κάρατζιτς στο παράνομο και ανυπόληπτο, όπως αποδείχτηκε όλη αυτή την περίοδο, δικαστήριο της Χάγης. Είναι το ίδιο δικαστήριο που έχει την ευθύνη για τον εγκλεισμό και θάνατο του πρώην προέδρου της Γιουγκοσλαβίας, Μιλόσεβιτς, επειδή τόλμησε να αντισταθεί στον πόλεμο του ΝΑΤΟ κατά της χώρας του", αναφέρει ανακοίνωση του ΚΚΕ και προσθέτει: "Στο εδώλιο του κατηγορούμενου θα έπρεπε να ήταν ο τότε ΓΓ του ΝΑΤΟ και οι τότε πρωθυπουργοί της ατλαντικής συμμαχίας, για τα μαζικά εγκλήματα σε βάρος των λαών της Γιουγκοσλαβίας, για την απόσχιση του Κοσόβου και την έξαρση του εθνικισμού και των απειλών για την ειρήνη που ζούμε σήμερα στη περιοχή".
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Γκι-μου, χαρακτήρισε "ιστορική στιγμή για τα θύματα" τη σύλληψη, το βράδυ της Δευτέρας, του πρώην ηγέτη των Σερβοβοσνίων, Ράντοβαν Κάρατζιτς, που κατηγορείται για γενοκτονία στη Βοσνία.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γιαπ ντε Χουπ Σέφερ χαιρέτισε σήμερα την σύλληψη του πρώην πολιτικού ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ράντοβαν Κάρατζιτς και σε δήλωσή του που δόθηκε στην δημοσιότητα στις Βρυξέλλες αναφέρει ότι αναμένει ο Κάρατζιτς να εκδοθεί σύντομα στην Χάγη για να δικαστεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία.
"Ενθαρρύνω την Σερβία και άλλες χώρες στην περιοχή να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την σύλληψη και των υπολοίπων καταζητούμενων για εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένου του Ράτκο Μλάντιτς", αναφέρει στην δήλωσή του. Ο τελευταίος ήταν ο στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας κατά τη διάρκεια των πολέμων της δεκαετίας του 1990.
Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει "σημαντική"πράξη συνεργασίας της Σερβίας με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο την σύλληψη του 63χρονου Κάρατζιτς.
Την ικανοποίησή του εξέφρασε ο Λευκός Οίκος για τη σύλληψη του καταζητούμενου για εγκλήματα πολέμου, Ράντοβαν Κάρατζιτς, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι με τη σύλληψη αυτή αποδίδεται σεβασμός στα θύματα των εγκλημάτων που έγιναν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
"Η σύλληψη αυτή αποδεικνύει με σαφήνεια τη θέληση της νέας κυβέρνησης του Βελιγραδίου να φέρει τη Σερβία κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να συμβάλλει στην προσπάθεια για την ειρήνευση και τη σταθερότητα στα Βαλκάνια", ανέφερε ο Σαρκοζί σε ανακοίνωσή του.
Η δίκη του Ράντοβαν Κάρατζιτς πρέπει να είναι "αμερόληπτη", αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα το ρωσικό υπουργείο Εσωτερικών. "Η σύλληψη του πρώην ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας Ρ. Κάρατζιτς αποτελεί αυστηρά εσωτερική υπόθεση" της Σερβίας ... Ελπίζουμε ότι η έρευνα και η δίκη της περίπτωσης Κάρατζις θα έχουν αμερόληπτο χαρακτήρα", αναφέρεται επίσης στην ανακοίνωση.
Η Ολλανδία, μια χώρα που μπλοκάρει την προσέγγιση της Σερβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, χαιρέτισε απόψε το "πελώριο βήμα προς τα εμπρός" που έκανε το Βελιγράδι με τη σύλληψη του πρώην ηγέτη των Σερβοβοσνίων, Ράντοβαν Κάρατζιτς.
Στο Βερολίνο, ο γερμανίδα καγκελάριος Αγγελα Μέρκελ χαρακτήρισε "ιστορική στιγμή"τη σύλληψη στη Σερβία του πρώην πολιτικού ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας που κατηγορείται για γενοκτονία." Πρόκειται για μία ιστορική στιγμή. Τα θύματα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι μαζικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν θα παραμείνουν ατιμώρητες. Η σύλληψή του Κάρατζιτς είναι μια καλή είδηση για όλα τα Βαλκάνια",τονίζει μεταξύ άλλων στην δήλωσή της.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, χαιρέτισε τη σύλληψη του πρώην ηγέτη των Σερβοβοσνίων, Ράντοβαν Κάρατζιτς, ο οποίος κατηγορείται για γενοκτονία και δήλωσε ότι η σύλληψη αυτή θα ανοίξει το δρόμο για "ένα καλύτερο μέλλον για τη Σερβία".
Ο Ολι Ρεν, αρμόδιος για την διεύρυνση επίτροπος της ΕΕ, χαιρέτισε τη σύλληψη του Κάρατζιτς και την χαρακτήρισε "ιστορική στιγμή για την διεθνή δικαιοσύνη". "Αποδεικνύει επίσης ότι η νέα κυβέρνηση της Σερβίας έχει την αποφαιστικότητα να γυρίσει σελίδα, να αφήσει πίσω το εθνικιστικό παρελθόν και να κινηθεί προς ένα ευρωπαϊκό μέλλον", αναφέρει στη δήλωσή του στις Βρυξέλλες.
Τέλος, ο επικεφαλής της διπλωματίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης Χαβιέρ Σολάνα εξέφρασε την ελπίδα ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία θα αποφασίσει ότι η Σερβία "συνεργάζεται πλήρως" με τη διεθνή κοινότητα μετά τη σύλληψη του Ράντοβαν Κάρατζιτς, επιτρέποντας έτσι την απεμπλοκή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
"Πρέπει να μιλήσουμε τον εισαγγελέα του ΔΠΔ, αλλά είμαι σχεδόν βέβαιος ότι θα πει ότι υπάρχει πλήρης συνεργασία", δήλωσε Χαβιέρ Σολάνα στις Βρυξέλλες.
Η σύλληψη του πρώην ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας "κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αλλά υπάρχουν και άλλοι εγκληματίες που διαφεύγουν", είπε ο Χαβιέρ Σολάνα.
Η Σερβία υπέγραψε στο τέλος Απριλίου μια Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης με την ΕΕ, αλλά το κείμενό της δεν είχε τεθεί ακόμη σε ισχύ. Δεν μπορεί να εφαρμοσθεί παρά εάν το Βελιγράδι "συνεργασθεί πλήρως" με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Εάν , κατά συνέπεια, ο εισαγγελέας Σερζ Μπραμέρτς θεωρήσει ότι υπάρχει "πλήρης συνεργασία", η συμφωνία μπορεί να τεθεί σε ισχύ.
Δήλωση Γ.Παπακωνσταντίνου
"Η σύλληψη Κάρατζιτς αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην πορεία της Σερβίας στην ΕΕ και είναι ένα μήνυμα της βούλησης της νέας κυβέρνησης της Σερβίας να προχωρήσει στην ευρωπαϊκή πορεία", δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπακωνσταντίνου.
Ο εκπρόσωπος τόνισε επίσης τη συμβολή που είχε η Σοσιαλιστική Διεθνής και ο Πρόεδρός της Γιώργος Παπανδρέου στο να πάρει μορφή αυτή η νέα κυβέρνηση της Σερβίας και να γυρίσει σελίδα αυτή η χώρα.
Comments