|
Tου Σταυρου Λυγερου Μετά ένα όργιο φημών για επικείμενη αεροπορική επίθεση του Ισραήλ εναντίον των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, τις τελευταίες ημέρες φαίνεται πως η διπλωματία παίρνει το πάνω χέρι. Ηταν ορατό διά γυμνού οφθαλμού ότι η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με το Ιράν είχε διολισθήσει σε επικίνδυνα μονοπάτια. Το ιρανικό καθεστώς δεν είναι δημοκρατικό, αλλά ούτε τυχοδιωκτικό. Παρά την εμπρηστική ρητορική του, έχει αποφύγει επιμελώς έμπρακτες προκλήσεις. Και βεβαίως, δεν είχε ποτέ ανάμειξη στην «ισλαμική τρομοκρατία» τύπου Αλ Κάιντα. Αντιθέτως, στον πόλεμο εναντίον των Ταλιμπάν συνεργάσθηκε με τους Αμερικανούς. Είναι προφανές ότι εάν η διεθνής κοινότητα δεν είχε επιδείξει ανοχή στην υπόθεση του ισραηλινού πυρηνικού οπλοστασίου, δεν θα είχαν εισέλθει σ’ αυτό τον δρόμο άλλες χώρες. Το κλαμπ των πυρηνικών δυνάμεων θα είχε μείνει αυστηρά κλειστό. Ακόμα και έτσι, όμως, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι το Ιράν θα άρχιζε το πυρηνικό του πρόγραμμα, εάν η Ουάσιγκτον δεν το είχε ευθέως απειλήσει πως θα είναι ο επόμενος στόχος. Αυτές οι απειλές έπαιξαν ρόλο για την ήττα των μετριοπαθών στο Ιράν και ώθησαν το καθεστώς στο συμπέρασμα πως ο μόνος τρόπος αποτροπής μιας αμερικανικής επίθεσης είναι να παίξει το πυρηνικό χαρτί. Είναι αυτός ο λόγος που η συζήτηση για διεθνή έλεγχο του προγράμματος δεν μπόρεσε από μόνη της να καταστεί παραγωγική. Στο σημείο που έχουν φθάσει τα πράγματα, το αδιέξοδο δεν πρόκειται να αρθεί με την κλιμάκωση των απειλών. Στην πραγματικότητα, όμως, στρατιωτική λύση δεν υπάρχει. Ακόμα και οι πιο ακριβείς βομβαρδισμοί θα προκαλούσαν ζημιές, αλλά δεν είναι σε θέση να σταματήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα. Και βεβαίως θα ακύρωναν οριστικά και αμετάκλητα τη δυνατότητα ενός συμβιβασμού. Με άλλα λόγια, θα οδηγούσαν έστω και με χρονική καθυστέρηση σ’ αυτό που θέλουν να αποτρέψουν: τη μετατροπή του Ιράν σε πυρηνική δύναμη. Επιπροσθέτως, οι βομβαρδισμοί θα εξωθούσαν την Τεχεράνη να αντιδράσει μ’ όλα τα μέσα. Πρώτον, με την εκτόξευση πυραύλων εναντίον του Ισραήλ και, δεύτερον, με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Κατέχοντας δεσπόζουσα θέση στους δρόμους του μαύρου χρυσού, είναι σε θέση να συρρικνώσει δραστικά τη ροή από τον Κόλπο, γεγονός που θα εκτόξευε σε απίθανα ύψη την ήδη πολύ ακριβή τιμή του βαρελιού. Το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής εισβολής πρακτικά δεν τίθεται. Το Ιράν δεν είναι ούτε Αφγανιστάν ούτε Ιράκ. Είναι μεγάλη χώρα με εθνική συνοχή. Δεν είναι καθόλου εύκολο να καταληφθεί, και αν καταληφθεί να παραμείνει υπό κατοχή. Θα μπορούσε να υποκύψει μόνο εάν δεχόταν επίθεση με τακτικά πυρηνικά όπλα. Μια τέτοια επίθεση, όμως, θα προσέδιδε μια ποιοτικά διαφορετική διάσταση στην όλη υπόθεση με καταλυτικές και απρόβλεπτες παρενέργειες στις διεθνείς ισορροπίες. Κατά συνέπεια, η μόνη διέξοδος είναι οι διαπραγματεύσεις. Περισσότερο από υλικά ανταλλάγματα, η Τεχεράνη επιδιώκει επαρκείς και αξιόπιστες εγγυήσεις από τους Αμερικανούς πως θα πάψει να είναι στο στόχαστρό τους. Μόνον εάν οι συνομιλίες εισέλθουν στον πυρήνα του προβλήματος, είναι πιθανόν να υπάρξει προοπτική συμφωνίας. | 
Comments