Το παράπονο Γιούνκερ.-καθημερινή
Tου Κωστα Καλλιτση / kkallitsis@kathimerini.gr
Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, κ. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, μιλώντας στον Economist το 2007, διατύπωσε ένα παράπονο που έμεινε στην ιστορία: «Ολοι εμείς οι Ευρωπαίοι πολιτικοί γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι πώς θα καταφέρουμε να επανεκλεγούμε, αφού κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε». Το δίλημμα είναι γνωστό τοις πάσι: Το πολιτικό προσωπικό, υποτίθεται, έχει κατανοήσει την ανάγκη διαρθρωτικών αλλαγών, αλλά διστάζει να τις προωθήσει, φοβούμενο ότι θα ηττηθεί στις επόμενες εκλογές. Είναι βάσιμος αυτός ο φόβος;
Οι κύριοι Marco Buti, Alessandro Turrini και Paul van den Noord, επιστήμονες με πλούσια ακαδημαϊκή καριέρα, που συνεργάζονται στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποφάσισαν να ασχοληθούν με το παράπονο του κ. Γιούνκερ. Εξέτασαν, λοιπόν, τα δεδομένα των εκλογικών αναμετρήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών που έγιναν σε 21 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, σε διάστημα εικοσαετίας (1985-2004). Ποιο είναι το πόρισμα των ερευνών τους;
Σε πρώτη ανάγνωση, ότι το 53% των κυβερνήσεων επανεκλέγονται για δεύτερη θητεία, ανεξάρτητα αν στην πρώτη θητεία προχώρησαν σε διαρθρωτικές αλλαγές ή όχι. Το άλλο 47% δεν επανεκλέχτηκαν, ανεξάρτητα, πάλι, από τη μεταρρυθμιστική δράση ή αδράνειά τους. Σε μεγαλύτερο βάθος ανάλυσης, οι έρευνες των τριών επιβεβαίωσαν μια σειρά από ειδικές μελέτες (case studies) σύμφωνα με τις οποίες κεντρική τάση είναι να επανεκλέγονται οι μεταρρυθμιστικές κυβερνήσεις, ακόμη κι αν απαιτήθηκε να συγκρουστούν και να υπερνικήσουν τις αρχικές αντιστάσεις μεγαλύτερης ή μικρότερης μερίδας της κοινωνίας.
Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι, έστω, στη χειρότερη περίπτωση, είναι στατιστικά αδιάφορο για την επανεκλογή της είτε μια κυβέρνηση συγκρούεται και προωθεί διαρθρωτικές αλλαγές είτε όχι, από τη μελέτη των τριών ερευνητών επιβεβαιώνεται ότι είναι στατιστικά εξαιρετικά σημαντικός ένας άλλος παράγοντας: Η φάση του οικονομικού κύκλου. Αν η οικονομία βρίσκεται στη φάση της ανόδου, συνήθως οι κυβερνήσεις επανεκλέγονται, για δεύτερη φορά. Αν η οικονομία γυρίζει προς τα κάτω, συνήθως η επανεκλογή πάει περίπατο…
Η Ελλάδα έχει σχετικές εμπειρίες και, μάλιστα, σχετικά πρόσφατες.
Οι μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν στην είσοδο στην ΟΝΕ και, ειδικά, η μεταρρύθμιση του πιστωτικού συστήματος και η εισαγωγή των φτηνών δανείων, είχαν δώσει μια δεύτερη 4ετία στον κ. Σημίτη. Η απραξία, η κοινωνικοποίηση και ο πολλαπλασιασμός των φαινομένων διαφθοράς και, μαζί, το αρνητικό «γύρισμα» της οικονομίας και το σπάσιμο της χρηματιστηριακής «φούσκας», έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για το άδοξο τέλος της δεύτερης 4ετίας. Μετά μια σύντομη περίοδο ευφορίας λόγω της θετικής διεθνούς συγκυρίας, η ελληνική οικονομία (κουρασμένη, ξέπνοη…) ξαναγυρίζει προς τα κάτω. Γι’ αυτό η ψυχολογία «πέφτει», η απαισιοδοξία κυριαρχεί για την εξέλιξη των μεγάλων θεμάτων, ο πολίτης «ανακαλύπτει» πόσο αφόρητη και φορτική είναι αυτή που κωδικοποιήθηκε ως «καθημερινότητά» του. Η επίδραση μιας (κακής) πολιτικής στην οικονομία, έχει γίνει φανερή. Μένει να φανεί η αντίστροφη επίδραση, της οικονομίας στην πολιτική.
Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, κ. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, μιλώντας στον Economist το 2007, διατύπωσε ένα παράπονο που έμεινε στην ιστορία: «Ολοι εμείς οι Ευρωπαίοι πολιτικοί γνωρίζουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι πώς θα καταφέρουμε να επανεκλεγούμε, αφού κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε». Το δίλημμα είναι γνωστό τοις πάσι: Το πολιτικό προσωπικό, υποτίθεται, έχει κατανοήσει την ανάγκη διαρθρωτικών αλλαγών, αλλά διστάζει να τις προωθήσει, φοβούμενο ότι θα ηττηθεί στις επόμενες εκλογές. Είναι βάσιμος αυτός ο φόβος;
Οι κύριοι Marco Buti, Alessandro Turrini και Paul van den Noord, επιστήμονες με πλούσια ακαδημαϊκή καριέρα, που συνεργάζονται στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποφάσισαν να ασχοληθούν με το παράπονο του κ. Γιούνκερ. Εξέτασαν, λοιπόν, τα δεδομένα των εκλογικών αναμετρήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών που έγιναν σε 21 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, σε διάστημα εικοσαετίας (1985-2004). Ποιο είναι το πόρισμα των ερευνών τους;
Σε πρώτη ανάγνωση, ότι το 53% των κυβερνήσεων επανεκλέγονται για δεύτερη θητεία, ανεξάρτητα αν στην πρώτη θητεία προχώρησαν σε διαρθρωτικές αλλαγές ή όχι. Το άλλο 47% δεν επανεκλέχτηκαν, ανεξάρτητα, πάλι, από τη μεταρρυθμιστική δράση ή αδράνειά τους. Σε μεγαλύτερο βάθος ανάλυσης, οι έρευνες των τριών επιβεβαίωσαν μια σειρά από ειδικές μελέτες (case studies) σύμφωνα με τις οποίες κεντρική τάση είναι να επανεκλέγονται οι μεταρρυθμιστικές κυβερνήσεις, ακόμη κι αν απαιτήθηκε να συγκρουστούν και να υπερνικήσουν τις αρχικές αντιστάσεις μεγαλύτερης ή μικρότερης μερίδας της κοινωνίας.
Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι, έστω, στη χειρότερη περίπτωση, είναι στατιστικά αδιάφορο για την επανεκλογή της είτε μια κυβέρνηση συγκρούεται και προωθεί διαρθρωτικές αλλαγές είτε όχι, από τη μελέτη των τριών ερευνητών επιβεβαιώνεται ότι είναι στατιστικά εξαιρετικά σημαντικός ένας άλλος παράγοντας: Η φάση του οικονομικού κύκλου. Αν η οικονομία βρίσκεται στη φάση της ανόδου, συνήθως οι κυβερνήσεις επανεκλέγονται, για δεύτερη φορά. Αν η οικονομία γυρίζει προς τα κάτω, συνήθως η επανεκλογή πάει περίπατο…
Η Ελλάδα έχει σχετικές εμπειρίες και, μάλιστα, σχετικά πρόσφατες.
Οι μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν στην είσοδο στην ΟΝΕ και, ειδικά, η μεταρρύθμιση του πιστωτικού συστήματος και η εισαγωγή των φτηνών δανείων, είχαν δώσει μια δεύτερη 4ετία στον κ. Σημίτη. Η απραξία, η κοινωνικοποίηση και ο πολλαπλασιασμός των φαινομένων διαφθοράς και, μαζί, το αρνητικό «γύρισμα» της οικονομίας και το σπάσιμο της χρηματιστηριακής «φούσκας», έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για το άδοξο τέλος της δεύτερης 4ετίας. Μετά μια σύντομη περίοδο ευφορίας λόγω της θετικής διεθνούς συγκυρίας, η ελληνική οικονομία (κουρασμένη, ξέπνοη…) ξαναγυρίζει προς τα κάτω. Γι’ αυτό η ψυχολογία «πέφτει», η απαισιοδοξία κυριαρχεί για την εξέλιξη των μεγάλων θεμάτων, ο πολίτης «ανακαλύπτει» πόσο αφόρητη και φορτική είναι αυτή που κωδικοποιήθηκε ως «καθημερινότητά» του. Η επίδραση μιας (κακής) πολιτικής στην οικονομία, έχει γίνει φανερή. Μένει να φανεί η αντίστροφη επίδραση, της οικονομίας στην πολιτική.
Comments