Διαστάσεις | 19.10.2008
Ήταν ο Μίλαν Κούντερα καταδότης;
Ο Μίλαν Κούντερα, ο διασημότερος Τσέχος συγγραφέας που έχει ταυτιστεί με την ανένδοτης απόρριψη των μεθόδων της κομμουνιστικής εξουσίας, εμφαίνεται στην Υπηρεσία Μελέτης Ολοκληρωτικών Καθεστώτων ως καταδότης.
Ο διάσημος συγγραφέας Μίλαν Κούντερα εμφαίνεται ότι πριν από 58 χρόνια (Μάρτιος 1950), σε ηλικία 21 ετών, κατέδωσε έναν φοιτητή στην μυστική αστυνομία της τότε Λαϊκής Δημοκρατίας της Τσεχοσλοβακίας.
Με βάση την κατάθεση του τελευταίου καταδικάστηκε ένα τρίτο άτομο ο Μίροσλαβ Ντβόρατσεκ σε κάθειρξη 22 χρόνων.
Ο Ντβόρατσεκ ήταν τεκμηριωμένα συνεργάτης της «Τσεχοσλοβακικής Μυστικής Υπηρεσίας» του εξόριστου στρατηγού Φράντισεκ Μόραβετς (μέλος της εξόριστης στο Λονδίνο κυβέρνησης Μπένες κατά τη διάρκεια του πολέμου), που δρούσε στη Δύση και χρηματοδοτούνταν από την Αμερικανούς.
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: Η προπολεμική ΠράγαΟ φοιτητής Κούντερα και ο λιποτάκτης Ντβόρατσεκ
Να τι λέει το περίφημο ντοκουμέντο που βρέθηκε στους φακέλους της τσεχοσλοβακικής μυστικής αστυνομίας:
«Σήμερα και ώρα 16:00 ακριβώς, προσήλθε ενώπιον της υπηρεσίας ο φοιτητής Μίλαν Κούντερα, γεννηθείς την 1ην Απριλίου του 1929, για να αναφέρει ότι ο φοιτητής.. (Α)… θα συναντηθεί το απόγευμα με τον Μίροσλαβ Ντβόρατσεκ….ο τελευταίος είναι λιποτάκτης και πέρσι την άνοιξη μετέβη στη Γερμανία, στην οποία είχε εισέλθει παρανόμως.» (αριθμ. 624/1950).
Ο ιστορικός Βόιτσεκ Ρίπκα από την Υπηρεσία Μελέτης Ολοκληρωτικών Καθεστώτων υπογραμμίζει ότι «ο Ντβόρατσεκ συνελήφθη πιθανότατα βάση της κατάδοσης του Κούντερα».
Ο Ντβόρατσεκ τη γλύτωσε φθηνά, διότι από τα 22 χρόνια φυλάκισης του καταδικάστηκε, εξέτισε 14 και επέζησε της καταναγκαστικής εργασίας σε ορυχεία ουρανίου αποφυλακιζόμενος το 1963.
Σήμερα ο Ντβόρατσεκ ζει στη Σουηδία και μέχρι στιγμής πίστευε ότι τον κατέδωσε κάποια νεαρή φοιτήτρια.
Πολλοί Τσέχοι συγγραφείς και διανοούμενοι εξεπλάγησαν.
Ο συγγραφέας Ιβάν Κλίμα δήλωσε: «συγκλονίστηκα. Δεν μου πέρασε ποτέ από το μυαλό κάτι τέτοιο. Ήξερα ασφαλώς ότι ήταν στο κόμμα και στο συνδικάτο, αλλά δεν ήταν ο μόνος, τότε ήταν πολλοί.»
Ο Λούντβιχ Βάτσουλικ, συγγραφέας και φίλος του Κούντερα, είπε ότι «δεν το πιστεύει».
Και ο Μίλαν Κούντερα; Δηλώνει άγνοια, έκπληξη και οργή.
Στο τσεχικό Πρακτορείο Ειδήσεων CTK που έδωσε για πρώτη φορά συνέντευξη, μετά από 25 χρόνια, χαρακτήρισε το γεγονός ως «απόπειρα δολοφονίας εναντίον ενός συγγραφέα» και υποστήριξε ότι του είναι άγνωστο το πρόσωπο και το ντοκουμέντο.
Ποιος ήταν ο καταδότης ο Ντλασκ ή ο Κούντερα; 
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: "Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι"
Πριν από τρεις μέρες ο Ζντένεκ Πέσατ, ιστορικός λογοτεχνίας, ισχυρίστηκε δημόσια ότι καταδότης ήταν ο Μίροσλαβ Ντλασκ, ο φίλος και συμφοιτητής του Κούντερα, που πέθανε στη δεκαετία του ’90.
Γιατί όμως στην έκθεση της μυστικής αστυνομίας αναφέρεται ο Κούντερα;
Έδωσε ψεύτικα στοιχεία ο Ντλασκ ή μήπως πρόλαβε και έκανε αναλυτική κατάθεση στις αρχές μετά τον Κούντερα;
Τα πάντα είναι εικασίες.
Το μόνο σίγουρο είναι η έκθεση της μυστικής αστυνομίας με το όνομα και την ημερομηνία γέννησης του Μίλαν Κούντερα.
Οι ιστορικοί που εργάζονται στην Υπηρεσία Μελέτης Ολοκληρωτικών Καθεστώτων εκτιμούν πως «δεν υπάρχει ουδείς λόγος να αμφισβητηθεί η αυθεντικότητα του αρχειακού υλικού».
Επίσης επισημαίνουν ότι ο νεαρός Κούντερα με την έμμεση κατάδοση του Ντβόρατσεκ δεν κέρδισε τίποτε, ούτε σπίτι, ούτε δουλειά, ούτε κάποια εύνοια.
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: Μίλαν Κούντερα, Παρίσι 1976Από πότε γεννιούνται οι δημοκράτες, οι φασίστες και οι κομμουνιστές;
Επί της ουσίας: Τι αποκαλύπτει αυτό το ντοκουμέντο, εάν ισχύει ότι ο πληροφοριοδότης ήταν ο Κούντερα;
Αποκαλύπτει ότι κάποιος φοιτητής ονόματι Μίλαν Κούντερα, μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας και ένθερμος οπαδός του κομμουνισμού μετέφερε στην μυστική αστυνομία της νεοσυσταθείσης Λαϊκής Δημοκρατίας της Τσεχοσλοβακίας «πληροφορίες τρίτων» που έλεγαν ότι ο φοιτητής Α θα συναντηθεί με τον λιποτάκτη πιλότο Ντβόρατσεκ που μπήκε παράνομα στην Τσεχοσλοβακία.
Για τον νεαρό Κούντερα του 1950 η ενημέρωση της αστυνομίας για την παράνομη επάνοδο κάποιου λιποτάκτη ενδέχεται να ήταν πράξη ενός συνειδητού πολίτη.
Μήπως δεν ήταν τότε θιασώτες του κομμουνισμού οι συγγραφείς Πάβελ Χόχουτ, Γίρι Πελικάν, Λούντβιχ Βάτσουλικ;
Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, το 1968, ο Κούντερα είναι απογοητευμένος, πολέμιος των μεθόδων της κουμμουνιστικής εξουσίας και κυρίως αγωνιστής για ένα «σοσιαλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο».
Για τον Κούντερα του ’68 η πράξη αυτή θα ήταν «κάρφωμα» σε ένα καθεστώς που, όπως πίστευε, δεν είχε πια καμία σχέση με το σοσιαλισμό.
Γιατί υπάρχει όμως αντίφαση ή όπως πρόφτασαν ορισμένοι να δηλώσουν ‘προδοσία’ στην συμπεριφορά του Κούντερα;
Ποιος γεννιέται φασίστας, δημοκράτης ή κομμουνιστής;
Γιατί δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε κάθε γεγονός και κάθε συμπεριφορά με βάση τα ιστορικά συμφραζόμενα;
Γιατί δεν έχουμε μνήμη;
Πώς να σβήσουμε τώρα την ιστορία και την κοινωνική και προσωπική εξέλιξη για να σταθούμε άμεμπτοι, τέλειοι και άσπιλοι στο βάθρο των αθανάτων;
Comments