| Να πατήσει γκάζι και όχι φρένο Tου David Ignatius - Aρθρογράφου της εφημερίδας Washington Post/KATHIMERINI. Διήλθαμε πλέον τη φάση της «επιβίωσης» στην προεκλογική εκστρατεία, τότε δηλαδή που οι σοφολογιότατοι και οι σφυγμομέτρες περιμένουν έναν από τους δύο υποψηφίους να κάνει τη μεγάλη γκάφα, για να τον εξοστρακίσουν. Τώρα που μας χωρίζουν δύο μόνον εβδομάδες έως τις εκλογές, ίσως να ήλθε πια η ώρα να εστιάσουμε την προσοχή μας στην ηγεσία μιας χώρας βυθισμένης στα προβλήματα. Μολονότι ο Μπαράκ Ομπάμα προηγείται στις δημοσκοπήσεις, δεν έχει ακόμη αποκαλύψει πώς σκοπεύει να κυβερνήσει τη δύσκολη αυτή εποχή της κρίσης. Η συμπεριφορά του είναι ψυχρή και ήρεμη, το μυαλό του κόβει ξυράφι και εάν δεχτεί κανείς ότι οι ευφυείς άνθρωποι αυτομάτως γίνονται άξιοι ηγέτες, τότε ο Ομπάμα έχει εκ των προτέρων κερδίσει το παιχνίδι. Ωστόσο, η ηγεσία είναι κάτι μυστηριώδες, που σερβίρεται σε περίεργη συσκευασία – βλ. τον σκεφτικό, καταθλιπτικό Λίνκολν, τον ευπατρίδη Φρανκλίνο Ρούζβελτ, τον καλοκάγαθο πρώην ηθοποιό Ρόναλντ Ρέιγκαν, τον πριαπικό παλιόφιλο Μπιλ Κλίντον. Το πακέτο Ομπάμα, τι να περικλείει άραγε; Πολλά μάς μένουν να μάθουμε ακόμη. Στις επόμενες δυο εβδομάδες ο Ομπάμα πρέπει να δώσει στην Αμερική να καταλάβει πώς θα είναι περίπου η κυβέρνησή του. Πρέπει να δείξει με ποιον τρόπο θα χειριστεί και θα αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση, αυτή την υπό εξέλιξη καταστροφή που τόσο πολύ έχουν παραλληλίσει με το Μεγάλο Κραχ, ώστε να έχουμε χάσει κάθε αίσθηση και μέτρο των τρομερών της επιπτώσεων. Τι είδους ανθρώπους θα διορίσει ο Ομπάμα στο υπουργικό του συμβούλιο; Πώς θα αντιμετωπίσει δύο πολέμους, αυτή τη φορά με την ιδιότητα του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων και όχι του υποψηφίου σε προεκλογική εκστρατεία; Η χώρα αναζητεί στο πρόσωπο του νέου προέδρου δύο ιδιότητες μεταξύ τους αντικρουόμενες, όπως είναι η αλλαγή και η σταθερότητα. Ο Ομπάμα σίγουρα αντιπροσωπεύει την πρώτη. Αρχισε την προεκλογική του εκστρατεία ως φορέας της αλλαγής, ικανός να υπερβεί τις φυλετικές και κομματικές διαιρέσεις. Ναι, αλλά τι είδους αλλαγή; Ατυχώς για τον προικισμένο ρήτορα, το όραμά του εμφανίζεται κάπως συγκεχυμένο τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Ομπάμα θα έπρεπε να αποκαλύψει τι έχει στο κεφάλι του και τι κρύβει στην καρδιά του, μιλώντας και για άλλες μεγάλες ιδέες που θα εμψυχώσουν την προεδρία του. Η σταθερότητα είναι ζήτημα πιο δύσκολο σε χειρισμό, αλλά καθοριστικό για την κατάκτηση της νίκης που προαναγγέλλουν οι δημοσκοπήσεις. Η χώρα είναι σήμερα περισσότερο φοβισμένη από ό,τι πριν από μερικούς μήνες. Ο κόσμος θέλει να εξασφαλίσει ότι ο Ομπάμα, παρά τα όσα λέει περί αλλαγής, δεν θα ανατρέψει τα πάντα. Το ιδανικό τηλεοπτικό σποτ την τελευταία εβδομάδα πριν από τις εκλογές θα ήταν μια κατ’ ιδίαν συζήτηση του Ομπάμα με τον Γουόρεν Μπάφετ, που ενίοτε τον συμβουλεύει στα οικονομικά. Ετσι θα κλείσει η συμφωνία με τον λαό. Το δυσκολότερο εγχείρημα για τον Ομπάμα –και η μεγαλύτερη ευκαιρία για τον Τζον Μακέιν– θα είναι η εξισορρόπηση αλλαγής και σταθερότητας στην εξωτερική πολιτική. Μια «έκπληξη του Οκτωβρίου», με την οποία θα υπογραμμιστεί με δραματικούς τόνους η ανάγκη και η αξία ενός πεπειραμένου ηγέτη, δεν μπορεί παρά να ωφελήσει τον Μακέιν. Οπότε ο Ομπάμα καλά θα κάνει στις δύο επόμενες εβδομάδες να στείλει το μήνυμα ότι «το χέρι που κρατάει το πηδάλιο είναι σταθερό», για να χρησιμοποιήσουμε μια χαρακτηριστική έκφραση του Μακέιν. Ο καλύτερος τρόπος να δείξει ότι θα υπάρξει συνέχεια είναι να πράξει δημοσίως αυτό που τώρα πράττει –όπως μαθαίνω– κατ’ ιδίαν. Δηλαδή να εκφράσει την εμπιστοσύνη του προς τον υπουργό Αμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς και τον διοικητή της Centcom, στρατηγό Ντέιβιντ Πετρέους. Ανθρωποι του στενού περιβάλλοντος του Δημοκρατικού υποψηφίου έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο να ζητήσουν από τον Γκέιτς να παραμείνει στο Πεντάγωνο για περίπου έναν χρόνο. Ο βασικός σύμβουλος του Ομπάμα σε θέματα άμυνας, ο πρώην υφυπουργός Αμυνας αρμόδιος για το Ναυτικό Ρίτσαρντ Ντάντσιγκ, άφησε την ιδέα να υπερίπταται στους αιθέρες. Αυτού του είδους η μετάβαση θα είναι κατανοητή από τον κόσμο και ο Γκέιτς μάλλον θα δεχτεί. Οσο για τον Πετρέους, ο Ομπάμα έχει αφήσει να εννοηθεί ότι, αντί των ριζοσπαστικών μεταβολών, προτιμά να ακούσει πολύ προσεκτικά τις δικές του συμβουλές για το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Υιοθετώντας ορισμένες από τις «νέες ιδέες» του Πετρέους για την προς τα πρόσσω πορεία στο Αφγανιστάν, ο Μπαράκ Ομπάμα θα επιτύχει τον συγκερασμό συνέχειας και αλλαγής. Σε αντίθεση με τη θεωρία περί «ενδυνάμωσης για την τελική νίκη», ο Πετρέους αναζητεί τρόπους για να διαπραγματευτεί ή να δελεάσει τους εξεγερμένους. Θέλει να διερευνήσει τις δυνατότητες ανακωχής και συμμαχιών με τους πολέμαρχους των φυλών, την κεφαλή δηλαδή του «συνδικάτου» των εξεγερμένων, ώστε αυτοί να εγκαταλείψουν το πεδίο της μάχης χωρίς να προηγηθεί νέος πόλεμος. Αυτό έκανε ο Πετρέους στο Ιράκ, αυτό συνοψίζει τώρα μια στρατηγική για το Αφγανιστάν που ο Ομπάμα μπορεί να υποστηρίξει. Βεβαίως, μπορεί να μπει στον πειρασμό και με τη σιγουριά ότι προηγείται στις δημοσκοπήσεις να μη διαγράψει με σαφές περίγραμμα το πώς σκοπεύει να κυβερνήσει. Ομως, η στρατηγική της εκ του ασφαλούς προσέγγισης ταιριάζει σε άνθρωπο με μικρότερες φιλοδοξίες και προσδοκίες και όχι στον Ομπάμα. Αυτός διαφέρει. Δείχνει, και αυτό είναι προς τιμήν του, να σκέφτεται πέραν της πολιτικής μικρόνοιας και των υπολογισμών που θα του εξασφαλίσουν την εκλογή. Δείχνει έτοιμος να αντιμετωπίσει το βαθύτερο πρόβλημα, δηλαδή πώς θα ηγηθεί και θα κυβερνήσει. Στις επόμενες δύο εβδομάδες ο Ομπάμα πρέπει να πατήσει γκάζι και όχι φρένο. |
Comments