πηγή καθημερινή
EΛΛAΔA Hμερομηνία δημοσίευσης: 24-06-07
Ξένοι επενδυτές ψάχνουν για... νησιά
Μεγάλο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε πρόσφατα, ειδικά από τη Μέση Ανατολή, για τουριστικές επενδύσεις αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ
Του Νικου Χ. Ρουσανογλου
Ξένοι τουριστικοί όμιλοι, γόνοι εύπορων οικογενειών, κληρονόμοι και εφοπλιστές αποτελούν σήμερα τους ιδιοκτήτες ιδιωτικών νησιών ή νησίδων ανά τη χώρα. Μέχρι πρότινος, η κατοχή ενός ιδιωτικού νησιού, πλην της δεδομένης αίγλης που προσέφερε στον ιδιοκτήτη, δεν μεταφραζόταν σε κάτι περισσότερο, όσον αφορά τους τρόπους επενδυτικής αξιοποίησής του. Ωστόσο, η υψηλή ρευστότητα που διαθέτουν πολλοί επενδυτές, ιδίως από τη Μέση Ανατολή, αλλά και άλλες περιοχές, έχουν στρέψει τα βλέμματα στην επιλογή των ιδιωτικών νησιών, κυρίως για την πραγματοποίηση τουριστικών επενδύσεων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αυτό που αγνοεί η πλειονότητα όμως είναι ότι το 70% των ιδιωτικών νησιών διέπεται από καθεστώς προστασίας του περιβάλλοντός τους, όντας ενταγμένα στο κοινοτικό πρόγραμμα Natura, που χαρακτηρίζει ολόκληρες περιοχές ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Το υπόλοιπο 30% όντως προσφέρει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης και υπεραξιών, ωστόσο σε επενδύσεις τέτοιου μεγέθους απαιτούνται όχι μόνο η ευρεία συναίνεση της τοπικής κοινωνίας (των γειτονικών νήσων), αλλά και πολλές ακόμα προϋποθέσεις.
Τα «προσόντα» τους
Οπως σημειώνει ο κ. Μάικ Βασιλείου, πρόεδρος της FIABCI Ελλάδος (ελληνικό παράρτημα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Μεσιτών) και διευθυντής της εταιρείας Νεοκτηματική, «το βασικότερο για ένα νησί είναι να βρίσκεται κοντά στην ξηρά, ή έστω σε άλλο κατοικούμενο νησί, προκειμένου να είναι εύκολη η σύνδεσή του με δίκτυα κοινής ωφέλειας. Αντίστοιχα, θα πρέπει, εκτός από το δεδομένο μέγεθός του (ήτοι να μην πρόκειται για βραχονησίδα) να διαθέτει και κάποιο ή κάποια φυσικά λιμάνια και προσχώσεις, ώστε να είναι εύκολη η προσέγγισή του. Αλλο ένα σημαντικό στοιχείο είναι και η ύπαρξη νερού στο υπέδαφός του, ώστε να πραγματοποιηθούν και οι σχετικές γεωτρήσεις». Το κυριότερο βέβαια είναι να υφίστανται και τα απαιτούμενα πιστοποιητικά (π.χ. τίτλος ιδιοκτησίας, συμβόλαιο κληρονομιάς ή γονικής παροχής κ.ο.κ.), ώστε να μπορεί να μεταβιβαστεί. Ολα τα παραπάνω αποτελούν και τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης της αξίας ενός νησιού. Το βέβαιο είναι ότι το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών είναι πλέον ισχυρότατο, ιδίως για νησιά που βρίσκονται κοντά στην Αττική ή τον Αργοσαρωνικό, όπως π.χ. ο Πάτροκλος της οικογένειας Γιατράκου, που βρίσκεται πολύ κοντά στο Σούνιο.
Οικογένειες εφοπλιστών
Ποιοι είναι όμως ιδιοκτήτες ιδιωτικών νησιών σήμερα; Κατ’ αρχάς, ξεχωρίζει η ύπαρξη πολλών εφοπλιστικών οικογενειών στον σχετικό κατάλογο. Η οικογένεια Ωνάση, όπως αυτή εκπροσωπείται πλέον από την Αθηνά Ωνάση, διαθέτει μια σειρά νησιών απέναντι από το Νυδρί της Λευκάδας. Πλην του Σκορπιού, φέρεται ως ιδιοκτήτρια των νησιών Καστρί, Σπάρτη και Τσόκαρι. Η οικογένεια Εμπειρίκου και ο κ. Σπ. Καρνέζης, μέσω της εταιρείας Vestri Trading, διαθέτουν νησιά στο σύμπλεγμα των Πεταλιών, απέναντι από το Μαρμάρι της Εύβοιας. Στους Πεταλιούς διαθέτει νησί και η κόρη του ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο. Η ελληνοκυπριακή οικογένεια Χατζηιωάννου με συμφέροντα στην ναυτιλία (ο Στέλιος Χατζηιωάννου είναι ιδρυτής του easyGroup) διαθέτει τη Σκυροπούλα στις Σποράδες. Ο κ. Οικονόμου, μεγαλομέτοχος της εισηγμένης στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης Dryships, είναι ιδιοκτήτης του Κορτιανού στις Κυκλάδες, ενώ ο κ. Μακρόπουλος, επίσης εφοπλιστής, απέκτησε πρόσφατα τον Κυθρό στο Ιόνιο. Η οικογένεια Νομικού διαθέτει τη Χρίστιανη στη Σαντορίνη.
Ωστόσο, δεν είναι μόνον οι εφοπλιστές ιδιοκτήτες νησιών. Η κ. Φάνη-Πάλλη Πετραλιά, υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης, κατέχει με συγγενικά της μέλη τη Ρήνια στις Σποράδες, νήσο επιφάνειας 1.000 στρεμμάτων. Μάλιστα, η κ. Πετραλιά δηλώνει την ιδιοκτησία αυτή κάθε χρόνο στο «πόθεν έσχες» των βουλευτών. Νησί έχει κληρονομήσει και ο τραγουδιστής κ. Βασίλης Τερλέγκας στο σύμπλεγμα των Εχινάδων στο Ιόνιο. Ωστόσο, οι Εχινάδες έχουν επίσης ενταχθεί σε καθεστώς Natura.
Στο σημείο αυτό προκύπτει και μία παραδοξότητα, καθώς όσοι ιδιώτες εμφανίζονται ως κληρονόμοι ιδιωτικών νησιών και τα δηλώνουν κάθε χρόνο στη φορολογική τους δήλωση, καλούνται να καταβάλουν Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), ακόμα και αν πρόκειται για «σχολάζουσες» ιδιοκτησίες, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας (Natura).
Εχουν και τους κινδύνους τους...
Ασφαλώς, ένα ιδιωτικό νησί δεν ενέχει μόνο την επενδυτική - αναπτυξιακή οπτική, υπό μορφή επενδύσεων τουριστικού χαρακτήρα ή την αξιοποίησή του για τη διαμόρφωση ενός ιδιωτικού παραδείσου. Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως σε αρκετά νησάκια του είδους στην Καραϊβική, έχει εμφανιστεί το φαινόμενο της χρήσης τέτοιων σημείων για τη διακίνηση ναρκωτικών ή το λαθρεμπόριο όπλων, χωρίς ουσιαστικά κανέναν έλεγχο.
Αλλο ένα ζήτημα που προκύπτει αφορά το ενδεχόμενο να γίνεται ξέπλυμα κεφαλαίων που έχουν αποκτηθεί από παράνομες δραστηριότητες. Ασφαλώς, δεν αναφερόμαστε στις περιπτώσεις των νησιών που αναγράφονται στον παρακείμενο πίνακα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δύσκολη η ταυτοποίηση της πραγματικής ταυτότητας του ιδιοκτήτη, καθώς πολλές φορές η α γορά ενός νησιού γίνεται μέσω εταιρείας offshore, τόσο για να απολαμβάνει τα σχετικά φορολογικά πλεονεκτήματα, όσο και να μην είναι εύκολος ο εντοπισμός του.
Βέβαια, στην περίπτωση της Ελλάδας οφείλει κανείς να αναλογιστεί και το ζήτημα του εθνικού συμφέροντος. Γι’ αυτό και η ελληνική πολιτεία διατηρεί το δικαίωμα να μην εγκρίνει την αγορά ενός νησιού, ιδίως στο Ανατολικό Αιγαίο, από ιδιώτη, αν κρίνει ότι θίγονται ζωτικά συμφέροντα της χώρας.
EΛΛAΔA Hμερομηνία δημοσίευσης: 24-06-07
Ξένοι επενδυτές ψάχνουν για... νησιά
Μεγάλο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε πρόσφατα, ειδικά από τη Μέση Ανατολή, για τουριστικές επενδύσεις αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ
Του Νικου Χ. Ρουσανογλου
Ξένοι τουριστικοί όμιλοι, γόνοι εύπορων οικογενειών, κληρονόμοι και εφοπλιστές αποτελούν σήμερα τους ιδιοκτήτες ιδιωτικών νησιών ή νησίδων ανά τη χώρα. Μέχρι πρότινος, η κατοχή ενός ιδιωτικού νησιού, πλην της δεδομένης αίγλης που προσέφερε στον ιδιοκτήτη, δεν μεταφραζόταν σε κάτι περισσότερο, όσον αφορά τους τρόπους επενδυτικής αξιοποίησής του. Ωστόσο, η υψηλή ρευστότητα που διαθέτουν πολλοί επενδυτές, ιδίως από τη Μέση Ανατολή, αλλά και άλλες περιοχές, έχουν στρέψει τα βλέμματα στην επιλογή των ιδιωτικών νησιών, κυρίως για την πραγματοποίηση τουριστικών επενδύσεων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Αυτό που αγνοεί η πλειονότητα όμως είναι ότι το 70% των ιδιωτικών νησιών διέπεται από καθεστώς προστασίας του περιβάλλοντός τους, όντας ενταγμένα στο κοινοτικό πρόγραμμα Natura, που χαρακτηρίζει ολόκληρες περιοχές ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Το υπόλοιπο 30% όντως προσφέρει σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης και υπεραξιών, ωστόσο σε επενδύσεις τέτοιου μεγέθους απαιτούνται όχι μόνο η ευρεία συναίνεση της τοπικής κοινωνίας (των γειτονικών νήσων), αλλά και πολλές ακόμα προϋποθέσεις.
Τα «προσόντα» τους
Οπως σημειώνει ο κ. Μάικ Βασιλείου, πρόεδρος της FIABCI Ελλάδος (ελληνικό παράρτημα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Μεσιτών) και διευθυντής της εταιρείας Νεοκτηματική, «το βασικότερο για ένα νησί είναι να βρίσκεται κοντά στην ξηρά, ή έστω σε άλλο κατοικούμενο νησί, προκειμένου να είναι εύκολη η σύνδεσή του με δίκτυα κοινής ωφέλειας. Αντίστοιχα, θα πρέπει, εκτός από το δεδομένο μέγεθός του (ήτοι να μην πρόκειται για βραχονησίδα) να διαθέτει και κάποιο ή κάποια φυσικά λιμάνια και προσχώσεις, ώστε να είναι εύκολη η προσέγγισή του. Αλλο ένα σημαντικό στοιχείο είναι και η ύπαρξη νερού στο υπέδαφός του, ώστε να πραγματοποιηθούν και οι σχετικές γεωτρήσεις». Το κυριότερο βέβαια είναι να υφίστανται και τα απαιτούμενα πιστοποιητικά (π.χ. τίτλος ιδιοκτησίας, συμβόλαιο κληρονομιάς ή γονικής παροχής κ.ο.κ.), ώστε να μπορεί να μεταβιβαστεί. Ολα τα παραπάνω αποτελούν και τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης της αξίας ενός νησιού. Το βέβαιο είναι ότι το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών είναι πλέον ισχυρότατο, ιδίως για νησιά που βρίσκονται κοντά στην Αττική ή τον Αργοσαρωνικό, όπως π.χ. ο Πάτροκλος της οικογένειας Γιατράκου, που βρίσκεται πολύ κοντά στο Σούνιο.
Οικογένειες εφοπλιστών
Ποιοι είναι όμως ιδιοκτήτες ιδιωτικών νησιών σήμερα; Κατ’ αρχάς, ξεχωρίζει η ύπαρξη πολλών εφοπλιστικών οικογενειών στον σχετικό κατάλογο. Η οικογένεια Ωνάση, όπως αυτή εκπροσωπείται πλέον από την Αθηνά Ωνάση, διαθέτει μια σειρά νησιών απέναντι από το Νυδρί της Λευκάδας. Πλην του Σκορπιού, φέρεται ως ιδιοκτήτρια των νησιών Καστρί, Σπάρτη και Τσόκαρι. Η οικογένεια Εμπειρίκου και ο κ. Σπ. Καρνέζης, μέσω της εταιρείας Vestri Trading, διαθέτουν νησιά στο σύμπλεγμα των Πεταλιών, απέναντι από το Μαρμάρι της Εύβοιας. Στους Πεταλιούς διαθέτει νησί και η κόρη του ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο. Η ελληνοκυπριακή οικογένεια Χατζηιωάννου με συμφέροντα στην ναυτιλία (ο Στέλιος Χατζηιωάννου είναι ιδρυτής του easyGroup) διαθέτει τη Σκυροπούλα στις Σποράδες. Ο κ. Οικονόμου, μεγαλομέτοχος της εισηγμένης στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης Dryships, είναι ιδιοκτήτης του Κορτιανού στις Κυκλάδες, ενώ ο κ. Μακρόπουλος, επίσης εφοπλιστής, απέκτησε πρόσφατα τον Κυθρό στο Ιόνιο. Η οικογένεια Νομικού διαθέτει τη Χρίστιανη στη Σαντορίνη.
Ωστόσο, δεν είναι μόνον οι εφοπλιστές ιδιοκτήτες νησιών. Η κ. Φάνη-Πάλλη Πετραλιά, υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης, κατέχει με συγγενικά της μέλη τη Ρήνια στις Σποράδες, νήσο επιφάνειας 1.000 στρεμμάτων. Μάλιστα, η κ. Πετραλιά δηλώνει την ιδιοκτησία αυτή κάθε χρόνο στο «πόθεν έσχες» των βουλευτών. Νησί έχει κληρονομήσει και ο τραγουδιστής κ. Βασίλης Τερλέγκας στο σύμπλεγμα των Εχινάδων στο Ιόνιο. Ωστόσο, οι Εχινάδες έχουν επίσης ενταχθεί σε καθεστώς Natura.
Στο σημείο αυτό προκύπτει και μία παραδοξότητα, καθώς όσοι ιδιώτες εμφανίζονται ως κληρονόμοι ιδιωτικών νησιών και τα δηλώνουν κάθε χρόνο στη φορολογική τους δήλωση, καλούνται να καταβάλουν Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), ακόμα και αν πρόκειται για «σχολάζουσες» ιδιοκτησίες, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας (Natura).
Εχουν και τους κινδύνους τους...
Ασφαλώς, ένα ιδιωτικό νησί δεν ενέχει μόνο την επενδυτική - αναπτυξιακή οπτική, υπό μορφή επενδύσεων τουριστικού χαρακτήρα ή την αξιοποίησή του για τη διαμόρφωση ενός ιδιωτικού παραδείσου. Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδίως σε αρκετά νησάκια του είδους στην Καραϊβική, έχει εμφανιστεί το φαινόμενο της χρήσης τέτοιων σημείων για τη διακίνηση ναρκωτικών ή το λαθρεμπόριο όπλων, χωρίς ουσιαστικά κανέναν έλεγχο.
Αλλο ένα ζήτημα που προκύπτει αφορά το ενδεχόμενο να γίνεται ξέπλυμα κεφαλαίων που έχουν αποκτηθεί από παράνομες δραστηριότητες. Ασφαλώς, δεν αναφερόμαστε στις περιπτώσεις των νησιών που αναγράφονται στον παρακείμενο πίνακα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δύσκολη η ταυτοποίηση της πραγματικής ταυτότητας του ιδιοκτήτη, καθώς πολλές φορές η α γορά ενός νησιού γίνεται μέσω εταιρείας offshore, τόσο για να απολαμβάνει τα σχετικά φορολογικά πλεονεκτήματα, όσο και να μην είναι εύκολος ο εντοπισμός του.
Βέβαια, στην περίπτωση της Ελλάδας οφείλει κανείς να αναλογιστεί και το ζήτημα του εθνικού συμφέροντος. Γι’ αυτό και η ελληνική πολιτεία διατηρεί το δικαίωμα να μην εγκρίνει την αγορά ενός νησιού, ιδίως στο Ανατολικό Αιγαίο, από ιδιώτη, αν κρίνει ότι θίγονται ζωτικά συμφέροντα της χώρας.
Comments