ΓΚΡΊΖΕΣ ΖΩΝΕΣ
Γκρίζες ζώνες, μια βόμβα στο Αιγαίο
Tου Aλεξη Παπαχελα
Στο Αιγαίο υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα, η οποία μπορεί να εκραγεί ανά πάσα στιγμή. Το όνομά της; Γκρίζες ζώνες. Από την ώρα που το 1996 η Αγκυρα έθεσε θέμα γκρίζων ζωνών με την κρίση των Ιμίων, τα πάντα μπορεί να συμβούν. Κλασικό παράδειγμα; Ενα ακόμη τουρκικό σκάφος προσαράζει σε βραχονησίδα, αρνείται την ελληνική βοήθεια και ο πλοίαρχός του ισχυρίζεται ότι μόνον οι τουρκικές αρχές έχουν δικαιοδοσία στη συγκεκριμένη περιοχή.
Εκείνη τη στιγμή το βασικό που θα απαιτηθεί είναι ψυχραιμία από την Αθήνα, το κυριότερο θα είναι «να μην τσιμπήσει», όπως συνέβη το 1996. Αν ο υπουργός Αμυνας κάνει ό,τι του κατέβει, η υπουργός Εξωτερικών το ίδιο και οι στρατιωτικοί έχουν δική τους ατζέντα, ο κίνδυνος κλιμάκωσης της κρίσης θα είναι μεγάλος. Μπακογιάννη και Μεϊμαράκης μιλάνε βέβαια συνεχώς και ακολουθούν πιστά τη γραμμή των χαμηλών τόνων.
Στην Αγκυρα όμως εκτυλίσσεται μια περίπλοκη όσο και θανάσιμη διελκυστίνδα εξουσίας ανάμεσα στους στρατηγούς πασάδες και την κυβέρνηση Ερντογάν. Κανείς δεν μπορεί να μαντέψει ποιος το πάει πού και βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι ένα ανεξέλεγκτο κέντρο θα στήσει ένα θερμό επεισόδιο για δικούς του εσωτερικούς πολιτικούς λόγους. Η Αγκυρα έχει, άλλωστε, καταστεί μια από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις για τους αναλυτές μεγάλων κυβερνήσεων.
Υπήρχαν πολλοί Ελληνες διπλωμάτες οι οποίοι υποστήριζαν το 1996 πως η Τουρκία δεν θα επέμενε στις γκρίζες ζώνες, αλλά θα τις χρησιμοποιούσε ως διαπραγματευτικό χαρτί. Θα τις έβγαζε δηλαδή από το τραπέζι με κάποιο αντάλλαγμα. Ο Τούρκος δεν δουλεύει έτσι όμως στο παζάρι: βάζει θέματα για να έχει και μετά τα υπερασπίζεται ως... ζωτικά.
Θυμάμαι ακόμη μια συνέντευξή μου με τον Γκιουνενσάι, πάλαι ποτέ υπουργό Εξωτερικών της γείτονος. Είχε ξεχάσει να αναφέρει στην απαντησή του τις «γκρίζες ζώνες». Με την άκρη του ματιού μου παρατήρησα ένα μάλλον... γκρίζο κύριο, προφανώς διπλωμάτη, να κουνάει ένα χαρτί που κάτι έγραφε με μεγάλα γράμματα. «Α, ναι», πρόσθεσε ο κ. Γκιουνενσάι, «μην ξεχάσω το μεγάλο θέμα των γκρίζων ζωνών». Το διπλωματικό κατεστημένο είχε επιβάλει για μια ακόμη φορά τη γραμμή του. «Και ποιες είναι αυτές οι ζώνες;» ρώτησα αφελώς για να πάρω την απάντηση: «Οποια περιοχή δεν έχει καθορισθεί σαφώς από διεθνή συνθήκη». «Εχετε λίστα;» επέμενα και έλαβα την αποστομωτική απάντηση: «Θα βάλουμε όλα τα νησιά, νησάκια και βραχονησίδες κάτω και θα αποφασίσουμε».
Εκει λοιπόν βρισκόμαστε ακόμη και σήμερα. Οποιος πιστεύει ότι μπορούμε να τα βρούμε με την Τουρκία χωρίς να αντιμετωπισθεί το «αγκάθι», όπως το έλεγε ο Πέτρος Μολυβιάτης με τη σοφία του, των γκρίζων ζωνών πέφτει έξω. Η υπουργός Εξωτερικών, η οποία ανακαλύπτει τελευταία πως βασική της μέριμνα δεν μπορεί να είναι μόνο οι εξωτερικές απειλές της χώρας αλλά και οι εσωτερικές βολές εναντίον της, το ξέρει και γι’ αυτό βαδίζει με το σύνθημα «δεν τσιμπάμε, χαμηλοί τόνοι και ψυχραιμία». Δεν είναι σέξι ή δημοφιλές σύνθημα, είναι όμως συνετό και ενδεδειγμένο για τη σημερινή δύσκολη συγκυρία.
Eκτύπωση | e-mail Πηγή καθημερινή 5.3.2007 lornion.blogspot.com
Tου Aλεξη Παπαχελα
Στο Αιγαίο υπάρχει μια ωρολογιακή βόμβα, η οποία μπορεί να εκραγεί ανά πάσα στιγμή. Το όνομά της; Γκρίζες ζώνες. Από την ώρα που το 1996 η Αγκυρα έθεσε θέμα γκρίζων ζωνών με την κρίση των Ιμίων, τα πάντα μπορεί να συμβούν. Κλασικό παράδειγμα; Ενα ακόμη τουρκικό σκάφος προσαράζει σε βραχονησίδα, αρνείται την ελληνική βοήθεια και ο πλοίαρχός του ισχυρίζεται ότι μόνον οι τουρκικές αρχές έχουν δικαιοδοσία στη συγκεκριμένη περιοχή.
Εκείνη τη στιγμή το βασικό που θα απαιτηθεί είναι ψυχραιμία από την Αθήνα, το κυριότερο θα είναι «να μην τσιμπήσει», όπως συνέβη το 1996. Αν ο υπουργός Αμυνας κάνει ό,τι του κατέβει, η υπουργός Εξωτερικών το ίδιο και οι στρατιωτικοί έχουν δική τους ατζέντα, ο κίνδυνος κλιμάκωσης της κρίσης θα είναι μεγάλος. Μπακογιάννη και Μεϊμαράκης μιλάνε βέβαια συνεχώς και ακολουθούν πιστά τη γραμμή των χαμηλών τόνων.
Στην Αγκυρα όμως εκτυλίσσεται μια περίπλοκη όσο και θανάσιμη διελκυστίνδα εξουσίας ανάμεσα στους στρατηγούς πασάδες και την κυβέρνηση Ερντογάν. Κανείς δεν μπορεί να μαντέψει ποιος το πάει πού και βεβαίως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι ένα ανεξέλεγκτο κέντρο θα στήσει ένα θερμό επεισόδιο για δικούς του εσωτερικούς πολιτικούς λόγους. Η Αγκυρα έχει, άλλωστε, καταστεί μια από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις για τους αναλυτές μεγάλων κυβερνήσεων.
Υπήρχαν πολλοί Ελληνες διπλωμάτες οι οποίοι υποστήριζαν το 1996 πως η Τουρκία δεν θα επέμενε στις γκρίζες ζώνες, αλλά θα τις χρησιμοποιούσε ως διαπραγματευτικό χαρτί. Θα τις έβγαζε δηλαδή από το τραπέζι με κάποιο αντάλλαγμα. Ο Τούρκος δεν δουλεύει έτσι όμως στο παζάρι: βάζει θέματα για να έχει και μετά τα υπερασπίζεται ως... ζωτικά.
Θυμάμαι ακόμη μια συνέντευξή μου με τον Γκιουνενσάι, πάλαι ποτέ υπουργό Εξωτερικών της γείτονος. Είχε ξεχάσει να αναφέρει στην απαντησή του τις «γκρίζες ζώνες». Με την άκρη του ματιού μου παρατήρησα ένα μάλλον... γκρίζο κύριο, προφανώς διπλωμάτη, να κουνάει ένα χαρτί που κάτι έγραφε με μεγάλα γράμματα. «Α, ναι», πρόσθεσε ο κ. Γκιουνενσάι, «μην ξεχάσω το μεγάλο θέμα των γκρίζων ζωνών». Το διπλωματικό κατεστημένο είχε επιβάλει για μια ακόμη φορά τη γραμμή του. «Και ποιες είναι αυτές οι ζώνες;» ρώτησα αφελώς για να πάρω την απάντηση: «Οποια περιοχή δεν έχει καθορισθεί σαφώς από διεθνή συνθήκη». «Εχετε λίστα;» επέμενα και έλαβα την αποστομωτική απάντηση: «Θα βάλουμε όλα τα νησιά, νησάκια και βραχονησίδες κάτω και θα αποφασίσουμε».
Εκει λοιπόν βρισκόμαστε ακόμη και σήμερα. Οποιος πιστεύει ότι μπορούμε να τα βρούμε με την Τουρκία χωρίς να αντιμετωπισθεί το «αγκάθι», όπως το έλεγε ο Πέτρος Μολυβιάτης με τη σοφία του, των γκρίζων ζωνών πέφτει έξω. Η υπουργός Εξωτερικών, η οποία ανακαλύπτει τελευταία πως βασική της μέριμνα δεν μπορεί να είναι μόνο οι εξωτερικές απειλές της χώρας αλλά και οι εσωτερικές βολές εναντίον της, το ξέρει και γι’ αυτό βαδίζει με το σύνθημα «δεν τσιμπάμε, χαμηλοί τόνοι και ψυχραιμία». Δεν είναι σέξι ή δημοφιλές σύνθημα, είναι όμως συνετό και ενδεδειγμένο για τη σημερινή δύσκολη συγκυρία.
Eκτύπωση | e-mail Πηγή καθημερινή 5.3.2007 lornion.blogspot.com
Comments