πηγή καθημερνή

ο σαρκασμός του Στρίντμπερκ από Η.Μαγκλίνη Ενα έργο κλασικό, δοσμένο όμως μέσα από μια σύγχρονη ματιά». Με αυτήν τη φράση συνοψίζει ο σκηνοθέτης Χανς Πέτερ Κλόος τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισε τον «Χορό του Θανάτου», του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, στην παράσταση που ανέβηκε με επιτυχία στο Theatre de la Madeleine του Παρισιού. Οι παραστάσεις του έργου συνεχίζονται στο Παρίσι (θα ολοκληρωθούν τον Ιούνιο), διακόπηκαν όμως για μια εβδομάδα, προκειμένου να ανεβεί το έργο στην Αθήνα, καθώς με το εμβληματικό ψυχόδραμα του Στρίντμπεργκ ανοίγει τις πύλες του το φεστιβάλ «Θέατρο πέρα από τα όρια», που διοργανώνει η Αττική Πολιτιστική Εταιρεία σε συνεργασία με την Ελληνική Θεαμάτων.

Στο Παλλάς

Αύριο Σάββατο και την Κυριακή, στο θέατρο «Παλλάς», θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την επιτυχημένη αυτή παράσταση, με την Σάρλοτ Ράμπλινγκ στον ρόλο της ματαιωμένης ηθοποιού Αλις, πλαισιωμένη από τους Μπερνάρ Βερλέ, Ντιντιέ Σαντρ, Οφηλία Κολμπ και Ματίας Μπενσά. «Οταν έγραφε αυτό το έργο ο Στρίντμπεργκ», μας λέει ο Κλόος, «είχε ήδη εμφανιστεί ο Φρόιντ και η ψυχανάλυση, και είχε δεχθεί τέτοιες επιρροές. Από αυτήν την άποψη απηχεί έντονα την εποχή του. Ωστόσο, ο τρόπος που θίγει το αδιέξοδο των ανθρώπινων σχέσεων έχει κάτι σύγχρονο». Ο Στρίντμπεργκ έγραψε το έργο αυτό σε ηλικία 51 ετών, είχε ήδη αφήσει πίσω του το νατουραλισμό και είχε περάσει στις σφαίρες του εξπρεσιονισμού. «Ο Μπέργκμαν το λάτρευε αυτό το έργο», προσθέτει ο Κλόος, «ακριβώς επειδή σε αυτό ο Στρίντμπεργκ προχωρεί σε μιαν ανατομία των σχέσεων».

Αναφορικά με τη δική του προσέγγιση, ο Κλόος υπογραμμίζει ότι «εδώ και δεκαετίες στη Γαλλία, ο Στρίντμπεργκ παίζεται με μια σοβαροφάνεια, παρουσιάζεται βαρύς, η έμφαση δίνεται μόνο στα δραματικά του στοιχεία. Ομως ο Στρίντμπεργκ έχει ένα σκοτεινό χιούμορ, έναν σαρκασμό. Εγώ τον προσέγγισα και σαν μαύρη κωμωδία».

Η παράσταση εγκωμιάστηκε από τους Γάλλους κριτικούς, αν και οι περισσότεροι στάθηκαν στην παρουσία της Ράμπλινγκ. «Ο Στρίντμπεργκ τής ταιριάζει γάντι», έγραψε η Le Monde και ο Κλόος συμφωνεί απόλυτα. «Είναι μεγάλη ηθοποιός. Δίνει μιαν άλλη αίσθηση στην ηρωίδα του Στρίντμπεργκ. Ντελικάτη αλλά και παγερή, διάφανη και την ίδια στιγμή μυστηριώδης. Δεν μένει στην επιφάνεια αλλά διεισδύει βαθιά μέσα στον ψυχισμό της ηρωίδας. Ηθελα από καιρό να της προτείνω να συνεργαστούμε και να έχει έναν τέτοιο ρόλο».

Μπέρνχαρντ και Τσέχωφ

Ο Χανς Πέτερ Κλόος έχει μακρά ιστορία τόσο στο θέατρο όσο και στο σινεμά. Ο ίδιος μας υπενθυμίζει την ταινία που γύρισε το 1977, τη βραβευμένη «Γερμανία το φθινόπωρο», με θέμα την τρομοκρατική οργάνωση «Μπάντερ Μάινχοφ» αλλά και κινηματογραφικές διασκευές έργων των Στρίντμπεργκ, Ιψεν αλλά και Σαίξπηρ. Μέσα στα άμεσα σχέδιά του είναι να ανεβάσει Τσέχωφ και Χάινερ Μίλερ. «Αναζητώ έργα που να εξερευνούν τις ανθρώπινες σχέσεις», μας λέει, αποκαλύπτοντας ότι σκοπεύει να διασκευάσει για το θέατρο έναν άλλο, σύγχρονο αυτήν τη φορά, βιτριολικό συγγραφέα: τον πρόωρα χαμένο Αυστριακό Τόμας Μπέρνχαρντ. «Με ενδιαφέρει αυτό που έχει κάνει με τη ζωή του Βίτγκενσταϊν», μας λέει. Επιμένετε λοιπόν στη μαύρη κωμωδία;Τον ρωτούμε. «Ναι, ο Μπέρνχαρντ, όπως και η νομπελίστα συγγραφέας Ελφρίντε Γέλινεκ, είναι δύο συγγραφείς που αγαπώ κυρίως γι’ αυτό το ανατρεπτικό χιούμορ τους». Εν αναμονή, λοιπόν, για να δούμε πως ο Κλόος θα τονίσει την πιο κωμική, αλλά πάντα μαύρη, πλευρά του Στρίντμπεργκ