επόμενοι κάβοι για τον Ερντογάν.Από Καθημερινή

Η παραίτηση του Αμπντουλάχ Γκιουλ από τη διεκδίκηση της προεδρίας δεν εκτόνωσε παρά μόνο προσωρινά τη σύγκρουση μεταξύ Ερντογάν και στρατιωτικών. Ο δρόμος προς τις βουλευτικές εκλογές που προβλέπεται να γίνουν στις 22 Ιουλίου περιέχει πολλές επικίνδυνες καμπές.

— Τι σηματοδοτεί πολιτικά η απόσυρση της υποψηφιότητας Γκιουλ;

— Από μόνη της, τίποτα. Μετά την ακύρωση της πρώτης ψηφοφορίας για την εκλογή προέδρου από το Συνταγματικό Δικαστήριο, με το σκεπτικό ότι χρειαζόταν η προσέλευση των δύο τρίτων των βουλευτών, και την αποχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης, ήταν φανερό ότι ο Γκιουλ δεν μπορούσε να εκλεγεί από την παρούσα Βουλή. Επομένως, η απόσυρσή του είχε απλώς τυπικό χαρακτήρα και επιτάχυνε την προσφυγή στις βουλευτικές εκλογές που καλούνται να δώσουν λύση στη σοβούσα κρίση.

— Ποια είναι τα προγνωστικά για τις βουλευτικές εκλογές;

— Δημοσκοπήσεις και αναλυτές συμφωνούν ότι το ισλαμικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) των Ερντογάν- Γκιουλ είναι πολύ πιθανό να εξασφαλίσει και αυτήν τη φορά την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, διότι επί Ερντογάν η τουρκική οικονομία αναπτύχθηκε κατά μέσον όρο κατά 7,3% σε ετήσια βάση, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα σχεδόν διπλασιάσθηκε. Και δεύτερον, χάρη στο ισχυρά πλειοψηφικό σύστημα, που αποκλείει από τη Βουλή όλα τα κόμματα που δεν συγκεντρώνουν τουλάχιστον το 10% των ψήφων.

— Επομένως, η επέμβαση των κεμαλιστών μέσω του Συνταγματικού Δικαστηρίου θα αποδειχθεί μπούμερανγκ;

— Μπορεί, αλλά δεν είναι βέβαιο. Η απειλή επέμβασης του στρατού δεν αποκλείεται, τουλάχιστον θεωρητικά, να αναγκάσει τον Ερντογάν να υπαναχωρήσει και να ορίσει άλλον, πιο αποδεκτό υποψήφιο για την προεδρία, αν και κάτι τέτοιο δεν διαφαίνεται μέχρι στιγμής. Επιπλέον, ο Ερντογάν κινδυνεύει να χάσει την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία αν σχηματισθεί ευρύς αντι- ισλαμικός συνασπισμός της αντιπολίτευσης ή αν η Κεντροδεξιά (τα κόμματα της Μητέρας Πατρίδας και του Ορθού Δρόμου) καταφέρει να μπει στη Βουλή. Τέλος, εκφράζονται φόβοι για μια ανώμαλη προεκλογική περίοδο, με επεισόδια ή προβοκάτσιες που θα μπορούσαν να αλλάξουν το κλίμα και να δρομολογήσουν σενάρια εκτροπής.

— Ποιο είναι το περιεχόμενο και ποια η πολιτική σκοπιμότητα της συνταγματικής αναθεώρησης που προωθεί ο Ερντογάν;

— Η κυριότερη από τις προτάσεις του ΑΚΡ, που άρχισαν να συζητιούνται χθες στην Εθνοσυνέλευση, προβλέπει να εκλέγεται στο εξής ο πρόεδρος της Δημοκρατίας όχι από το Κοινοβούλιο, αλλά απευθείας από τον λαό, με δυνατότητα δύο πενταετών θητειών, αντί της μιας επταετούς, όπως ισχύει σήμερα. Για να περάσει η τροποποίηση του Συντάγματος, χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων, την οποία διαθέτει ο Ερντογάν σε συνεργασία με το κεντροδεξιό κόμμα της Μητέρας Πατρίδας. Η σφυρηλάτηση της συμμαχίας των ισλαμιστών με την Κεντροδεξιά, ή τουλάχιστον, η αποτροπή ενός μετώπου κεμαλιστών (Μπαϊκάλ) με την Κεντροδεξιά, ήταν και ένας από τους βασικούς πολιτικούς στόχους αυτής της κίνησης του Ερντογάν. Εάν περάσει η τροπολογία, θεωρητικά μπορεί να διεξαχθούν ταυτόχρονα προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, στις 22 Ιουλίου.

— Είναι ρεαλιστικό αυτό το ενδεχόμενο;

— Μάλλον όχι. Είτε ο εν ενεργεία πρόεδρος, Αχμέντ Νετσντέτ Σεζέρ, η θητεία του οποίου λήγει στις 16 Μαΐου είτε η δικαστική εξουσία είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ασκήσουν βέτο σε ενδεχόμενη, σημαντική τροποποίηση του Συντάγματος από την παρούσα Βουλή. Αλλά και ο Σύνδεσμος Βιομηχάνων της Τουρκίας αντιδρά στην εσπευσμένη συνταγματική μεταρρύθμιση, γιατί φοβάται ότι θα μπορούσε να κλιμακώσει επικίνδυνα την έρπουσα πολιτική κρίση.