πηγή καθημερνή

Θέλουμε Πρόεδρο;

Tου Μπαμπη Παπαδημητριου

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση της VPRC για την «Καθημερινή», μια τεράστια πλειοψηφία πολιτών τάσσεται υπέρ της απευθείας εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη λαϊκή ψήφο. Το θυμήθηκα με αφορμή τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, η οποία θεωρείται -μάλλον για άσχετους και προφανώς συναισθηματικούς λόγους- ο στενότερος πολιτικός μας «συγγενής». Παρόμοιο είναι το σχήμα κυβερνητικής διοίκησης και στις Ηνωμένες Πολιτείες και, μάλιστα, ολιγότερο δεσποτικό από αυτό της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας, παρά ταύτα κανείς δεν το αναπολεί εξίσου, προφανώς αφού μας εμποδίζει ο «ζωώδης αντιαμερικανισμός» μας κι ας έχουν οι Αμερικανοί ένα από τα καλύτερα πολιτικά συστήματα που γνώρισε η Ιστορία.

Είναι αλήθεια ότι η σύγκρουση μεταξύ δύο μονομάχων καθιστά την πολιτική απλούστερη και ευκολοχώνευτη. Η διλημματική μορφή ανταποκρίνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στον τρόπο με τον οποίο εκφράζονται σήμερα οι πολίτες και οι μηχανισμοί κουλαντρίσματος των πεποιθήσεων που διαμορφώνει η κοινή γνώμη.

Δεν θα μάθουμε ποτέ τι ακριβώς είχε, το 1985, κατά νου ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ηταν απλώς μια κίνηση τακτικής; Φοβόταν ότι δεν θα γίνει ποτέ ο ίδιος πρόεδρος. Ή μήπως η μεταρρύθμιση, που έκανε τον πρωθυπουργό απόλυτο άρχοντα της κομματικής δημοκρατίας, ήταν ένα βήμα προς το αμερικανικό πρότυπο; Πάντως, το τελευταίο αυτό έχει, προφανώς, υιοθετήσει η χώρα μας.

Ο Κώστας Καραμανλής δεν δείχνει να έχει καμιά αντίρρηση. Ούτε εγώ θα είχα. Ούτε οι δημοσκοπήσεις. Σκεφτείτε μόνο τη σημασία την οποία αποδίδουν οι μετρητές τάσεων της κοινής γνώμης στον περίφημο δείκτη «Καταλληλότερος πρωθυπουργός ανεξαρτήτως κομματικής προτιμήσεως». Η διατύπωση του ερωτήματος όσο και οι απαντήσεις ουδόλως διαφέρουν από μια «μοναρχική» αντίληψη της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που προϋποθέτει η εύρυθμη λειτουργία της ελληνικής δημοκρατίας.

Η εκλογή Σαρκοζί, που πολλούς στενοχώρησε εδώ στην Ελλάδα, στηρίχθηκε με επάρκεια σ’ ένα σωστό συνδυασμό. Ο νέος πρόεδρος πρόσθεσε στο βαρύ γαλλικό κράτος, που αποτελεί λίθο και καύσιμο της εκείθεν δημοκρατίας, τις τακτικές και τον έξυπνο πολιτικό λόγο που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί πολιτικοί. Θέλετε κράτος, πάρτε κράτος. Περισσότερη αστυνομία, προστατευτισμός του χώρου ζωής και κατοικίας, εθνικές αξίες και περηφάνια. Επειδή όμως παραμένετε πολίτες μόνον όσο είστε ελεύθερα άτομα, οφείλετε να συνοδεύσετε το κυρίως πιάτο με περισσότερο ανταγωνισμό, εργασιακή ευελιξία, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον επιχειρηματία που κρύβετε μέσα σας ή σε εκείνον που έχετε απέναντί σας.

Και ακόμη: επειδή θα με μισήσετε για όσα υπόσχομαι να σας βάλω να κάνετε, διατυπώνω από τώρα την πρόθεσή μου να λέω ό,τι θέλω, όπως θέλω, όποτε θέλω, χωρίς τους περιορισμούς της «ενιαίας (αριστερής) σκέψης», κάτι σαν τον μονολιθισμό της ελληνικής Αριστεράς. Η συνταγή Σαρκοζί είναι εξαιρετική και για τα ελληνικά πράγματα. Με μια διαφορά. Ο Γάλλος πρόεδρος έχει πρωθυπουργό. Δίπλα στον Ελληνα πρωθυπουργό δεν υπάρχει νούμερο δύο.