Ανατροπή και φάρσα

Tου Κωστα Ιορδανιδη

Ενα ερώτημα πλανάται τις τελευταίες εβδομάδες στην εσωτερική σκηνή, εάν τα όσα διαδραματίζονται αποτελούν πολιτική ανατροπή ή φάρσα. Ασφαλώς δεν πρόκειται ούτε περί του ενός ούτε περί του άλλου. Τα όσα συμβαίνουν συνιστούν μιαν αποτύπωση της εθνικής μας ιδιορρυθμίας.

Μείζων ανατροπή κατά την περίοδο της μεταπολιτεύσεως συνετελέσθη με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981, που ανέβασε στην κεντρική σκηνή ομάδες περιθωριοποιημένες του ελληνικού πληθυσμού. Η έννοια μιας υπερκομματικής «ελίτ» –εάν ποτέ υπήρξε– υπονομεύθηκε με τρόπο συστηματικό και τάσεις εξισωτικές κατίσχυσαν στην λογική του μεταπολιτευτικού συστήματος. Το σύστημα εξουσίας κατέστη αντιπροσωπευτικότερο της ελληνικής κοινωνίας, αισθητικά ακαλαίσθητο, ευρύτερα διεφθαρμένο και ως εκ τούτου αναποτελεσματικότερο.

Τίποτε δεν είναι δυνατόν να μεταβάλει την διαμορφωθείσα κατάσταση. Συγκροτημένες δυνάμεις συμφερόντων που να επιθυμούν την ανατροπή δεν υφίστανται, αν και ένας συντριπτικός αριθμός μεμονωμένων πολιτών εύχεται κατ’ ιδίαν μια ριζοσπαστική αλλαγή της καταστάσεως.

Ο,τι εκλαμβάνεται ως ανατροπή είναι απλώς προσαρμογή σε αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, στη διαμόρφωση των οποίων θεωρητικώς συνέβαλαν και οι κυβερνήσεις της Ελλάδος. Προς την κατεύθυνση αυτή είναι αποφασισμένος να κινηθεί ο πρωθυπουργός κ. Κώστας Καραμανλής, όπως προέκυψε από τις τοποθετήσεις του στη Θεσσαλονίκη, προ δεκαπενθημέρου.

Εγκατέλειψε ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη τον παρηγορητικό λόγο προς τις ενδεείς τάξεις, ετάχθη σαφώς υπέρ της εφαρμογής του προγράμματος της Ν.Δ., που σημαίνει εφαρμογή των ούτως ειπείν μεταρρυθμίσεων. Ευελπιστεί ότι όταν επισυμβούν οι αλλαγές, άνεμος δημιουργικότητος θα πνεύσει στην ελληνική οικονομία. Ισως οι εκτιμήσεις του να επαληθευθούν ή ενδεχομένως οι επιλογές του να επαναφέρουν το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, και κατά πάσα πιθανότητα φαίνεται να έχει ξεπεράσει το δίλημμα αυτό.

Η ρύθμιση της Ολυμπιακής που εξηγγέλθη την περασμένη εβδομάδα είναι από μιαν άποψη η «κοινωνικότερη» που ήταν δυνατόν να υπάρξει. Ουδείς εκ των μονίμων υπαλλήλων του εθνικού αερομεταφορέως δεν πρόκειται να μείνει άνεργος, καθώς υπάρχει πρόνοια περί εθελουσίας εξόδου και μετατάξεων στον δημόσιο τομέα – ρυθμίσεις που ξεπερνούν τα πιο παράλογα όνειρα ενός εργαζομένου στον ιδιωτικό τομέα. Αλλά επιδόματα θα χαθούν, η πικρία θα μείνει και η εξοικονόμηση που θα επιτύχει το Δημόσιο δεν θα είναι ορατή για τον δοκιμαζόμενο πολίτη. Θα ακολουθήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις στον ΟΣΕ και στα λιμάνια και εν γένει το πρόγραμμα της Ν.Δ. θα έχει εφαρμοσθεί, αλλά είναι αβέβαιο εάν ο κ. Καραμανλής εξασφαλίσει πολιτικά οφέλη.

Το ουσιώδες είναι ότι το διεθνές κλίμα έχει αλλάξει ροπή, και οι ΗΠΑ που ηγούνται διεθνώς της φιλελεύθερης οικονομίας παρεμβαίνουν για να σώσουν από την χρεοκοπία ιδιωτικές επιχειρήσεις. Το κράτος αναδεικνύεται σε εγγυητή της οικονομίας και συγκυριακώς η Ελλάς μοιάζει ετεροχρονισμένη.

Ολα αυτά βεβαίως δεν συνηγορούν υπέρ της αντιλήψεως ότι διαδραματίζεται μια φάρσα στην ελληνική πολιτική ζωή, αλλά ούτε φυσικά και ανατροπή. Επιβεβαιώνουν την ελληνική ιδιορρυθμία, προκαλώντας συμπάθεια και θλίψη.