η πρόταση του Νίμιτς και η εφαρμογή της
Tου Αθανασιου Ελλις
Από την επομένη κιόλας της συνόδου κορυφής του Βουκουρεστίου, ο Σεπτέμβριος εμφανιζόταν ως η επόμενη φάση ουσιαστικών εξελίξεων στο θέμα των Σκοπίων. Αφού προηγήθηκε η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην ΠΓΔΜ και η εθνικιστική έξαρση της προεκλογικής περιόδου, ακολούθησαν η μανιώδης επιστολομανία του κ. Γκρούεφσκι και οι παντός είδους διεκδικήσεις, για να φθάσουμε αισίως στον Σεπτέμβριο.
Με αφετηρία τη συνάντηση του Μάθιου Νίμιτς με τους διαπραγματευτές των δύο χωρών την ερχόμενη Πέμπτη στη Νέα Υόρκη, εισερχόμαστε στην τελική ευθεία. Το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου προσφέρει ευκαιρίες και παγίδες. Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ενδεχομένως, ο κ. Νίμιτς να επιδιώξει συνάντηση σε υψηλότερο πολιτικό επίπεδο καθώς θα βρίσκονται εκεί η Ντόρα Μπακογιάννη και η πολιτική ηγεσία των Σκοπίων.
Παρά τα εμπόδια που εμφανίζονται, ο μεσολαβητής του ΟΗΕ ετοιμάζεται να καταθέσει νέα πρόταση. Εάν καταλήξει στο «Βόρεια Μακεδονία» οι πιθανότητες αποδοχής είναι πολλές. Το πρόθεμα «Βόρεια», «Ανω», ή «Ορεινή» ανταποκρίνεται στην απαίτηση της Ελλάδας για γεωγραφικό προσδιορισμό, οικοδομεί την οριστική ονομασία της χώρας πάνω στη λέξη «Μακεδονία», δεν προσβάλλει τους Αλβανούς (όπως θα έκανε το «Σλαβομακεδονία») αλλά ούτε και όσους πολίτες της χώρας δεν διαμένουν στην πρωτεύουσα (όπως θα έκανε ίσως το «Δημοκρατία της Μακεδονίας–Σκόπια»), ενώ είναι μια ονομασία χρηστική για τη διεθνή κοινότητα (σε αντίθεση με ένα όνομα στα σλαβικά όπως το Republika Makodonija). Πρόκειται δε για σύνθετη ονομασία, η οποία πριν από μερικά χρόνια είχε ουσιαστικά γίνει αποδεκτή και από τις δυο χώρες.
Σε ό,τι αφορά την εθνική ταυτότητα και τη γλώσσα, αυτές δεν είναι αρμοδιότητα του ΟΗΕ και του μεσολαβητή, ο οποίος έχει επωμισθεί την επίλυση της μοναδικής εναπομείνασας διαφοράς που αφορά το όνομα. Σκοπός του κ. Νίμιτς είναι να λύσει υφιστάμενα προβλήματα, όχι να δημιουργήσει νέα. Διότι, εάν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, θα προκαλέσει όχι μόνο τους Ελληνες αλλά και τους Βούλγαρους. Ο μεσολαβητής μπορεί κάλλιστα να επισημάνει την ανάγκη σεβασμού της εθνικής ταυτότητας κάθε λαού, χωρίς να πάρει ο ίδιος θέση αφού δεν προβλέπεται από τη διαδικασία που υπηρετεί.
Τέλος, η σκέψη που φαίνεται να αιωρείται για μιαν ενδεχομένως μακρά μεταβατική περίοδο έως την οριστική υιοθέτηση της κοινώς αποδεκτής ονομασίας, ουσιαστικά περιπλέκει την εφαρμογή της λύσης και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Αθήνα. Είναι κατανοητό ότι θα χρειασθεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα, για να αλλάξουν τα διαβατήρια και άλλα έγγραφα. Ομως, για να συναινέσει η Ελλάδα στην ένταξη της γειτονικής χώρας στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία, δηλαδή να έχει αλλάξει η επίσημη ονομασία της χώρας, τόσο στους διεθνείς οργανισμούς όσο και στις διμερείς σχέσεις.
Από την επομένη κιόλας της συνόδου κορυφής του Βουκουρεστίου, ο Σεπτέμβριος εμφανιζόταν ως η επόμενη φάση ουσιαστικών εξελίξεων στο θέμα των Σκοπίων. Αφού προηγήθηκε η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην ΠΓΔΜ και η εθνικιστική έξαρση της προεκλογικής περιόδου, ακολούθησαν η μανιώδης επιστολομανία του κ. Γκρούεφσκι και οι παντός είδους διεκδικήσεις, για να φθάσουμε αισίως στον Σεπτέμβριο.
Με αφετηρία τη συνάντηση του Μάθιου Νίμιτς με τους διαπραγματευτές των δύο χωρών την ερχόμενη Πέμπτη στη Νέα Υόρκη, εισερχόμαστε στην τελική ευθεία. Το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου προσφέρει ευκαιρίες και παγίδες. Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ενδεχομένως, ο κ. Νίμιτς να επιδιώξει συνάντηση σε υψηλότερο πολιτικό επίπεδο καθώς θα βρίσκονται εκεί η Ντόρα Μπακογιάννη και η πολιτική ηγεσία των Σκοπίων.
Παρά τα εμπόδια που εμφανίζονται, ο μεσολαβητής του ΟΗΕ ετοιμάζεται να καταθέσει νέα πρόταση. Εάν καταλήξει στο «Βόρεια Μακεδονία» οι πιθανότητες αποδοχής είναι πολλές. Το πρόθεμα «Βόρεια», «Ανω», ή «Ορεινή» ανταποκρίνεται στην απαίτηση της Ελλάδας για γεωγραφικό προσδιορισμό, οικοδομεί την οριστική ονομασία της χώρας πάνω στη λέξη «Μακεδονία», δεν προσβάλλει τους Αλβανούς (όπως θα έκανε το «Σλαβομακεδονία») αλλά ούτε και όσους πολίτες της χώρας δεν διαμένουν στην πρωτεύουσα (όπως θα έκανε ίσως το «Δημοκρατία της Μακεδονίας–Σκόπια»), ενώ είναι μια ονομασία χρηστική για τη διεθνή κοινότητα (σε αντίθεση με ένα όνομα στα σλαβικά όπως το Republika Makodonija). Πρόκειται δε για σύνθετη ονομασία, η οποία πριν από μερικά χρόνια είχε ουσιαστικά γίνει αποδεκτή και από τις δυο χώρες.
Σε ό,τι αφορά την εθνική ταυτότητα και τη γλώσσα, αυτές δεν είναι αρμοδιότητα του ΟΗΕ και του μεσολαβητή, ο οποίος έχει επωμισθεί την επίλυση της μοναδικής εναπομείνασας διαφοράς που αφορά το όνομα. Σκοπός του κ. Νίμιτς είναι να λύσει υφιστάμενα προβλήματα, όχι να δημιουργήσει νέα. Διότι, εάν κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, θα προκαλέσει όχι μόνο τους Ελληνες αλλά και τους Βούλγαρους. Ο μεσολαβητής μπορεί κάλλιστα να επισημάνει την ανάγκη σεβασμού της εθνικής ταυτότητας κάθε λαού, χωρίς να πάρει ο ίδιος θέση αφού δεν προβλέπεται από τη διαδικασία που υπηρετεί.
Τέλος, η σκέψη που φαίνεται να αιωρείται για μιαν ενδεχομένως μακρά μεταβατική περίοδο έως την οριστική υιοθέτηση της κοινώς αποδεκτής ονομασίας, ουσιαστικά περιπλέκει την εφαρμογή της λύσης και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Αθήνα. Είναι κατανοητό ότι θα χρειασθεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα, για να αλλάξουν τα διαβατήρια και άλλα έγγραφα. Ομως, για να συναινέσει η Ελλάδα στην ένταξη της γειτονικής χώρας στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία, δηλαδή να έχει αλλάξει η επίσημη ονομασία της χώρας, τόσο στους διεθνείς οργανισμούς όσο και στις διμερείς σχέσεις.
Comments
Ερωτηματικά για την ουδετερότητα Νίμιτς
Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ ON LINE
Κυριακή, 19 Οκτωβρίου 2008 12:45
Ερωτηματικά για την ακεραιότητα του Μάθιου Νίμιτς ως αμερόληπτου διαμεσολαβητή εγείρει αποκάλυψη εγγράφου «φωτιά» της αμερικανικής πρεσβείας στα Σκόπια για τη δέσμη προτάσεων που παρουσίασε ο Αμερικανός διπλωμάτης στον τελευταίο γύρο διαπραγματεύσεων για το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ.
Όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Το Εθνος», έγγραφο της αμερικανικής πρεσβείας προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ το Συμβούλιο Ασφαλείας και το Γενικό Επιτελείο των ΗΠΑ, με ημερομηνία 29 Ιουλίου 2008, αποδεικνύει ότι η αμερικανική πλευρά ειχε προετοιμάσει την πρόταση διπλής ονομασίας και αφού τη συζήτησε με τους Σκοπιανούς, την παρέδωσε στον Μάθιου Νίμιτς για την παρουσιάσει στους διαπραγματευτές Ελλάδος και ΠΓΔΜ.
Ετσι, αποδεικνύεται ότι το τελευταίο «πακέτο Νίμιτς» που παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα και την ΠΓΔΜ από τον ειδικό μεσολαβητή του ΟΗΕ, αρχικά στις 11 Σεπτεμβρίου και στην τελική του μορφή στις 8 Οκτωβρίου, ήταν προϊόν αμερικανικής έμπνευσης και επεξεργασίας και το κυριότερο εν γνώσει της σκοπιανής πλευράς.
Όπως γραφει το «Εθνος», το αμερικανικό σχέδιο της 29ης Ιουλίου προέβλεπε την ονομασία «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», εισάγοντας όμως μορφή διπλής ονομασίας, καθώς το νέο όνομα υποχρεωτικώς θα εφαρμοζόταν μόνο σε διεθνείς οργανισμούς και ενδεχομένως σε πολυμερείς συμφωνίες, και στις διμερείς σχέσεις θα αφηνόταν στη διακριτική ευχέρεια των χωρών ποιο όνομα θα χρησιμοποιούν.
Παράλληλα, ιδιαίτερα έμφαση δίδεται στην ικανοποίηση της βασικής διεκδίκησης των Σκοπίων για «μακεδονική» εθνικότητα και γλώσσα, ενώ ανησυχητική είναι η στάση της αμερικανικής πλευρά στο θέμα των λεγόμενων «Αιγαιατών Μακεδόνων», που προκλητικά εγείρει ο πρωθυπουργός των Σκοπίων.
Πιο συγκεκριμένα για το θέμα της εθνικής ταυτότητας, στο έγγραφο αναφέρεται ότι η γλώσσα και η εθνικότητα (nationality) θα καλούνται Μακεδονική (Macedonian), αλλά αυτό -σημειώνεται- «θα μπορούσε να διευθετηθεί σιωπηλώς, πιθανώς ως επισυναπτόμενο Παράρτημα σε μια απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ή σε μερικά άλλα εσωτερικά έγγραφα των Ηνωμένων Εθνών, που δεν υπόκειται στην ελληνική εξέταση/ έγκριση». «Η τελική διαπραγματευτική γραμμή (bottom line) είναι ότι η Μακεδονία χρειάζεται διασφαλίσεις ότι η γλώσσα, η εθνικότητα κλπ. θα συνεχίσουν να αποκαλούνται Μακεδονική και όχι ?Βορειομακεδονική?», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα πάντα με το έγγραφο της αμερικανικής πρεσβείας, ο πρωθυπουργός Γκρούεφσκι επιθυμεί ο επιθετικός προσδιορισμός «Βόρεια» να μπει σε παρένθεση και η αναγνώριση της «Μακεδονικής γλώσσας και εθνικότητας» να είναι ρητή, παρά σιωπηρή. Τέλος, σημειώνεται, «θα ήθελε να περιορίσει τη χρήση της νέας ονομασίας, στους διεθνείς οργανισμούς που ήδη χρησιμοποιείται το FΥRΟΜ».
http://www.youtube.com/watch?v=2RTWkc2Ylfs