Ηχηρό μήνυμα προς Μόσχα έστειλε η Ε.Ε.
Η συμβολική πίεση σηματοδοτεί ένα βήμα μπροστά για τους «27»
The Economist
Εάν έχετε αμφιβολίες, μια υπενθύμιση θα σας βοηθούσε. Η γαλλική κυβέρνηση διακήρυξε τη Δευτέρα, 1η Σεπτεμβρίου, ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρεί ότι οι σχέσεις της με τη Ρωσία έχουν φθάσει σε «σταυροδρόμι», εξαιτίας της κρίσης στη Γεωργία. Η προειδοποίηση –που ακούστηκε τολμηρή, χωρίς να έχει ουσία– σκιαγράφησε το όλο κλιμα, καθώς οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονταν στις Βρυξέλλες για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής αφιερωμένη στην πρόσφατο πόλεμο στον Καύκασο. (Τέτοιου είδους σύνοδοι σπανίζουν: η τελευταία έγινε το 2003 για τον πόλεμο στο Ιράκ).
Ηπια απειλή
Ο οικοδεσπότης, Νικολά Σαρκοζί, άφησε να εννοηθεί ότι και μόνον η θέα τόσων πολλών ηγετών, οι οποίοι συζητούν τις σχέσεις με τη Ρωσία, ισοδυναμεί με ηχηρό μήνυμα. Το... περίεργο είναι ότι μπορεί να έχει δίκιο. Την ώρα που η σύνοδος τελείωνε, ύστερα από τέσσερις ώρες συνομιλιών κεκλεισμένων των θυρών, οι 27 ηγέτες της Ε.Ε. συσπειρώθηκαν πίσω από την απειλή (αν και ήπια απειλή) της αναστολής των συνομιλιών για την ανανέωση της στρατηγικής συνεργασίας Ρωσίας - Ευρώπης, έως ότου αποσυρθούν όλα τα ρωσικά στρατεύματα από τις «αποτρεπτικές ζώνες» γύρω από τη Γεωργία και επιστρέψουν στις θέσεις που κρατούσαν προτού ξεσπάσουν οι μάχες την 7ης Αυγούστου. Το μέτρο συνοδεύτηκε από ένα τελεσίγραφο. Ο κ. Σαρκοζί, του οποίου η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ενωσης έως τα τέλη του χρόνου, θα μεταβεί στη Μόσχα στις 8 Σεπτεμβρίου για να συζητήσει το θέμα της ρωσικής αποχώρησης και για άλλα αναγκαία μέτρα, προκειμένου η Ρωσία να εφαρμόσει πλήρως το σχέδιο εκεχειρίας έξι σημείων της Ε.Ε.
Είναι αλήθεια ότι το σχέδιο έχει πολλές ασάφειες. Η Ε.Ε. επιθυμεί να ανανεώσει τη συμφωνία συνεργασίας πολύ περισσότερο από τους Ρώσους. Επιπλέον, η ίδια συμφωνία έχει ήδη «παγώσει» δύο φορές έως τώρα, εξαιτίας των διαφωνιών Ρωσίας - Πολωνίας και Ρωσίας - Λιθουανίας, χωρίς όμως να «παγώσουν» και οι σχέσεις.
Η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι η Ρωσία ήδη συμφώνησε, στη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας μεταξύ των προέδρων Μεντβέντεφ και Σαρκοζί, να αποσύρει τα στρατεύματά της στις θέσεις που είχαν πριν από τις 7 Αυγούστου.
Οι 27 χώρες της Ε.Ε. δήλωσαν ομόφωνα ότι η ρωσική πολιτική στη Γεωργία ξεπέρασε το επιτρεπτό όριο και ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σύμφωνα με τα λόγια επιφανούς διπλωμάτη, δεν μπορούν να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τη Μόσχα όπως παλιά. Υπό αυτό το πρίσμα, η φύση της απειλής κατά της Ρωσίας είχε μικρότερη σημασία από το γεγονός ότι... ανακοινώθηκε. Η χρονική στιγμή της συνόδου ήταν εξίσου σημαντική.
Πριν περάσουν 24 ώρες, ο κ. Μεντβέντεφ έστειλε σαφές μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο, αναλύοντας τις θέσεις της Ρωσίας για τα συμφέροντά της στο εξωτερικό, περιλαμβανομένου του δικαιώματός της να προστατεύσει τη «ζωή και αξιοπρέπεια» των Ρώσων πολιτών όπου κι αν ζουν.
Ο κ. Μεντβέντεφ πρόσθεσε ότι η Ρωσία προτίθεται να προστατεύσει τα συμφέροντά της σε νευραλγικά σημεία του κόσμου, είτε κοντά στα σύνορά της είτε στην ιστορική σφαίρα επιρροής της.
Δεν είναι αποδεκτό να επιστρέφουμε σε τέτοιες ιδέες, όπως οι «σφαίρες επιρροής», δήλωσε ο κ. Σαρκοζί στο τέλος της συνόδου. «Η Γιάλτα τελείωσε», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις συμφωνίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα σκληρά λόγια παραμένουν λόγια, αλλά σηματοδοτούν ένα βήμα μπροστά για την Ε.Ε.
Τα αρχικά συμπεράσματα της συνόδου που «διέδωσε» η Γαλλία ήταν ανίσχυρα σε σημείο τραγικό. Η Ε.Ε. εκλήθη να συμφωνήσει απλώς στο ότι θα «επιβλέπει» τη ρωσική πολιτική στον Καύκασο έως ότου επανεξετάσει το ζήτημα στη σύνοδο κορυφής με τη Ρωσία τον Νοέμβριο. Εάν η Ρωσία δεν εφήρμοζε το σχέδιο, η στάση της θα οδηγούσε «σε αποφάσεις σχετικά με τη συνέχιση των συνομιλιών για τις μελλοντικές σχέσεις».
Υπέρ και κατά των κυρώσεων
Η διάσπαση ήταν επίσης πιθανή. Η Πολωνία, η Βρετανία και τα κράτη της Βαλτικής έφθασαν στη σύνοδο ζητώντας σαφή μέτρα κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Πολλοί άλλοι, όπως ο Ιταλός πρωθυπουργός, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, έφθασαν απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για κυρώσεις· (με μελοδραματικό ύφος, ο κ. Μπερλουσκόνι αποκάλεσε τη Ρωσία «πλούσια σε ενέργεια πυρηνική δύναμη» που θα μπορούσε να σκοτώσει όλους στον πλανήτη «δέκα φορές»).
Δεν υπάρχει εγγύηση ότι η Ρωσία θα λυγίσει υπό τη συμβολική πίεση της Ε.Ε. Η ώρα των κυρώσεων μπορεί να έρθει, αναγνώρισε ο κ. Σαρκοζί. Εάν πράγματι έρθει, όπως είπε, δεν θα σημάνει απαραιτήτως ότι η Ε.Ε. δεν υπήρξε αποτελεσματική τηρώντας ενιαία και μετριοπαθή στάση στη σύνοδο του Σεπτεμβρίου. Ο χρόνος θα δείξει. Αλλά για μια φορά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποδείχθηκαν ενωμένοι καταδικάζοντας μια πράξη ρωσικής επιθετικότητας. Αυτό είναι καινούργιο και καλοδεχούμενο.
Kathimerini.
The Economist
Εάν έχετε αμφιβολίες, μια υπενθύμιση θα σας βοηθούσε. Η γαλλική κυβέρνηση διακήρυξε τη Δευτέρα, 1η Σεπτεμβρίου, ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρεί ότι οι σχέσεις της με τη Ρωσία έχουν φθάσει σε «σταυροδρόμι», εξαιτίας της κρίσης στη Γεωργία. Η προειδοποίηση –που ακούστηκε τολμηρή, χωρίς να έχει ουσία– σκιαγράφησε το όλο κλιμα, καθώς οι 27 Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονταν στις Βρυξέλλες για μια έκτακτη σύνοδο κορυφής αφιερωμένη στην πρόσφατο πόλεμο στον Καύκασο. (Τέτοιου είδους σύνοδοι σπανίζουν: η τελευταία έγινε το 2003 για τον πόλεμο στο Ιράκ).
Ηπια απειλή
Ο οικοδεσπότης, Νικολά Σαρκοζί, άφησε να εννοηθεί ότι και μόνον η θέα τόσων πολλών ηγετών, οι οποίοι συζητούν τις σχέσεις με τη Ρωσία, ισοδυναμεί με ηχηρό μήνυμα. Το... περίεργο είναι ότι μπορεί να έχει δίκιο. Την ώρα που η σύνοδος τελείωνε, ύστερα από τέσσερις ώρες συνομιλιών κεκλεισμένων των θυρών, οι 27 ηγέτες της Ε.Ε. συσπειρώθηκαν πίσω από την απειλή (αν και ήπια απειλή) της αναστολής των συνομιλιών για την ανανέωση της στρατηγικής συνεργασίας Ρωσίας - Ευρώπης, έως ότου αποσυρθούν όλα τα ρωσικά στρατεύματα από τις «αποτρεπτικές ζώνες» γύρω από τη Γεωργία και επιστρέψουν στις θέσεις που κρατούσαν προτού ξεσπάσουν οι μάχες την 7ης Αυγούστου. Το μέτρο συνοδεύτηκε από ένα τελεσίγραφο. Ο κ. Σαρκοζί, του οποίου η χώρα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ενωσης έως τα τέλη του χρόνου, θα μεταβεί στη Μόσχα στις 8 Σεπτεμβρίου για να συζητήσει το θέμα της ρωσικής αποχώρησης και για άλλα αναγκαία μέτρα, προκειμένου η Ρωσία να εφαρμόσει πλήρως το σχέδιο εκεχειρίας έξι σημείων της Ε.Ε.
Είναι αλήθεια ότι το σχέδιο έχει πολλές ασάφειες. Η Ε.Ε. επιθυμεί να ανανεώσει τη συμφωνία συνεργασίας πολύ περισσότερο από τους Ρώσους. Επιπλέον, η ίδια συμφωνία έχει ήδη «παγώσει» δύο φορές έως τώρα, εξαιτίας των διαφωνιών Ρωσίας - Πολωνίας και Ρωσίας - Λιθουανίας, χωρίς όμως να «παγώσουν» και οι σχέσεις.
Η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ δήλωσε ότι η Ρωσία ήδη συμφώνησε, στη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας μεταξύ των προέδρων Μεντβέντεφ και Σαρκοζί, να αποσύρει τα στρατεύματά της στις θέσεις που είχαν πριν από τις 7 Αυγούστου.
Οι 27 χώρες της Ε.Ε. δήλωσαν ομόφωνα ότι η ρωσική πολιτική στη Γεωργία ξεπέρασε το επιτρεπτό όριο και ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σύμφωνα με τα λόγια επιφανούς διπλωμάτη, δεν μπορούν να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τη Μόσχα όπως παλιά. Υπό αυτό το πρίσμα, η φύση της απειλής κατά της Ρωσίας είχε μικρότερη σημασία από το γεγονός ότι... ανακοινώθηκε. Η χρονική στιγμή της συνόδου ήταν εξίσου σημαντική.
Πριν περάσουν 24 ώρες, ο κ. Μεντβέντεφ έστειλε σαφές μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο, αναλύοντας τις θέσεις της Ρωσίας για τα συμφέροντά της στο εξωτερικό, περιλαμβανομένου του δικαιώματός της να προστατεύσει τη «ζωή και αξιοπρέπεια» των Ρώσων πολιτών όπου κι αν ζουν.
Ο κ. Μεντβέντεφ πρόσθεσε ότι η Ρωσία προτίθεται να προστατεύσει τα συμφέροντά της σε νευραλγικά σημεία του κόσμου, είτε κοντά στα σύνορά της είτε στην ιστορική σφαίρα επιρροής της.
Δεν είναι αποδεκτό να επιστρέφουμε σε τέτοιες ιδέες, όπως οι «σφαίρες επιρροής», δήλωσε ο κ. Σαρκοζί στο τέλος της συνόδου. «Η Γιάλτα τελείωσε», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις συμφωνίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα σκληρά λόγια παραμένουν λόγια, αλλά σηματοδοτούν ένα βήμα μπροστά για την Ε.Ε.
Τα αρχικά συμπεράσματα της συνόδου που «διέδωσε» η Γαλλία ήταν ανίσχυρα σε σημείο τραγικό. Η Ε.Ε. εκλήθη να συμφωνήσει απλώς στο ότι θα «επιβλέπει» τη ρωσική πολιτική στον Καύκασο έως ότου επανεξετάσει το ζήτημα στη σύνοδο κορυφής με τη Ρωσία τον Νοέμβριο. Εάν η Ρωσία δεν εφήρμοζε το σχέδιο, η στάση της θα οδηγούσε «σε αποφάσεις σχετικά με τη συνέχιση των συνομιλιών για τις μελλοντικές σχέσεις».
Υπέρ και κατά των κυρώσεων
Η διάσπαση ήταν επίσης πιθανή. Η Πολωνία, η Βρετανία και τα κράτη της Βαλτικής έφθασαν στη σύνοδο ζητώντας σαφή μέτρα κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Πολλοί άλλοι, όπως ο Ιταλός πρωθυπουργός, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, έφθασαν απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για κυρώσεις· (με μελοδραματικό ύφος, ο κ. Μπερλουσκόνι αποκάλεσε τη Ρωσία «πλούσια σε ενέργεια πυρηνική δύναμη» που θα μπορούσε να σκοτώσει όλους στον πλανήτη «δέκα φορές»).
Δεν υπάρχει εγγύηση ότι η Ρωσία θα λυγίσει υπό τη συμβολική πίεση της Ε.Ε. Η ώρα των κυρώσεων μπορεί να έρθει, αναγνώρισε ο κ. Σαρκοζί. Εάν πράγματι έρθει, όπως είπε, δεν θα σημάνει απαραιτήτως ότι η Ε.Ε. δεν υπήρξε αποτελεσματική τηρώντας ενιαία και μετριοπαθή στάση στη σύνοδο του Σεπτεμβρίου. Ο χρόνος θα δείξει. Αλλά για μια φορά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποδείχθηκαν ενωμένοι καταδικάζοντας μια πράξη ρωσικής επιθετικότητας. Αυτό είναι καινούργιο και καλοδεχούμενο.
Kathimerini.
Comments