Τζάμπα πήγε ο αστακός...
από καθημερινή
Του Πετρου Παπακωνσταντινου
Ο αργός θάνατος του πρώην πράκτορα της KGB Αλεξάντερ Λιτβινένκο, ο οποίος δηλητηριάστηκε υπό μυστηριώδεις συνθήκες στο Λονδίνο, κατέληξε να συμβολίζει τον βαθμιαίο «δηλητηριασμό» των σχέσεων Ρωσίας - Δύσης, διαψεύδοντας τις φρούδες ελπίδες που είχε γεννήσει η πρόσφατη «σύνοδος του αστακού» μεταξύ Μπους και Πούτιν, στο Μέιν. Η απόφαση της Βρετανίας να απελάσει τέσσερις Ρώσους διπλωμάτες πυροδότησε διπλωματικό πόλεμο, τροφοδοτώντας παραλληλισμούς-κλισέ με την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Το Λονδίνο επικαλείται την άρνηση της Μόσχας να εκδώσει τον επίσης πρώην πράκτορα, Αντρέι Λουγκοβόι, ο οποίος θεωρείται από τις βρετανικές αρχές ως ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος για τη δολοφονία του Λιτβινένκο, ενός Βρετανού υπηκόου. Η Μόσχα απαντά ότι το ρωσικό σύνταγμα απαγορεύει την έκδοση Ρώσου πολίτη και ότι το Λονδίνο αρνήθηκε να εκδώσει τον εκπρόσωπο των Τσετσένων τρομοκρατών Αχμέντ Ζακάγεφ και τον «ολιγάρχη» Μπορίς Μπερεζόφσκι. Ο τελευταίος είχε δηλώσει ανοιχτά στον Guardian, τον περασμένο Απρίλιο, ότι χρηματοδοτεί τη βίαιη ανατροπή του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Υπό άλλες συνθήκες, θα επρόκειτο για τρικυμία σε ένα ποτήρι νερό. Αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών- πρακτόρων των δύο χωρών έγιναν και το 1996, όταν πρόεδρος της Ρωσίας ήταν ο «φίλος της Δύσης» Μπορίς Γέλτσιν, χωρίς να τρωθούν καίρια οι διμερείς σχέσεις. Πρόσφατα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να παραδώσουν στη σύμμαχό τους Ιταλία πράκτορες της CIA, οι οποίοι επρόκειτο να δικαστούν για παράνομες απαγωγές υπόπτων για τρομοκρατική δράση επί ιταλικού εδάφους, χωρίς να διανοηθεί η κυβέρνηση Πρόντι να ξεκινήσει διπλωματικό πόλεμο με την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, το ρωσοβρετανικό επεισόδιο αποκτά εντελώς διαφορετικές διαστάσεις, καθώς εγγράφεται στο γενικότερο πλαίσιο της εν εξελίξει αμερικανορωσικής σύγκρουσης, σε σειρά μετώπων: Κοσσυφοπέδιο, αντιπυραυλική ασπίδα, συνθήκες για τον έλεγχο των εξοπλισμών, διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Σ’ αυτή τη σύγκρουση, παρά την επιστροφή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην «αντιιμπεριαλιστική» ρητορεία άλλων εποχών, η Ρωσία βρίσκεται στο ρόλο όχι του επιτιθέμενου, αλλά του αμυνόμενου: Ηταν η κυβέρνηση Μπους που αποσύρθηκε μονομερώς από τη συνθήκη ελέγχου των βαλιστικών πυραύλων, βάλθηκε να περικυκλώσει τη Ρωσία με βάσεις σε Πολωνία, Τσεχία, Βουλγαρία και Ρουμανία, απέρριψε τη συμβιβαστική πρόταση Πούτιν για αντιπυραυλική ασπίδα στο Αζερμπαϊτζάν, απέφυγε να επικυρώσει και παραβίασε στην πράξη τη συμφωνία περιορισμού των συμβατικών δυνάμεων. Δεν είναι χωρίς σημασία το γεγονός ότι ο κάθε άλλο παρά αντιδυτικός Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πήρε καθαρά το μέρος του Βλαντιμίρ Πούτιν και καυτηρίασε τις ΗΠΑ σε όλα αυτά τα επίμαχα θέματα. Η ρωσοφοβική πολιτική της κυβέρνησης Μπους απειλεί να προκαλέσει ρήξη στις σχέσεις της Ρωσίας με την Ευρώπη, η οποία εμφανίζεται για πολλοστή φορά διχασμένη και αμήχανη, περισσότερο αντικείμενο παρά υποκείμενο της παγκόσμιας πολιτικής διαπάλης.
από καθημερινή
Του Πετρου Παπακωνσταντινου
Ο αργός θάνατος του πρώην πράκτορα της KGB Αλεξάντερ Λιτβινένκο, ο οποίος δηλητηριάστηκε υπό μυστηριώδεις συνθήκες στο Λονδίνο, κατέληξε να συμβολίζει τον βαθμιαίο «δηλητηριασμό» των σχέσεων Ρωσίας - Δύσης, διαψεύδοντας τις φρούδες ελπίδες που είχε γεννήσει η πρόσφατη «σύνοδος του αστακού» μεταξύ Μπους και Πούτιν, στο Μέιν. Η απόφαση της Βρετανίας να απελάσει τέσσερις Ρώσους διπλωμάτες πυροδότησε διπλωματικό πόλεμο, τροφοδοτώντας παραλληλισμούς-κλισέ με την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Το Λονδίνο επικαλείται την άρνηση της Μόσχας να εκδώσει τον επίσης πρώην πράκτορα, Αντρέι Λουγκοβόι, ο οποίος θεωρείται από τις βρετανικές αρχές ως ο υπ’ αριθμόν ένα ύποπτος για τη δολοφονία του Λιτβινένκο, ενός Βρετανού υπηκόου. Η Μόσχα απαντά ότι το ρωσικό σύνταγμα απαγορεύει την έκδοση Ρώσου πολίτη και ότι το Λονδίνο αρνήθηκε να εκδώσει τον εκπρόσωπο των Τσετσένων τρομοκρατών Αχμέντ Ζακάγεφ και τον «ολιγάρχη» Μπορίς Μπερεζόφσκι. Ο τελευταίος είχε δηλώσει ανοιχτά στον Guardian, τον περασμένο Απρίλιο, ότι χρηματοδοτεί τη βίαιη ανατροπή του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Υπό άλλες συνθήκες, θα επρόκειτο για τρικυμία σε ένα ποτήρι νερό. Αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών- πρακτόρων των δύο χωρών έγιναν και το 1996, όταν πρόεδρος της Ρωσίας ήταν ο «φίλος της Δύσης» Μπορίς Γέλτσιν, χωρίς να τρωθούν καίρια οι διμερείς σχέσεις. Πρόσφατα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να παραδώσουν στη σύμμαχό τους Ιταλία πράκτορες της CIA, οι οποίοι επρόκειτο να δικαστούν για παράνομες απαγωγές υπόπτων για τρομοκρατική δράση επί ιταλικού εδάφους, χωρίς να διανοηθεί η κυβέρνηση Πρόντι να ξεκινήσει διπλωματικό πόλεμο με την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, το ρωσοβρετανικό επεισόδιο αποκτά εντελώς διαφορετικές διαστάσεις, καθώς εγγράφεται στο γενικότερο πλαίσιο της εν εξελίξει αμερικανορωσικής σύγκρουσης, σε σειρά μετώπων: Κοσσυφοπέδιο, αντιπυραυλική ασπίδα, συνθήκες για τον έλεγχο των εξοπλισμών, διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Σ’ αυτή τη σύγκρουση, παρά την επιστροφή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην «αντιιμπεριαλιστική» ρητορεία άλλων εποχών, η Ρωσία βρίσκεται στο ρόλο όχι του επιτιθέμενου, αλλά του αμυνόμενου: Ηταν η κυβέρνηση Μπους που αποσύρθηκε μονομερώς από τη συνθήκη ελέγχου των βαλιστικών πυραύλων, βάλθηκε να περικυκλώσει τη Ρωσία με βάσεις σε Πολωνία, Τσεχία, Βουλγαρία και Ρουμανία, απέρριψε τη συμβιβαστική πρόταση Πούτιν για αντιπυραυλική ασπίδα στο Αζερμπαϊτζάν, απέφυγε να επικυρώσει και παραβίασε στην πράξη τη συμφωνία περιορισμού των συμβατικών δυνάμεων. Δεν είναι χωρίς σημασία το γεγονός ότι ο κάθε άλλο παρά αντιδυτικός Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πήρε καθαρά το μέρος του Βλαντιμίρ Πούτιν και καυτηρίασε τις ΗΠΑ σε όλα αυτά τα επίμαχα θέματα. Η ρωσοφοβική πολιτική της κυβέρνησης Μπους απειλεί να προκαλέσει ρήξη στις σχέσεις της Ρωσίας με την Ευρώπη, η οποία εμφανίζεται για πολλοστή φορά διχασμένη και αμήχανη, περισσότερο αντικείμενο παρά υποκείμενο της παγκόσμιας πολιτικής διαπάλης.
Comments